C-210/20
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że automatyczne wykluczenie oferenta z przetargu z powodu nieprawdziwych oświadczeń podmiotu trzeciego, na którego zdolności polega, jest niezgodne z prawem UE, jeśli nie dano mu możliwości zastąpienia tego podmiotu.
Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów UE dotyczących zamówień publicznych, w szczególności możliwości polegania przez oferenta na zdolnościach innych podmiotów. Włoskie przepisy przewidywały automatyczne wykluczenie oferenta, jeśli podmiot pomocniczy złożył nieprawdziwe oświadczenie dotyczące wyroków skazujących, bez możliwości zastąpienia tego podmiotu. Sądem odsyłającym był włoski Consiglio di Stato. Trybunał uznał, że takie automatyczne wykluczenie narusza zasadę proporcjonalności i prawo do polegania na zdolnościach innych podmiotów, jeśli oferentowi nie dano możliwości zastąpienia wadliwego podmiotu.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 49 i 56 TFUE oraz art. 63 dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych. Sprawa wyłoniła się z postępowania, w którym włoska instytucja zamawiająca wykluczyła konsorcjum GTE Del Debbio z przetargu na roboty budowlane. Wykluczenie to było spowodowane tym, że przedsiębiorstwo pomocnicze, na którego zdolności polegało GTE Del Debbio, złożyło nieprawdziwe oświadczenie dotyczące wyroku skazującego właściciela. Włoskie przepisy (art. 89 ust. 1 akapit czwarty kodeksu zamówień publicznych) przewidywały automatyczne wykluczenie oferenta w takiej sytuacji, bez możliwości zastąpienia podmiotu pomocniczego. Sąd odsyłający, Consiglio di Stato, miał wątpliwości co do zgodności tych przepisów z prawem UE, w szczególności z art. 63 dyrektywy 2014/24, który umożliwia poleganie na zdolnościach innych podmiotów i wymaga od instytucji zamawiającej sprawdzenia tych podmiotów oraz ewentualnego zezwolenia na ich zastąpienie. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 63 dyrektywy 2014/24, w związku z art. 57 ust. 4 lit. h) i zasadą proporcjonalności, stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które nakazują automatyczne wykluczenie oferenta w przypadku nieprawdziwych oświadczeń podmiotu pomocniczego, bez umożliwienia oferentowi zastąpienia tego podmiotu. Trybunał podkreślił, że zasada proporcjonalności wymaga indywidualnej oceny sytuacji i możliwości podjęcia środków naprawczych przez oferenta, zwłaszcza gdy nie miał on możliwości kontroli nad oświadczeniami podmiotu pomocniczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie automatyczne wykluczenie jest niezgodne z prawem UE, jeśli oferentowi nie dano możliwości zastąpienia podmiotu pomocniczego.
Uzasadnienie
Prawo UE, w szczególności art. 63 dyrektywy 2014/24 i zasada proporcjonalności, wymaga od instytucji zamawiającej umożliwienia oferentowi zastąpienia podmiotu pomocniczego, który popełnił wykroczenie lub złożył nieprawdziwe oświadczenie, chyba że podjęte przez niego środki naprawcze są niewystarczające. Automatyczne wykluczenie bez takiej możliwości narusza zasadę proporcjonalności, zwłaszcza gdy oferent nie miał możliwości kontroli nad oświadczeniami podmiotu pomocniczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
oferent (GTE Del Debbio)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rad Service Srl Unipersonale, Cosmo Ambiente Srl, Cosmo Scavi Srl | spolka | skarżący |
| Del Debbio SpA, Gruppo Sei Srl, Ciclat Val di Cecina Soc. Coop. | spolka | pozwany |
| Daf Costruzioni Stradali Srl | spolka | pozwany |
| Azienda Unità Sanitaria Locale USL Toscana Centro | organ_krajowy | strona w postępowaniu głównym |
Przepisy (9)
Główne
Dyrektywa 2014/24/UE art. 18 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE
Zasada równego i niedyskryminacyjnego traktowania wykonawców oraz zasada proporcjonalności.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 57 § 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE
Fakultatywne podstawy wykluczenia wykonawcy.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 57 § 6
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE
Możliwość przedstawienia przez wykonawcę dowodów na swoją rzetelność i podjęcie środków naprawczych.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 59 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE
Jednolity europejski dokument zamówienia i informacje dotyczące podmiotów, na których zdolności polega wykonawca.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 63 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE
Poleganie na zdolności innych podmiotów, obowiązek sprawdzenia tych podmiotów i możliwość ich zastąpienia.
Pomocnicze
TFUE art. 49
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada swobody przedsiębiorczości.
TFUE art. 56
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada swobody świadczenia usług.
kodeks zamówień publicznych art. 80 § 5
decreto legislativo n. 50 – Codice dei contratti pubblici
Podstawa wykluczenia wykonawcy w przypadku nieprawdziwych dokumentów lub oświadczeń.
kodeks zamówień publicznych art. 89 § 1
decreto legislativo n. 50 – Codice dei contratti pubblici
Poleganie na zdolności innych podmiotów i konsekwencje nieprawdziwych oświadczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Automatyczne wykluczenie oferenta z powodu nieprawdziwych oświadczeń podmiotu pomocniczego, bez możliwości zastąpienia tego podmiotu, narusza zasadę proporcjonalności. Prawo UE wymaga od instytucji zamawiającej umożliwienia oferentowi wykazania swojej rzetelności i podjęcia środków naprawczych, lub zastąpienia podmiotu pomocniczego. Oferent nie zawsze ma możliwość kontroli nad oświadczeniami podmiotu pomocniczego.
Godne uwagi sformułowania
instytucja zamawiająca powinna automatycznie wykluczyć oferenta z postępowania [...] bez możliwości wymagania w podobnym przypadku od tego oferenta zastąpienia owego podmiotu, lub przynajmniej zezwolenia oferentowi na jego zastąpienie zasada proporcjonalności nieprawdziwe oświadczenie co do istnienia prawomocnych wyroków skazujących podmioty, na których zdolności wykonawca zamierza polegać
Skład orzekający
N. Piçarra
prezes izby
D. Šváby
sprawozdawca
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących zamówień publicznych, w szczególności zasad wykluczenia wykonawców, polegania na zdolnościach innych podmiotów oraz zasady proporcjonalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieprawdziwych oświadczeń podmiotu pomocniczego w kontekście wyroków skazujących. Konieczność indywidualnej oceny sytuacji przez instytucję zamawiającą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii w zamówieniach publicznych – jak traktować błędy lub nieprawdziwe informacje pochodzące od podmiotów trzecich, na których polegają oferenci. Pokazuje, że prawo UE chroni przed nadmiernie rygorystycznymi przepisami krajowymi.
“Błąd podwykonawcy może kosztować Cię zamówienie? Trybunał UE mówi: niekoniecznie!”
Sektor
zamówienia publiczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI