C-205/05

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
cjeuprawo_pracykoordynacja zabezpieczenia społecznegoWysokatrybunal
zabezpieczenie społecznepracownicy migrującyswoboda przepływu pracownikówchoroba zawodowaazbestustalanie wysokości świadczeńkoordynacja systemów

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przy ustalaniu wysokości świadczenia dla pracowników narażonych na azbest, uwzględnienie wynagrodzenia z pracy za granicą powinno być dokonane w sposób aktualizujący je do poziomu, jaki pracownik osiągnąłby kontynuując pracę w kraju przyznającym świadczenie.

Sprawa dotyczyła pracownika, który po przepracowaniu we Francji i narażeniu na azbest, podjął pracę w Belgii, mieszkając nadal we Francji. Po rozpoznaniu choroby zawodowej, francuska kasa chorych przyznała mu świadczenie ACAATA, obliczone na podstawie wynagrodzeń z Francji, nie uwzględniając wyższych zarobków z Belgii. Pracownik zakwestionował tę decyzję, twierdząc, że narusza ona zasady swobodnego przepływu pracowników i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Trybunał orzekł, że choć przepisy wspólnotowe pozwalają na uwzględnienie wynagrodzenia z kraju przyznającego świadczenie, to musi ono zostać zaktualizowane i zrewaloryzowane, aby odzwierciedlało potencjalne zarobki pracownika, gdyby kontynuował pracę we Francji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów wspólnotowych dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności rozporządzenia nr 1408/71, w kontekście ustalania wysokości świadczenia dla pracowników narażonych na azbest (ACAATA). Sprawa dotyczyła Fabiena Nemeca, francuskiego obywatela, który po pracy we Francji, gdzie był narażony na azbest, podjął zatrudnienie w Belgii, nadal mieszkając we Francji. Po zdiagnozowaniu choroby zawodowej, francuska kasa chorych przyznała mu świadczenie ACAATA, obliczone na podstawie wynagrodzeń z ostatnich dwunastu miesięcy pracy we Francji. Nemec zakwestionował tę decyzję, argumentując, że nie uwzględniono wyższych zarobków z Belgii, co stanowiło naruszenie zasad swobodnego przepływu pracowników i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał wniosek za dopuszczalny, mimo zastrzeżeń rządu francuskiego co do jego precyzji. Następnie, analizując sprawę w świetle rozporządzenia nr 1408/71 (ponieważ nowsze rozporządzenie nr 883/2004 nie weszło jeszcze w życie), Trybunał stwierdził, że świadczenie ACAATA jest świadczeniem z zabezpieczenia społecznego w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. e) tego rozporządzenia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie wysokości świadczenia. Trybunał, odwołując się do celu art. 42 WE, jakim jest ułatwienie swobodnego przepływu pracowników, orzekł, że choć art. 58 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71 pozwala na uwzględnienie wynagrodzenia z kraju przyznającego świadczenie, to wysokość tego świadczenia musi zostać zaktualizowana i zrewaloryzowana. Oznacza to, że powinno ono odzwierciedlać wynagrodzenie, jakie zainteresowany racjonalnie mógłby pobierać, biorąc pod uwagę przebieg jego kariery zawodowej, gdyby kontynuował działalność w państwie członkowskim, na którego terytorium znajduje się instytucja właściwa. W praktyce oznaczało to, że francuska kasa chorych powinna była uwzględnić belgijskie zarobki, ale zaktualizowane do poziomu, jaki Nemec osiągnąłby, pracując nadal we Francji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi to naruszenie, jeśli wysokość świadczenia nie jest odpowiednio aktualizowana i zrewaloryzowana, aby odzwierciedlała potencjalne zarobki pracownika w państwie przyznającym świadczenie.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że choć art. 58 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71 pozwala na uwzględnienie wynagrodzenia z kraju przyznającego świadczenie, to cel art. 42 WE (ułatwienie swobodnego przepływu pracowników) wymaga, aby wysokość świadczenia była ustalana na podstawie wynagrodzenia, jakie pracownik racjonalnie mógłby pobierać, gdyby kontynuował pracę w państwie członkowskim, na którego terytorium znajduje się instytucja właściwa. Oznacza to konieczność aktualizacji i rewaloryzacji wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pracownik (F. Nemec) - pośrednio, poprzez korzystniejszą wykładnię

Strony

NazwaTypRola
Fabien Nemecosoba_fizycznaskarżący
Caisse régionale d’assurance maladie du Nord-Estorgan_krajowypozwany
Rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 42

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Cel ułatwienia swobodnego przepływu pracowników oznacza, że pracownicy migrujący nie mogą tracić uprawnień ani otrzymywać świadczeń w niższej wysokości z powodu korzystania z prawa do swobodnego przepływu.

Rozporządzenie 1408/71 art. 58 § 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Ustalanie wysokości świadczeń pieniężnych na podstawie przeciętnego wynagrodzenia; instytucja właściwa ustala je na podstawie wynagrodzenia potwierdzonego w okresach ukończonych z uwzględnieniem ustawodawstwa tego państwa.

Ustawa 98-1194 art. 41

Ustawa nr 98-1194 z dnia 23 grudnia 1998 r.

Przepisy dotyczące świadczenia w związku z wcześniejszym zakończeniem działalności zawodowej dla pracowników narażonych na azbest, w tym zasady ustalania wysokości świadczenia na podstawie wynagrodzeń.

Rozporządzenie 99-247 art. 2

Rozporządzenie nr 99-247 z dnia 29 marca 1999 r.

Określenie wynagrodzenia referencyjnego służącego za podstawę określenia wysokości świadczenia.

Pomocnicze

Rozporządzenie 1408/71 art. 1 § t

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Definicja świadczeń z zabezpieczenia społecznego.

Rozporządzenie 1408/71 art. 3 § 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Zasada równego traktowania.

Rozporządzenie 1408/71 art. 4 § 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Zakres przedmiotowy rozporządzenia, w tym świadczenia z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej.

Rozporządzenie 1408/71 art. 4 § 2

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Stosowanie do powszechnych i szczególnych systemów zabezpieczenia społecznego.

Rozporządzenie 574/72 art. 15

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72

Ogólne zasady sumowania okresów ubezpieczeniowych.

Rozporządzenie 883/2004 art. 87 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nie daje podstaw dla nabycia praw przed datą wejścia w życie.

Rozporządzenie 883/2004 art. 90 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 1408/71 traci moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia nr 883/2004.

Rozporządzenie 883/2004 art. 91

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Data wejścia w życie rozporządzenia i jego stosowania (od dnia wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego).

c.s.s. art. L. 242-1

Code de la sécurité sociale

Definicja wynagrodzeń dla celów obliczenia składek na ubezpieczenie społeczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa uwzględnienia wynagrodzeń z pracy za granicą przy obliczaniu świadczenia, bez ich aktualizacji, narusza cel art. 42 TFUE dotyczący swobodnego przepływu pracowników. Świadczenie ACAATA jest świadczeniem z zabezpieczenia społecznego w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/71. Rozporządzenie nr 1408/71, a nie nr 883/2004, miało zastosowanie w sprawie.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny z powodu niewystarczającego przedstawienia ram faktycznych i prawnych przez sąd krajowy (argument rządu francuskiego).

Godne uwagi sformułowania

pracownicy migrujący nie mogą stracić uprawnień do świadczeń z zabezpieczenia społecznego ani otrzymywać świadczeń w niższej wysokości tylko dlatego, że korzystali z prawa do swobodnego przepływu wysokość tego świadczenia powinna zostać zaktualizowana i zrewaloryzowana tak, by odpowiadała wynagrodzeniu, jakie zainteresowany mógłby był pobierać, biorąc pod uwagę przebieg jego kariery zawodowej, gdyby kontynuował swoją działalność zawodową w rozpatrywanym państwie członkowskim

Skład orzekający

C.W.A. Timmermans

prezes_izby

R. Schintgen

sprawozdawca

J. Makarczyk

sędzia

G. Arestis

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości świadczeń z zabezpieczenia społecznego dla pracowników migrujących, zasada równego traktowania i swobody przepływu pracowników, aktualizacja i rewaloryzacja świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego świadczenia (ACAATA) i konkretnych przepisów koordynacyjnych (Rozporządzenie 1408/71), choć zasady są szersze. Zastosowanie nowszego rozporządzenia 883/2004 może wymagać analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy UE chronią pracowników migrujących przed utratą praw i jak sądy UE interpretują zasady koordynacji, aby zapewnić sprawiedliwość w kontekście transgranicznej pracy.

Pracowałeś za granicą? Twoje świadczenia mogą być wyższe, niż myślisz – kluczowa wykładnia TSUE!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI