C-203/03

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2005-02-01
cjeuprawo_pracyrowne_traktowanieWysokatrybunal
równość traktowaniadyskryminacjakobietyzatrudnienieprzemysł górniczyprace podwodneprawo pracyUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że powszechny zakaz zatrudniania kobiet przy pracach w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego i związanych z nurkowaniem stanowi dyskryminację ze względu na płeć, podczas gdy zakaz zatrudniania kobiet w przemyśle górniczym pod ziemią, mimo pewnych wyjątków, jest dopuszczalny ze względu na zobowiązania międzynarodowe Austrii.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Austrii, zarzucając jej uchybienie zobowiązaniom wynikającym z dyrektywy o równości traktowania kobiet i mężczyzn poprzez utrzymywanie zakazów zatrudniania kobiet w przemyśle górniczym pod ziemią oraz przy pracach w warunkach podwyższonego ciśnienia i związanych z nurkowaniem. Trybunał uznał, że zakaz zatrudniania kobiet przy pracach w warunkach podwyższonego ciśnienia i związanych z nurkowaniem jest niedopuszczalny, ponieważ stanowi dyskryminację. Natomiast zakaz zatrudniania kobiet w przemyśle górniczym pod ziemią, mimo że również stanowił różnicę w traktowaniu, został uznany za dopuszczalny ze względu na zobowiązania Austrii wynikające z Konwencji nr 45 MOP, której nie mogła ona wypowiedzieć w odpowiednim terminie.

Sprawa dotyczyła skargi Komisji Europejskiej przeciwko Republice Austrii o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom Państwa Członkowskiego w związku z utrzymywaniem przepisów zakazujących zatrudniania kobiet w przemyśle górniczym pod ziemią oraz przy pracach w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego i związanych z nurkowaniem. Komisja argumentowała, że przepisy te naruszają zasadę równego traktowania kobiet i mężczyzn, zawartą w dyrektywie 76/207/EWG. Trybunał rozpatrzył dwa główne zarzuty. Po pierwsze, dotyczące zakazu zatrudniania kobiet w przemyśle górniczym pod ziemią. Austria argumentowała, że zakaz ten jest uzasadniony zobowiązaniami międzynarodowymi wynikającymi z Konwencji nr 45 Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP). Trybunał uznał, że choć zakaz ten stanowi różnicę w traktowaniu, to jednak Austria mogła powołać się na art. 307 Traktatu WE, który pozwala na utrzymanie w mocy przepisów niezgodnych z prawem wspólnotowym, jeśli wynikają one z umów międzynarodowych zawartych przed przystąpieniem do UE, pod warunkiem podjęcia kroków w celu wyeliminowania niezgodności. W tym przypadku, ze względu na terminy wypowiedzenia konwencji MOP, Austria nie mogła wypowiedzieć jej w odpowiednim czasie, a zatem zakaz ten został uznany za dopuszczalny. Po drugie, Trybunał rozpatrzył zakaz zatrudniania kobiet przy pracach w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego i związanych z nurkowaniem. W tym przypadku Trybunał uznał, że powszechny zakaz, nawet z ograniczoną liczbą wyjątków, stanowi niedozwoloną dyskryminację ze względu na płeć. Argumenty Austrii dotyczące różnic fizjologicznych między kobietami a mężczyznami (niższa zdolność oddechowa, mniejsza liczba erytrocytów) zostały odrzucone, ponieważ nie uzasadniały one całkowitego wykluczenia kobiet z tych prac, zwłaszcza gdy istniała możliwość indywidualnej oceny ryzyka. W konsekwencji, Trybunał stwierdził uchybienie zobowiązaniom przez Austrię w zakresie zakazu zatrudniania kobiet przy pracach w warunkach podwyższonego ciśnienia i związanych z nurkowaniem, oddalając jednocześnie skargę w pozostałym zakresie. Koszty postępowania zostały rozdzielone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale zakaz ten jest dopuszczalny ze względu na zobowiązania międzynarodowe Austrii wynikające z Konwencji nr 45 MOP, której nie mogła ona wypowiedzieć w odpowiednim terminie.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że zakaz ten stanowi różnicę w traktowaniu, ale art. 307 Traktatu WE pozwala na utrzymanie w mocy przepisów niezgodnych z prawem UE, jeśli wynikają z umów międzynarodowych zawartych przed przystąpieniem do UE, pod warunkiem podjęcia kroków w celu wyeliminowania niezgodności. W tym przypadku, ze względu na terminy wypowiedzenia konwencji MOP, Austria nie mogła wypowiedzieć jej w odpowiednim czasie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

czesciowo_uwzgledniono

Strona wygrywająca

Komisja Europejska (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueskarżąca
Republika Austriipanstwo_czlonkowskiepozwana

Przepisy (16)

Główne

TWE art. 226

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Podstawa do wniesienia skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom Państwa Członkowskiego.

TWE art. 249

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Dotyczy mocy wiążącej dyrektyw.

TWE art. 307

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Reguluje stosunki między prawem wspólnotowym a umowami międzynarodowymi zawartymi przed przystąpieniem do UE.

Dyrektywa 76/207/EWG art. 2 § ust. 2

Dyrektywa Rady 76/207/EWG

Dopuszcza odstępstwa od zasady równego traktowania ze względu na charakter lub warunki wykonywania pracy.

Dyrektywa 76/207/EWG art. 2 § ust. 3

Dyrektywa Rady 76/207/EWG

Dopuszcza przepisy dotyczące ochrony kobiet, zwłaszcza w związku z ciążą i macierzyństwem.

Dyrektywa 76/207/EWG art. 3 § ust. 1

Dyrektywa Rady 76/207/EWG

Definiuje zasadę równego traktowania w zakresie dostępu do zatrudnienia i warunków pracy.

Dyrektywa 76/207/EWG art. 3 § ust. 2

Dyrektywa Rady 76/207/EWG

Nakłada obowiązek uchylenia przepisów sprzecznych z zasadą równego traktowania.

Konwencja nr 45 MOP art. 2

Konwencja nr 45 Międzynarodowej Organizacji Pracy

Zakazuje zatrudniania kobiet przy pracach pod ziemią w kopalniach.

Konwencja nr 45 MOP art. 3

Konwencja nr 45 Międzynarodowej Organizacji Pracy

Dopuszcza pewne wyjątki od zakazu zatrudniania kobiet przy pracach pod ziemią.

rozporządzenie z 2001 r. art. 2

Rozporządzenie federalnego ministra gospodarki i pracy dotyczące zakazów i ograniczeń w zatrudnianiu kobiet

Reguluje zatrudnienie w przemyśle górniczym pod ziemią, wprowadzając zakaz dla kobiet z pewnymi wyjątkami.

rozporządzenie z 1973 r. art. 8

Rozporządzenie dotyczące prac w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego i związanych z nurkowaniem

Reguluje zatrudnienie przy pracach w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego, wprowadzając zakaz dla kobiet z pewnymi wyjątkami.

rozporządzenie z 1973 r. art. 31

Rozporządzenie dotyczące prac w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego i związanych z nurkowaniem

Reguluje zatrudnienie przy pracach związanych z nurkowaniem, wprowadzając zakaz dla kobiet.

Pomocnicze

Dyrektywa 92/85/EWG art. 4

Dyrektywa Rady 92/85/EWG

Dotyczy oceny ryzyka i informacji dla pracownic w ciąży, po porodzie i karmiących piersią.

Dyrektywa 92/85/EWG art. 5

Dyrektywa Rady 92/85/EWG

Dotyczy środków podejmowanych w następstwie oceny ryzyka dla pracownic w ciąży, po porodzie i karmiących piersią.

Dyrektywa 92/85/EWG art. 6

Dyrektywa Rady 92/85/EWG

Określa przypadki, w których narażenie zdrowia pracownic w ciąży i karmiących piersią jest zabronione.

Konwencja nr 45 MOP art. 7

Konwencja nr 45 Międzynarodowej Organizacji Pracy

Zawiera klauzulę o wypowiedzeniu konwencji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powszechny zakaz zatrudniania kobiet przy pracach w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego i związanych z nurkowaniem stanowi niedozwoloną dyskryminację ze względu na płeć, ponieważ nie uwzględnia indywidualnej oceny ryzyka i wyklucza kobiety z prac, które nie stanowią poważnego obciążenia fizycznego. Zmiany w prawie krajowym w trakcie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi nie wpływają na dopuszczalność skargi, jeśli system prawny pozostaje w dużej mierze niezmieniony, a nowe przepisy wprowadzają jedynie wyjątki lub częściowo odparowują zarzut.

Odrzucone argumenty

Zakaz zatrudniania kobiet w przemyśle górniczym pod ziemią jest dopuszczalny ze względu na zobowiązania międzynarodowe Austrii wynikające z Konwencji nr 45 MOP, której nie mogła ona wypowiedzieć w odpowiednim terminie. Różnice fizjologiczne między kobietami a mężczyznami (niższa zdolność oddechowa, mniejsza liczba erytrocytów) uzasadniają zakaz zatrudniania kobiet przy pracach w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego i związanych z nurkowaniem.

Godne uwagi sformułowania

nie zezwala jednakże na wykluczenie kobiet z zatrudnienia jedynie dlatego, że podlegają one rozleglejszej ochronie przed ryzykiem, na które w równej mierze narażeni są mężczyźni i kobiety i która jest różna od wyraźnie wymienionych potrzeb szczególnej ochrony kobiety Nie można również zezwolić na wykluczenie kobiet z zatrudnienia jedynie dlatego, że są przeciętnie mniejsze i mniej silne niż przeciętni mężczyźni, jeśli mężczyźni posiadający podobną do nich charakterystykę fizyczną mają dostęp do tego zatrudnienia. Z powyższego wynika, że zachowawszy w mocy przepisy krajowe, takie jak zawarte w rozporządzeniu z 2001 r., Republika Austrii nie uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy prawa wspólnotowego.

Skład orzekający

V. Skouris

Prezes

P. Jann

prezes_izby

C. W. A. Timmermans

prezes_izby

A. Rosas

prezes_izby

J.-P. Puissochet

sędzia

R. Schintgen

sędzia

N. Colneric

sprawozdawca

J. Malenovský

sędzia

J. Klučka

sędzia

U. Lõhmus

sędzia

E. Levits

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w kontekście specyficznych warunków pracy, zwłaszcza w sektorach tradycyjnie zdominowanych przez mężczyzn. Uzasadnienie dopuszczalności odwoływania się do umów międzynarodowych w kontekście art. 307 TWE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów austriackich i konwencji MOP. Argumentacja dotycząca różnic fizjologicznych może być przedmiotem dalszych badań i ewolucji orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii równości płci w miejscu pracy, a także konfliktu między prawem UE a zobowiązaniami międzynarodowymi. Pokazuje, jak Trybunał analizuje wyjątki od zasady równego traktowania.

Czy zakaz pracy w kopalni dla kobiet to dyskryminacja, czy ochrona? Trybunał UE rozstrzyga.

Sektor

przemysł wydobywczy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy