C-206/08

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2009-09-10
cjeuzamowienia_publicznekoncesje na usługiWysokatrybunal
koncesja na usługizamówienia publiczneprawo UEwodaściekiryzyko gospodarczeprzejrzystośćrówność traktowania

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że umowa o świadczenie usług dystrybucji wody i oczyszczania ścieków, w której wykonawca pobiera wynagrodzenie od użytkowników, a nie od instytucji zamawiającej, jest koncesją na usługi, jeśli wykonawca przejmuje całość lub znaczną część ryzyka związanego z działalnością, nawet jeśli ryzyko to jest ograniczone przepisami prawa publicznego.

Sprawa dotyczyła wykładni pojęcia „koncesja na usługi” w kontekście dyrektywy 2004/17/WE. Niemiecki sąd zapytał, czy umowa, w której wykonawca usług wodno-ściekowych pobiera opłaty od użytkowników, a nie od instytucji zamawiającej, jest koncesją na usługi, zwłaszcza gdy ryzyko związane z działalnością jest ograniczone przepisami prawa publicznego. Trybunał uznał, że takie wynagrodzenie od osób trzecich jest wystarczające do uznania umowy za koncesję, pod warunkiem przejęcia przez wykonawcę całości lub znacznej części ryzyka związanego z działalnością.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni pojęcia „koncesja na usługi” w rozumieniu dyrektywy 2004/17/WE. Spór przed sądem krajowym dotyczył powierzenia przez związek wodno-ściekowy WAZV Gotha przedsiębiorstwu Eurawasser usług dystrybucji wody i odprowadzania ścieków. Umowa przewidywała, że wykonawca będzie pobierał wynagrodzenie od użytkowników, a nie od WAZV Gotha. Sąd krajowy zapytał, czy taka umowa, w której wynagrodzenie pochodzi od osób trzecich, a ryzyko związane z działalnością jest ograniczone przepisami prawa publicznego, stanowi koncesję na usługi, czy też odpłatne zamówienie na usługi. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując definicje z dyrektywy, stwierdził, że kluczową różnicą między zamówieniem na usługi a koncesją na usługi jest sposób wynagrodzenia. W przypadku koncesji wynagrodzenie polega na prawie do gospodarczego wykorzystania usługi, co zazwyczaj wiąże się z przejęciem ryzyka związanego z tą działalnością. Trybunał uznał, że okoliczność, iż wykonawca pobiera wynagrodzenie od użytkowników, jest wystarczająca do uznania umowy za koncesję, pod warunkiem, że wykonawca przejmuje całość lub znaczną część ryzyka związanego z działalnością, nawet jeśli ryzyko to jest ograniczone przepisami prawa publicznego. Sąd krajowy został zobowiązany do oceny, czy takie przeniesienie ryzyka miało miejsce.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczność, że wykonawca nie jest bezpośrednio wynagradzany przez instytucję zamawiającą, lecz ma prawo do pobierania wynagrodzenia od osób trzecich, jest wystarczająca do uznania umowy za koncesję na usługi, pod warunkiem przejęcia przez wykonawcę całości lub znacznej części ryzyka związanego z działalnością.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na definicji koncesji na usługi z dyrektywy 2004/17/WE, która odróżnia ją od zamówienia na usługi sposobem wynagrodzenia. Wynagrodzenie pochodzące od osób trzecich jest formą prawa do gospodarczego wykorzystania usługi, co jest cechą koncesji. Kluczowe jest jednak przejęcie ryzyka przez wykonawcę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Wasser- und Abwasserzweckverband Gotha und Landkreisgemeinden (WAZV Gotha)organ_krajowywnoszący_odwołanie
Eurawasser Aufbereitungs- und Entsorgungsgesellschaft mbHspolkapozwany
Stadtwirtschaft Gotha GmbHspolkainterwenient
Wasserverband Lausitz Betriebsführungs GmbH (WAL)spolkainterwenient
Rząd niemieckiorgan_krajowyinne
Rząd czeskiorgan_krajowyinne
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinne

Przepisy (14)

Główne

Dyrektywa 2004/17/WE art. 1 § 2 lit. a)

Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych

Definicja „zamówienia na dostawy, roboty budowlane i usługi” jako odpłatnych umów zawartych na piśmie.

Dyrektywa 2004/17/WE art. 1 § 3 lit. b)

Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych

Definicja „koncesja na usługi” jako umowy tego samego rodzaju jak zamówienie na usługi, z tym że wynagrodzenie za świadczenie usług obejmuje wyłącznie prawo do korzystania z usług, albo takie prawo wraz z płatnością.

Dyrektywa 2004/17/WE art. 18

Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych

Wyłączenie koncesji na usługi z zakresu stosowania dyrektywy.

Pomocnicze

Dyrektywa 2004/17/WE art. 2 § 1 lit. a)

Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych

Definicja „instytucje zamawiające”.

Dyrektywa 2004/17/WE art. 2 § 2 lit. a)

Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych

Zakres stosowania dyrektywy do instytucji zamawiających prowadzących określone rodzaje działalności.

Dyrektywa 2004/17/WE art. 4 § 1 lit. a) i b)

Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych

Rodzaje działalności objęte dyrektywą, w tym dostarczanie lub obsługa sieci dystrybucji wody pitnej.

Dyrektywa 2004/17/WE art. 4 § 2 lit. b)

Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych

Zakres stosowania dyrektywy do zamówień związanych z odprowadzaniem lub oczyszczaniem ścieków.

Dyrektywa 2004/17/WE art. 31

Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych

Procedury udzielania zamówień na usługi wymienione w załączniku XVII A.

Dyrektywa 2004/17/WE art. 32

Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych

Procedury udzielania zamówień na usługi wymienione w załączniku XVII B.

Dyrektywa 2004/17/WE art. 71

Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych

Termin transpozycji dyrektywy.

Dyrektywa 2004/18/WE art. 1 § 2 lit. a)

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi

Definicja „zamówienia publicznego”.

Dyrektywa 2004/18/WE art. 1 § 4

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi

Definicja „koncesji na usługi”.

GWB art. 97

Ustawa o zapobieganiu ograniczeniom konkurencji

Przepisy dotyczące formalnego postępowania w sprawie udzielania zamówień publicznych.

Ustawa Land de Thuringe o podatkach gminnych

Przepisy dotyczące podatków gminnych, które musiały być uwzględniane przy ustalaniu cen usług.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie pochodzące od osób trzecich (użytkowników) jest formą prawa do gospodarczego wykorzystania usługi, co jest cechą koncesji na usługi. Przejęcie przez wykonawcę całości lub znacznej części ryzyka związanego z działalnością jest kluczowe dla uznania umowy za koncesję, nawet jeśli ryzyko to jest ograniczone przepisami prawa publicznego. Dyrektywa 2004/17/WE nie wymaga, aby ryzyko w koncesji na usługi odpowiadało ryzyku występującemu na wolnym rynku.

Odrzucone argumenty

Okoliczność, że wykonawca pobiera wynagrodzenie od użytkowników, sama w sobie nie wystarcza do uznania umowy za koncesję na usługi. Ryzyko związane z działalnością musi być znaczące i odpowiadać ryzyku występującemu na wolnym rynku.

Godne uwagi sformułowania

różnica pomiędzy zamówieniem na usługi a koncesją na usługi polega na wynagrodzeniu za świadczenie usług wynagrodzenie za świadczenie usług polega na prawie do gospodarczego wykorzystania usługi ryzyko jest nieodłącznie związane z gospodarczym wykorzystaniem usługi w razie całkowitego braku przeniesienia na usługodawcę ryzyka związanego ze świadczeniem usługi, omawiana czynność stanowi zamówienie na usługi

Skład orzekający

A. Rosas

prezes

J.N. Cunha Rodrigues

sprawozdawca

J. Klučka

sędzia

P. Lindh

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia „koncesja na usługi” w kontekście dyrektyw o zamówieniach publicznych, zwłaszcza w sektorach użyteczności publicznej, oraz kryteria rozróżnienia między koncesją a zamówieniem na usługi, w szczególności w zakresie sposobu wynagrodzenia i przeniesienia ryzyka."

Ograniczenia: Ocena, czy miało miejsce przeniesienie całości lub znacznej części ryzyka, pozostaje w gestii sądu krajowego, co może prowadzić do zróżnicowanych interpretacji w poszczególnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego rozróżnienia w prawie zamówień publicznych UE, które ma bezpośrednie przełożenie na sposób udzielania zamówień w sektorach użyteczności publicznej. Wyjaśnia, kiedy umowa z wykonawcą jest koncesją, a kiedy zamówieniem, co jest istotne dla praktyków.

Koncesja czy zamówienie? Kluczowe rozróżnienie w prawie UE dla usług wodno-ściekowych.

Sektor

woda i ścieki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI