Orzeczenie · 2026-04-23

C-204/25

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-04-23
cjeuprawo_pracyumowy agencyjneWysokatrybunal
umowa agencyjnaprzedstawiciel handlowyokres wypowiedzeniaustanie umowyochrona przedstawicielaświadczenie wyrównawczeprawo UEdyrektywa 86/653/EWG

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Hof van Cassatie (sąd kasacyjny, Belgia) dotyczył wykładni art. 15 ust. 2 i art. 19 dyrektywy Rady 86/653/EWG w sprawie przedstawicieli handlowych działających na własny rachunek. Sprawa wyłoniła się z konfliktu między bankiem a kilkoma spółkami agencyjnymi, które rozwiązały umowy agencyjne, a następnie zawarły porozumienie dotyczące odszkodowania. Spółki agencyjne kwestionowały ważność tego porozumienia, twierdząc, że zostało zawarte pod presją i narusza bezwzględnie wiążące przepisy dyrektywy. Kluczowe pytanie dotyczyło momentu ustania umowy agencyjnej: czy z chwilą powiadomienia przedstawiciela handlowego o wypowiedzeniu, czy z upływem okresu wypowiedzenia. Trybunał Sprawiedliwości UE, opierając się na celu dyrektywy, jakim jest zapewnienie przedstawicielom handlowym ochrony po ustaniu umowy, orzekł, że umowa agencyjna ustaje dopiero z dniem upływu okresu wypowiedzenia. Podkreślono, że do tego momentu przedstawiciel handlowy pozostaje zależny ekonomicznie od zleceniodawcy, a ochrona przewidziana w dyrektywie, w tym prawo do świadczenia wyrównawczego, jest kluczowa dla zapewnienia słuszności i zapobiegania nadużyciom ze strony zleceniodawców.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie interpretacji przepisów dyrektywy 86/653/EWG dotyczących momentu ustania umowy agencyjnej i zapewnienia ochrony przedstawicielom handlowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie umów agencyjnych objętych zakresem dyrektywy 86/653/EWG.

Zagadnienia prawne (1)

Moment ustania umowy agencyjnej w rozumieniu dyrektywy 86/653/EWG: czy z chwilą powiadomienia przedstawiciela handlowego o wypowiedzeniu, czy z upływem okresu wypowiedzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Umowa agencyjna ustaje z dniem upływu okresu wypowiedzenia, a nie z dniem, w którym przedstawiciel handlowy dowiedział się lub mógł dowiedzieć o rozwiązaniu umowy.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił cel dyrektywy, jakim jest ochrona przedstawiciela handlowego po ustaniu umowy. Analiza celów i systemu prawnego dyrektywy wskazuje, że ochrona ta jest zapewniona do końca okresu wypowiedzenia. Uznanie umowy za wygasłą z chwilą powiadomienia osłabiłoby tę ochronę, co jest sprzeczne z celami dyrektywy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
przedstawiciel handlowy

Strony

NazwaTypRola
Kempen Advies Beerse BVspolkaskarżący
Compagnie LLC BVspolkaskarżący
FP Verzekeringen BVspolkaskarżący
OLinneskarżący
Bank Nagelmackers NVspolkapozwany
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 86/653/EWG art. 15 § 2

Dyrektywa Rady 86/653/EWG z dnia 18 grudnia 1986 r. w sprawie koordynacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do przedstawicieli handlowych działających na własny rachunek

Określa minimalny okres wypowiedzenia dla umów agencyjnych na czas nieoznaczony. Umowa ustaje z dniem upływu tego okresu.

Dyrektywa 86/653/EWG art. 19

Dyrektywa Rady 86/653/EWG z dnia 18 grudnia 1986 r. w sprawie koordynacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do przedstawicieli handlowych działających na własny rachunek

Zakazuje stronom odstępowania od przepisów art. 17 i 18 ze szkodą dla przedstawiciela handlowego przed wygaśnięciem umowy. Oznacza to, że ochrona trwa do końca okresu wypowiedzenia.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

kodeks prawa gospodarczego art. X.16 § 1

Wetboek van economisch recht (kodeks prawa gospodarczego)

kodeks prawa gospodarczego art. X.18

Wetboek van economisch recht (kodeks prawa gospodarczego)

kodeks prawa gospodarczego art. X.19

Wetboek van economisch recht (kodeks prawa gospodarczego)

kodeks prawa gospodarczego art. X.21

Wetboek van economisch recht (kodeks prawa gospodarczego)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cel dyrektywy 86/653/EWG polega na ochronie przedstawiciela handlowego po ustaniu umowy. • Ochrona przedstawiciela handlowego jest zapewniona do końca okresu wypowiedzenia. • Uznanie umowy za wygasłą z chwilą powiadomienia osłabiłoby ochronę przedstawiciela handlowego, co jest sprzeczne z celami dyrektywy. • Przedstawiciel handlowy pozostaje ekonomicznie zależny od zleceniodawcy do końca okresu wypowiedzenia.

Odrzucone argumenty

Umowa agencyjna ustaje z chwilą, gdy przedstawiciel handlowy dowie się o jej rozwiązaniu.

Godne uwagi sformułowania

ochrona przedstawiciela handlowego po ustaniu umowy • charakter bezwzględnie wiążący • nie można wykluczyć, że zleceniodawca zakończy umowę agencyjną, gdy tylko dojdzie do rozwinięcia stosunków handlowych między nim a klientami, jakich dany przedstawiciel handlowy pozyskał, tak aby ograniczyć kwotę należnego świadczenia wyrównawczego • ochrona przedstawiciela handlowego została osłabiona, co stałoby w sprzeczności z celami, do osiągnięcia których wspomniana dyrektywa dąży

Skład orzekający

F. Schalin

prezes izby

K. Jürimäe

sprawozdawczyni

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów dyrektywy 86/653/EWG dotyczących momentu ustania umowy agencyjnej i zapewnienia ochrony przedstawicielom handlowym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie umów agencyjnych objętych zakresem dyrektywy 86/653/EWG.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia kluczowy aspekt ochrony przedstawicieli handlowych w UE, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników specjalizujących się w prawie handlowym i pracy.

Kiedy naprawdę kończy się umowa agencyjna? TSUE rozstrzyga: ochrona trwa do końca okresu wypowiedzenia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy