C-204/21 R
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE nałożył na Polskę karę pieniężną w wysokości 1 miliona euro dziennie za niewykonanie postanowienia o zawieszeniu stosowania przepisów dotyczących niezawisłości sędziowskiej.
Komisja Europejska wniosła o nałożenie na Polskę dziennej kary pieniężnej za niewykonanie postanowienia z 14 lipca 2021 r., które nakazywało zawieszenie stosowania przepisów naruszających niezawisłość sędziowską. Polska argumentowała, że podjęła niezbędne środki, jednak Trybunał uznał je za niewystarczające. W konsekwencji, wiceprezes Trybunału nałożył karę 1 miliona euro dziennie do czasu pełnego wykonania postanowienia.
Wniosek Komisji Europejskiej dotyczył nałożenia na Rzeczpospolitą Polską dziennej okresowej kary pieniężnej w celu skłonienia jej do wywiązania się ze zobowiązań wynikających z postanowienia wiceprezesa Trybunału z dnia 14 lipca 2021 r. Postanowienie to nakazywało Polsce zawieszenie stosowania szeregu przepisów krajowych dotyczących ustroju sądów, które naruszały wymogi niezawisłości sędziowskiej i prawa do skutecznej ochrony prawnej, zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 Karty praw podstawowych. Polska wniosła o rozpoznanie sprawy przez Trybunał w składzie wielkiej izby, argumentując precedensowy charakter sprawy i wątpliwości co do kompetencji UE. Wiceprezes Trybunału oddalił ten wniosek, wskazując na swoją właściwość do orzekania w sprawach środków tymczasowych. Polska podniosła również zarzut niedopuszczalności wniosku z powodu braku określenia konkretnej wysokości kary przez Komisję, co Trybunał również odrzucił, podkreślając, że to sąd ustala wysokość kary. W ocenie Trybunału, środki podjęte przez Polskę nie były wystarczające do zapewnienia wykonania postanowienia z 14 lipca 2021 r., w szczególności w zakresie zawieszenia stosowania przepisów dotyczących Izby Dyscyplinarnej i Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Trybunał podkreślił, że państwo członkowskie nie może powoływać się na przepisy wewnętrzne dla uzasadnienia niewykonania zobowiązań unijnych. W związku z tym, wiceprezes Trybunału nałożył na Polskę okresową karę pieniężną w wysokości 1 miliona euro dziennie, licząc od dnia doręczenia postanowienia, do dnia pełnego wykonania zobowiązań lub wydania wyroku kończącego postępowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, wiceprezes Trybunału jest właściwy do samodzielnego orzekania w przedmiocie wniosków o zastosowanie środków tymczasowych, chyba że szczególne okoliczności wymagają przekazania sprawy składowi orzekającemu.
Uzasadnienie
Przepisy regulaminu postępowania i decyzje Trybunału przyznają wiceprezesowi właściwość do orzekania w sprawach środków tymczasowych, a ocena potrzeby przekazania sprawy składowi orzekającemu należy do jego wyłącznej kompetencji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
Komisja Europejska
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Komisja Europejska | instytucja_ue | skarżąca |
| Królestwo Belgii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Danii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Niderlandów | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Republika Finlandii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Szwecji | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | pozwana |
Przepisy (25)
Główne
TFUE art. 279
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do zarządzenia środków tymczasowych, w tym nakazów skierowanych do stron i nałożenia okresowej kary pieniężnej w celu zapewnienia skuteczności orzeczeń.
TFUE art. 258
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do wniesienia skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.
TUE art. 19 § 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Wymóg zapewnienia przez państwa członkowskie niezawisłości sędziowskiej, co stanowi podstawę do stwierdzenia uchybienia zobowiązaniom.
Karta praw podstawowych art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznej ochrony prawnej, w tym dostępu do niezawisłego i bezstronnego sądu, co jest naruszone przez przepisy ograniczające badanie niezawisłości sędziowskiej.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do kierowania pytań prejudycjalnych, związana z obowiązkiem sądów krajowych do zapewnienia zgodności prawa krajowego z prawem UE.
p.u.s.p. art. 42a § 1 i 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis uznający za niedopuszczalne badanie przez sądy krajowe wymogów UE dotyczących niezawisłego sądu.
p.u.s.p. art. 55 § 4
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis uznający za niedopuszczalne badanie przez sądy krajowe wymogów UE dotyczących niezawisłego sądu.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 26 § 3
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis przekazujący do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezawisłości sędziego.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § 2 i 3
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis przekazujący do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezawisłości sędziego.
p.u.s.a. art. 5 § 1a i 1b
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepis uznający za niedopuszczalne badanie przez sądy krajowe wymogów UE dotyczących niezawisłego sądu.
Ustawa zmieniająca art. 8
Przepis uznający za niedopuszczalne badanie przez sądy krajowe wymogów UE dotyczących niezawisłego sądu.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 26 § 2, 4-6
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis przekazujący do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezawisłości sędziego.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 82 § 2-5
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis przekazujący do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezawisłości sędziego.
Ustawa zmieniająca art. 10
Przepis przekazujący do wyłącznej właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznawanie zarzutów dotyczących braku niezawisłości sędziego.
p.u.s.p. art. 107 § 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis pozwalający na zakwalifikowanie jako przewinienie dyscyplinarne badania wymogów niezawisłości sądu.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 72 § 1 pkt 1-3
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis pozwalający na zakwalifikowanie jako przewinienie dyscyplinarne badania wymogów niezawisłości sądu.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 27 § 1 pkt 1a
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis określający właściwość Izby Dyscyplinarnej do orzekania w sprawach dotyczących statusu sędziów i asesorów.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 27 § 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis określający właściwość Izby Dyscyplinarnej do orzekania w sprawach dotyczących statusu sędziów Sądu Najwyższego.
p.u.s.p. art. 88a
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis pozwalający na zakwalifikowanie jako przewinienie dyscyplinarne badania wymogów niezawisłości sądu.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 45 § 3
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis pozwalający na zakwalifikowanie jako przewinienie dyscyplinarne badania wymogów niezawisłości sądu.
p.u.s.a. art. 8 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepis pozwalający na zakwalifikowanie jako przewinienie dyscyplinarne badania wymogów niezawisłości sądu.
RODO art. 6 § 1 lit. c) i e), 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Podstawa prawna przetwarzania danych osobowych, naruszona przez przepisy dotyczące statusu sędziów.
RODO art. 9 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Zakaz przetwarzania danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność do związków zawodowych, danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej, danych dotyczących stanu zdrowia, danych dotyczących życia seksualnego lub orientacji seksualnej osoby fizycznej.
Regulamin postępowania art. 161 § 1
Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Określa obowiązki wiceprezesa Trybunału w zakresie orzekania w przedmiocie wniosków o zastosowanie środków tymczasowych.
Regulamin postępowania art. 160
Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Nie nakłada na Komisję obowiązku zasugerowania konkretnej kwoty kary pieniężnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające środki podjęte przez Polskę do wykonania postanowienia z dnia 14 lipca 2021 r. Konieczność zapewnienia skuteczności środków tymczasowych i ochrony porządku prawnego UE. Niedopuszczalność powoływania się przez państwo członkowskie na przepisy wewnętrzne dla uzasadnienia niewykonania prawa UE.
Odrzucone argumenty
Wniosek o środki tymczasowe powinien być rozpoznany przez wielką izbę. Wniosek o karę pieniężną jest niedopuszczalny z powodu braku określenia jej wysokości przez Komisję. Polska podjęła wszystkie niezbędne środki do wykonania postanowienia. Polskie sądy co do zasady respektują postanowienie, a ewentualne sprzeczne orzeczenia mogą być uchylone. Państwo członkowskie nie może być zobowiązane do zapłaty kary z powodu indywidualnych orzeczeń sądów krajowych.
Godne uwagi sformułowania
zapewnienia skuteczności środków tymczasowych poważnej i nieodwracalnej szkody dla porządku prawnego Unii państwo członkowskie nie może powoływać się na przepisy, praktyki lub sytuacje w jego wewnętrznym porządku prawnym dla uzasadnienia uchybienia zobowiązaniom wynikającym z prawa Unii obowiązek poszanowania przez państwa członkowskie prawa Unii ciąży na wszystkich ich władzach, w tym – w granicach ich uprawnień – na organach sądowych
Skład orzekający
A.M. Collins
rzecznik_generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Egzekwowanie postanowień TSUE dotyczących środków tymczasowych, nakładanie kar pieniężnych na państwa członkowskie za niewykonanie orzeczeń, znaczenie niezawisłości sędziowskiej w prawie UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Polski i jej systemu sądownictwa w kontekście prawa UE. Konkretna wysokość kary jest ustalana indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy nałożenia rekordowej kary pieniężnej na Polskę za niewykonanie orzeczenia TSUE w kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej, co ma ogromne znaczenie polityczne i prawne.
“Milion euro dziennie kary dla Polski od TSUE za ignorowanie praworządności!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI