C-203/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-12-16

cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach karnychWysokatrybunal

ne bis in idemeuropejski nakaz aresztowaniaamnestiakarta praw podstawowychpostępowanie karneprawo słowackieTSUEprawomocność

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zasada ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie wydaniu europejskiego nakazu aresztowania, jeśli postępowanie karne zostało umorzone na skutek amnestii, która następnie została odwołana, pod warunkiem, że orzeczenie o odpowiedzialności karnej nie zapadło przed odwołaniem amnestii.

Sprawa dotyczyła wykładni zasady ne bis in idem w kontekście europejskiego nakazu aresztowania i odwołania amnestii na Słowacji. Sąd odsyłający pytał, czy zasada ne bis in idem (art. 50 Karty Praw Podstawowych) stoi na przeszkodzie wydaniu ENA, gdy postępowanie karne zostało umorzone na skutek amnestii, która następnie została odwołana. Trybunał orzekł, że zasada ta nie stoi na przeszkodzie, jeśli orzeczenie o odpowiedzialności karnej nie zapadło przed odwołaniem amnestii. Ponadto Trybunał stwierdził, że Dyrektywa 2012/13 (prawo do informacji) nie ma zastosowania do procedury odwołania amnestii ani do kontroli konstytucyjności takiego odwołania.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 50 Karty praw podstawowych UE (zasada ne bis in idem) w kontekście europejskiego nakazu aresztowania (ENA) oraz dyrektywy 2012/13/UE w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym. Słowacki sąd rejonowy zawiesił postępowanie karne przeciwko grupie osób, rozważając wydanie ENA wobec jednej z nich. Postępowanie karne zostało pierwotnie umorzone na mocy amnestii z 1998 r., jednak w 2017 r. słowacki parlament odwołał tę amnestię, co doprowadziło do wznowienia postępowania. Sąd odsyłający pytał, czy zasada ne bis in idem stoi na przeszkodzie wydaniu ENA w takiej sytuacji, a także czy dyrektywa o prawie do informacji ma zastosowanie do procedury odwołania amnestii i kontroli jej zgodności z konstytucją. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zasada ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie wydaniu ENA, jeśli orzeczenie o odpowiedzialności karnej nie zapadło przed odwołaniem amnestii. Trybunał podkreślił, że kluczowe jest, czy doszło do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Ponadto, Trybunał stwierdził, że dyrektywa 2012/13/UE nie ma zastosowania do procedury legislacyjnej odwołującej amnestię ani do postępowania sądowego kontrolującego jej zgodność z konstytucją, ponieważ nie mają one na celu ustalenia odpowiedzialności karnej danej osoby. W konsekwencji, Trybunał uznał, że nie jest właściwy do oceny zgodności słowackich przepisów z prawem UE w zakresie kontroli konstytucyjności odwołania amnestii, jeśli prawo UE nie ma zastosowania do tych procedur.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zasada ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie wydaniu europejskiego nakazu aresztowania w takiej sytuacji, jeżeli wspomniane orzeczenie zostało wydane przed rozstrzygnięciem o odpowiedzialności karnej osoby, której to dotyczy.

Uzasadnienie

Kluczowe jest, czy orzeczenie sądowe zostało wydane w następstwie dokonania oceny sprawy co do istoty. Umorzenie postępowania na skutek amnestii, która następnie została odwołana, nie stanowi prawomocnego skazania lub uniewinnienia w rozumieniu art. 50 Karty Praw Podstawowych, jeśli nie doszło do rozstrzygnięcia o odpowiedzialności karnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
AB	osoba_fizyczna	oskarżony
CD	osoba_fizyczna	oskarżony
EF	osoba_fizyczna	oskarżony
NO	osoba_fizyczna	oskarżony
JL	osoba_fizyczna	oskarżony
GH	osoba_fizyczna	oskarżony
IJ	osoba_fizyczna	oskarżony
LM	osoba_fizyczna	oskarżony
PR	osoba_fizyczna	oskarżony
ST	osoba_fizyczna	oskarżony
UV	osoba_fizyczna	oskarżony
WZ	osoba_fizyczna	oskarżony
BC	osoba_fizyczna	oskarżony
DE	osoba_fizyczna	oskarżony
FG	osoba_fizyczna	oskarżony
HI	inne	interwenient
Krajská prokuratúra v Bratislave	organ_krajowy	interwenient
Rząd słowacki	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient

Przepisy (12)

Główne

Karta praw podstawowych art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zasada ne bis in idem oznacza, że nikt nie może być ponownie sądzony lub ukarany w postępowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony pod groźbą kary, w odniesieniu do którego zgodnie z ustawą został już uprzednio uniewinniony lub za który został już uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem. Wymaga to oceny sprawy co do istoty.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Umożliwia sądom krajowym zwracanie się do Trybunału z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi wykładni prawa Unii.

konstytucja słowacka art. 86 § lit. i)

Konstytucja Republiki Słowackiej

Kompetencja Rady Narodowej do wydawania rezolucji o stwierdzeniu nieważności decyzji prezydenta lub odwołania amnestii.

konstytucja słowacka art. 129a

Konstytucja Republiki Słowackiej

Trybunał Konstytucyjny orzeka o zgodności z konstytucją rezolucji o odwołaniu amnestii.

konstytucja słowacka art. 154f § 2

Konstytucja Republiki Słowackiej

Odwołanie amnestii powoduje uchylenie orzeczeń organów państwa i usuwa przeszkody dla prowadzenia postępowania karnego.

ustawa o trybunale konstytucyjnym art. 48b § 1-3

Ustawa o trybunale konstytucyjnym Republiki Słowackiej

Reguluje postępowanie trybunału konstytucyjnego w sprawie kontroli rezolucji odwołującej amnestię.

Pomocnicze

Karta praw podstawowych art. 51 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Postanowienia karty mają zastosowanie do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim państwa te stosują prawo Unii.

TFUE art. 82

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych.

TUE art. 4 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy.

Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW art. 17 § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Europejski nakaz aresztowania stosuje się i wykonuje w trybie przewidzianym dla spraw niecierpiących zwłoki.

Dyrektywa 2012/13/UE art. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE

Ustanawia przepisy dotyczące prawa do informacji w postępowaniu karnym.

Dyrektywa 2012/13/UE art. 2 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE

Określa zakres stosowania dyrektywy od chwili poinformowania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie wydaniu ENA, jeśli orzeczenie o odpowiedzialności karnej nie zapadło przed odwołaniem amnestii. Dyrektywa 2012/13/UE nie ma zastosowania do procedury odwołania amnestii ani do kontroli jej zgodności z konstytucją. Trybunał nie jest właściwy do oceny zgodności słowackich przepisów z prawem UE, jeśli prawo UE nie ma zastosowania do tych procedur.

Odrzucone argumenty

Argumenty rządu słowackiego i Komisji kwestionujące właściwość Trybunału i dopuszczalność pytań prejudycjalnych (zostały odrzucone).

Godne uwagi sformułowania

jeżeli wspomniane orzeczenie zostało wydane przed rozstrzygnięciem o odpowiedzialności karnej osoby, której to dotyczy nie ma ona zastosowania do procedury o charakterze prawodawczym dotyczącej odwołania amnestii ani do postępowania sądowego mającego na celu kontrolę zgodności tego odwołania z konstytucją krajową Trybunał nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na trzecie pytanie prejudycjalne

Skład orzekający

A. Prechal

prezes_izby

J. Passer

sędzia

F. Biltgen

sędzia

L.S. Rossi

sprawozdawca

N. Wahl

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia zasady ne bis in idem w kontekście europejskiego nakazu aresztowania i odwołania amnestii; zakres stosowania dyrektywy o prawie do informacji w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej na Słowacji związanej z odwołaniem amnestii; brak zastosowania prawa UE do procedur legislacyjnych i kontroli konstytucyjności odwołania amnestii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady ne bis in idem i jej zastosowania w kontekście europejskiego nakazu aresztowania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i międzynarodowego. Dodatkowo porusza kwestię zakresu stosowania prawa UE.

“Amnestia odwołana, a nakaz aresztowania? TSUE wyjaśnia granice zasady ne bis in idem.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów

Drafting pism i dokumentów

Odpowiedzi na pytania prawne

Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

ne bis in idem europejski nakaz aresztowania amnestia karta praw podstawowych postępowanie karne prawo słowackie TSUE prawomocność

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI