C-204/09

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2012-02-14
cjeuochrona_srodowiskadostęp do informacji o środowiskuWysokatrybunal
dostęp do informacjiśrodowiskoproces legislacyjnypoufność obraddyrektywa 2003/4/WEKonwencja z Aarhusprawo niemieckiewykładnia prawa UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że ministerstwa uczestniczące w procesie legislacyjnym mogą być wyłączone z obowiązku udostępniania informacji o środowisku, ale tylko do momentu zakończenia tego procesu.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2003/4 w sprawie dostępu do informacji o środowisku. Flachglas Torgau GmbH domagała się dostępu do dokumentów związanych z procesem legislacyjnym dotyczącym krajowego planu przydziału uprawnień do emisji gazów cieplarnianych. Niemieckie ministerstwo odmówiło, powołując się na udział w procesie legislacyjnym oraz poufność obrad. Trybunał orzekł, że choć ministerstwa mogą być wyłączone z obowiązku informacyjnego w trakcie procesu legislacyjnego, to wyłączenie to wygasa z chwilą jego zakończenia. Ponadto, poufność obrad musi być przewidziana w prawie krajowym, a nie wynikać jedynie z ogólnej zasady niejawności postępowań.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesverwaltungsgericht dotyczył wykładni dyrektywy 2003/4 w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska. Spór powstał między Flachglas Torgau GmbH a Bundesrepublik Deutschland w przedmiocie odmowy dostępu do informacji dotyczących krajowego planu przydziału uprawnień do emisji gazów cieplarnianych. Flachglas Torgau domagała się dostępu do dokumentów związanych z procesem legislacyjnym oraz wykonaniem ustawy o planie przydziału uprawnień. Niemieckie ministerstwo odmówiło, powołując się na swój udział w procesie legislacyjnym oraz na poufność obrad. Bundesverwaltungsgericht zadał pytania dotyczące zakresu pojęcia „organów pełniących funkcje ustawodawcze” oraz warunków wyłączenia z obowiązku informacyjnego ze względu na poufność obrad. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytania, orzekł, że art. 2 ust. 2 dyrektywy 2003/4 pozwala państwom członkowskim na wyłączenie z definicji organu władzy publicznej instytucji pełniących funkcje ustawodawcze, w tym ministerstw uczestniczących w procesie legislacyjnym (np. poprzez przygotowywanie projektów ustaw). Jednakże, możliwość ta wygasa z chwilą zakończenia procesu legislacyjnego. Ponadto, Trybunał stwierdził, że warunek „prawnie przewidzianej” poufności obrad, o którym mowa w art. 4 ust. 2 lit. a) dyrektywy, jest spełniony, gdy prawo krajowe zawiera przepis ogólnie stanowiący o poufności obrad jako podstawie odmowy dostępu do informacji, pod warunkiem że prawo to jasno określa pojęcie „obrad”. Orzeczenie to doprecyzowuje zakres stosowania dyrektywy w kontekście dostępu do informacji o środowisku w procesie legislacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 2 ust. 2 akapit drugi zdanie pierwsze dyrektywy 2003/4 pozwala na wyłączenie organów pełniących funkcje ustawodawcze, w tym ministerstw uczestniczących w procesie legislacyjnym (np. poprzez przygotowywanie projektów ustaw i opinii).

Uzasadnienie

Trybunał przyjął wykładnię funkcjonalną, uznając, że celem przepisu jest umożliwienie państwom członkowskim zapewnienia prawidłowego przebiegu procesu legislacyjnego, a wyłączenie to nie jest uzależnione od warunków dotyczących procedury odwoławczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Flachglas Torgau GmbHspolkawnoszący_odwołanie
Bundesrepublik Deutschlandpanstwo_czlonkowskiepozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 2003/4/WE art. 2 § 2

Dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady 90/313/EWG

Definicja organu władzy publicznej może wyłączać organy pełniące funkcje ustawodawcze, ale tylko do czasu zakończenia procesu legislacyjnego. Wyłączenie to nie jest uzależnione od warunków dotyczących procedury odwoławczej.

Dyrektywa 2003/4/WE art. 4 § 2

Dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady 90/313/EWG

Poufność obrad organów władzy publicznej jako podstawa odmowy dostępu do informacji musi być przewidziana prawnie, co wymaga istnienia w prawie krajowym przepisu jasno określającego pojęcie 'obrad'.

Pomocnicze

Konwencja z Aarhus art. 2 § 2

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Definicja 'władzy publicznej' nie obejmuje organów działających jako władza sądownicza lub ustawodawcza.

Konwencja z Aarhus art. 4 § 4

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Można odmówić udzielenia informacji dotyczącej środowiska, jeżeli ujawnienie jej miałoby szkodliwy wpływ na poufność postępowania prowadzonego przez władze publiczne, tam gdzie zachowanie takiej poufności jest przewidziane prawnie.

Umweltinformationsgesetz art. 2 § 1

Ustawa o dostępie do informacji dotyczących środowiska

Wyłącza z obowiązku informacyjnego najwyższe organy federalne w zakresie, w jakim działają one w ramach procesu legislacyjnego.

Umweltinformationsgesetz art. 8 § 1

Ustawa o dostępie do informacji dotyczących środowiska

Umożliwia oddalenie wniosku o udostępnienie informacji, jeśli ujawnienie negatywnie wpłynęłoby na poufność obrad instytucji, chyba że interes publiczny przemawia za ujawnieniem.

Verwaltungsverfahrensgesetz art. 29 § 2

Ustawa o postępowaniu administracyjnym

Organ administracyjny nie jest zobowiązany do zezwolenia na zapoznanie się z aktami, jeśli ujawnienie treści akt wpłynęłoby negatywnie na federację lub kraj związkowy, albo gdy okoliczności faktyczne należy zachować w tajemnicy z mocy prawa lub z uwagi na ich charakter.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ministerstwa uczestniczące w procesie legislacyjnym mogą być wyłączone z obowiązku informacyjnego, ale tylko do momentu zakończenia tego procesu. Poufność obrad jako podstawa odmowy dostępu do informacji musi być przewidziana w prawie krajowym, a nie wynikać z ogólnej zasady niejawności postępowań.

Odrzucone argumenty

Wyłączenie z obowiązku informacyjnego ze względu na udział w procesie legislacyjnym powinno obowiązywać również po jego zakończeniu. Ogólna zasada niepisana prawa krajowego o niejawności postępowań administracyjnych powinna wystarczyć do uznania poufności obrad za prawnie przewidzianą.

Godne uwagi sformułowania

wykładnia funkcjonalna pojęcia „organów lub instytucji pełniących funkcje o charakterze […] ustawodawczym” możliwość, by nie traktować jako organów władzy publicznej „organów lub instytucji pełniących funkcje o charakterze […] ustawodawczym”, może mieć zastosowanie do ministerstw w zakresie, w jakim uczestniczą one w procesie legislacyjnym z przyznanej w tym przepisie państwom członkowskim możliwości [...] nie można już skorzystać, jeżeli dany proces legislacyjny został zakończony warunek, zgodnie z którym poufność obrad organów władzy publicznej musi być przewidziana prawnie, można uznać za spełniony, w przypadku gdy w prawie krajowym danego państwa członkowskiego istnieje przepis przewidujący w sposób ogólny, że poufność obrad organów władzy publicznej stanowi powód odmowy dostępu do informacji o środowisku, które znajdują się w posiadaniu tych organów, o ile prawo krajowe jasno określa pojęcie obrad

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

A. Tizzano

prezes izby

J.N. Cunha Rodrigues

prezes izby

K. Lenaerts

sędzia

J.C. Bonichot

sprawozdawca

J. Malenovský

prezes izby

U. Lõhmus

prezes izby

A. Rosas

sędzia

M. Ilešič

sędzia

E. Levits

sędzia

A.Ó Caoimh

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

M. Berger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dyrektywy 2003/4/WE dotyczących dostępu do informacji o środowisku w kontekście procesu legislacyjnego oraz warunków wyłączenia z obowiązku informacyjnego ze względu na poufność obrad."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów prawa UE i ich transpozycji do prawa krajowego. Konieczność analizy konkretnych przepisów krajowych w każdym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywateli do informacji o środowisku i jego ograniczeń w kontekście procesów legislacyjnych, co jest istotne dla transparentności działań władzy publicznej.

Czy ministerstwa mogą ukrywać dokumenty z procesu legislacyjnego? TSUE wyjaśnia granice dostępu do informacji o środowisku.

Sektor

ochrona_srodowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy