C-204/21 R
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE oddalił wniosek Polski o uchylenie postanowienia nakazującego zawieszenie stosowania przepisów dotyczących Izby Dyscyplinarnej SN, uznając, że wyrok polskiego Trybunału Konstytucyjny nie stanowi zmiany okoliczności.
Polska wniosła o uchylenie postanowienia TSUE z lipca 2021 r., które nakazywało zawieszenie stosowania przepisów dotyczących Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, w tym spraw dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i ich statusu. Polska argumentowała, że wyrok polskiego Trybunału Konstytucyjnego z lipca 2021 r., uznający część przepisów UE za niezgodne z polską konstytucją, stanowi zmianę okoliczności. Wiceprezes TSUE oddalił ten wniosek, stwierdzając, że wyrok TK nie podważa oceny TSUE i nie stanowi zmiany okoliczności w rozumieniu regulaminu postępowania, a zasada pierwszeństwa prawa UE jest nadrzędna.
Wniosek Polski o uchylenie postanowienia wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2021 r., które nakazywało zawieszenie stosowania przepisów dotyczących Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, został oddalony. Polska argumentowała, że wyrok polskiego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2021 r., w którym stwierdzono niezgodność przepisów UE z polską konstytucją w zakresie kompetencji TSUE do nakładania środków tymczasowych dotyczących ustroju sądów, stanowi zmianę okoliczności uzasadniającą uchylenie postanowienia TSUE. Wiceprezes TSUE uznał jednak, że wyrok polskiego Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi 'zmiany okoliczności' w rozumieniu art. 163 regulaminu postępowania. Podkreślono, że zasada pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej nakłada na wszystkie organy państw członkowskich obowiązek zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE, a prawo krajowe, nawet konstytucyjne, nie może naruszać jedności i skuteczności prawa UE. TSUE przypomniał również, że państwa członkowskie muszą zapewnić, aby ich systemy sądowe spełniały wymogi skutecznej ochrony sądowej wynikające z prawa UE, a organizacja wymiaru sprawiedliwości, choć należy do kompetencji państw członkowskich, musi być wykonywana z poszanowaniem zobowiązań unijnych. W związku z tym, postanowienie z dnia 14 lipca 2021 r. pozostaje w mocy, a wniosek Polski został oddalony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok krajowego trybunału konstytucyjnego nie stanowi 'zmiany okoliczności' w rozumieniu art. 163 regulaminu postępowania, która mogłaby podważyć ocenę TSUE w postanowieniu z dnia 14 lipca 2021 r.
Uzasadnienie
TSUE podkreślił zasadę pierwszeństwa prawa UE, która nakłada na wszystkie organy państw członkowskich obowiązek zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE. Prawo krajowe, nawet konstytucyjne, nie może naruszać jedności i skuteczności prawa UE. Państwa członkowskie muszą zapewnić, by ich sądy spełniały wymogi skutecznej ochrony sądowej wynikające z prawa UE, a organizacja wymiaru sprawiedliwości musi być wykonywana z poszanowaniem zobowiązań unijnych. Okoliczność, że krajowy trybunał konstytucyjny stwierdza sprzeczność środków unijnych z porządkiem konstytucyjnym, nie wpływa na ocenę TSUE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
Komisja Europejska
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | strona występująca z wnioskiem |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | druga strona postępowania |
Przepisy (20)
Główne
TFUE art. 279
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do zarządzania środkami tymczasowymi przez Trybunał.
TUE art. 19 § ust. 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Obowiązek państw członkowskich zapewnienia skutecznej ochrony sądowej i spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sądów.
Pomocnicze
u.SN art. 27 § § 1 pkt 1a
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy, na podstawie których Izba Dyscyplinarna SN jest właściwa do orzekania w sprawach o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej, tymczasowe aresztowanie, zatrzymanie lub przymusowe doprowadzenie.
u.SN art. 27 § § 1 pkt 2 i 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy, na podstawie których Izba Dyscyplinarna SN jest właściwa do orzekania w sprawach dotyczących statusu sędziów SN, w szczególności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz przeniesienia w stan spoczynku.
u.p.u.s.p. art. 107 § § 1 pkt 2 i 3
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy zezwalające na pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów za badanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sądu.
u.SN art. 72 § § 1 pkt 1–3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy zezwalające na pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów za badanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sądu.
u.p.u.s.p. art. 42a § § 1 i 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy uznające za niedopuszczalne badanie przez sądy krajowe wymogów UE dotyczących niezawisłego i bezstronnego sądu.
u.p.u.s.p. art. 55 § § 4
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy uznające za niedopuszczalne badanie przez sądy krajowe wymogów UE dotyczących niezawisłego i bezstronnego sądu.
u.SN art. 26 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy uznające za niedopuszczalne badanie przez sądy krajowe wymogów UE dotyczących niezawisłego i bezstronnego sądu.
u.SN art. 29 § § 2 i 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy uznające za niedopuszczalne badanie przez sądy krajowe wymogów UE dotyczących niezawisłego i bezstronnego sądu.
u.p.u.s.a. art. 5 § § 1a i 1b
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepisy uznające za niedopuszczalne badanie przez sądy krajowe wymogów UE dotyczących niezawisłego i bezstronnego sądu.
Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 8
Przepisy uznające za niedopuszczalne badanie przez sądy krajowe wymogów UE dotyczących niezawisłego i bezstronnego sądu.
u.SN art. 26 § § 2, 4–6
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy przekazujące do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu.
u.SN art. 82 § § 2–5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy przekazujące do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu.
Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 10
Przepisy przekazujące do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu.
TUE art. 5
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada przyznanych kompetencji.
Karta PP art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja jako najwyższe prawo Rzeczypospolitej Polskiej.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1–3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady pierwszeństwa i bezpośredniego stosowania prawa Unii.
Konstytucja RP art. 4 ust. 3 akapit drugi TUE w związku z art. 279 TFUE
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjny zarzut przekroczenia kompetencji przez TSUE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok polskiego Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi zmiany okoliczności w rozumieniu art. 163 regulaminu postępowania. Zasada pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej jest nadrzędna wobec prawa krajowego, nawet konstytucyjnego. Państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić, aby ich sądy spełniały wymogi skutecznej ochrony sądowej wynikające z prawa UE. TSUE ma kompetencje do nakładania środków tymczasowych dotyczących organizacji wymiaru sprawiedliwości państw członkowskich w ramach art. 19 ust. 1 TUE i art. 279 TFUE.
Odrzucone argumenty
Wyrok polskiego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2021 r. stanowi zmianę okoliczności uzasadniającą uchylenie postanowienia TSUE z dnia 14 lipca 2021 r. Postanowienie TSUE z dnia 14 lipca 2021 r. zostało wydane z naruszeniem zasady przyznanych kompetencji (art. 5 TUE). TSUE przekroczył swoje kompetencje, nakładając środki tymczasowe dotyczące ustroju i właściwości polskich sądów.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność, że krajowy trybunał konstytucyjny stwierdza, iż takie środki są sprzeczne z porządkiem konstytucyjnym danego państwa członkowskiego, w żaden sposób nie wpływa na ocenę zawartą w poprzednim punkcie. Zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa Unii okoliczność, że państwo członkowskie powołuje się na przepisy prawa krajowego, nawet jeśli są one rangi konstytucyjnej, nie może naruszać jedności i skuteczności prawa Unii.
Skład orzekający
G. Hogan
rzecznik_generalny
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu prawa UE nad prawem krajowym, w tym konstytucyjnym, w zakresie organizacji wymiaru sprawiedliwości i ochrony prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z polską Izbą Dyscyplinarną SN i wyrokiem polskiego TK. Kontekst prawny może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego konfliktu między prawem krajowym (w tym konstytucyjnym) a prawem Unii Europejskiej, w szczególności w kontekście praworządności i niezależności sądownictwa. Jest to temat o dużym znaczeniu politycznym i prawnym.
“Polska przegrywa z TSUE: Konstytucja czy prawo UE – kto ma ostatnie słowo w sprawie sądów?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI