C-202/25

Trybunał Sprawiedliwości2026-03-26
cjeuazyl_imigracjapowroty, ochrona uzupełniająca, zasada non-refoulementWysokatrybunal
powrotyochrona uzupełniającanon-refoulementzagrożenie dla porządku publicznegodecyzja nakazująca powrótTSUEdyrektywa powrotowadyrektywa kwalifikacyjna

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że cofnięcie statusu ochrony uzupełniającej osobie, której nie można deportować z powodu zasady non-refoulement, nie może skutkować wydaniem decyzji nakazującej powrót do państwa, gdzie grozi jej niebezpieczeństwo.

Sprawa dotyczyła obywatela państwa trzeciego (HG), któremu cofnięto status ochrony uzupełniającej z powodu zagrożenia dla porządku publicznego, ale jednocześnie nie mógł on zostać deportowany do państwa pochodzenia z powodu zasady non-refoulement. Sąd odsyłający pytał, czy w takiej sytuacji można wydać decyzję nakazującą powrót. Trybunał orzekł, że art. 5 dyrektywy 2008/115 stoi na przeszkodzie wydaniu takiej decyzji, jeśli deportacja naruszałaby zasadę non-refoulement, nawet jeśli status ochrony został cofnięty.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2008/115/WE (dotyczącej powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich) oraz dyrektywy 2011/95/UE (dotyczącej kwalifikowania do ochrony międzynarodowej). Sprawa dotyczyła obywatela państwa trzeciego (HG), który uzyskał ochronę uzupełniającą w Niderlandach, ale następnie został skazany za usiłowanie zabójstwa. W związku z tym cofnięto mu status ochrony uzupełniającej i uznano, że stanowi zagrożenie dla porządku publicznego. Jednakże, ze względu na zasadę non-refoulement, nie można go było deportować do państwa pochodzenia. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy w takiej sytuacji można wydać decyzję nakazującą powrót, skoro deportacja jest niemożliwa. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytanie prejudycjalne, orzekł, że art. 5 dyrektywy 2008/115 stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji nakazującej powrót obywatelowi państwa trzeciego, którego status ochrony uzupełniającej został cofnięty, jeżeli wydalenie do przewidywanego państwa docelowego jest wykluczone na podstawie zasady non-refoulement. Trybunał podkreślił, że zasada non-refoulement musi być przestrzegana na wszystkich etapach postępowania w sprawie powrotu, a decyzja nakazująca powrót nie może wskazywać państwa docelowego, do którego osoba byłaby narażona na ryzyko naruszenia tej zasady. Jednocześnie Trybunał zaznaczył, że cofnięcie statusu ochrony uzupełniającej nie traci skuteczności, ponieważ osoba ta nie korzysta już z praw związanych z ochroną międzynarodową, a możliwe jest wskazanie innego państwa trzeciego (np. tranzytowego) jako państwa docelowego, o ile nie narusza to zasady non-refoulement.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 5 dyrektywy 2008/115 stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji nakazującej powrót w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Zasada non-refoulement, gwarantowana jako prawo podstawowe, musi być przestrzegana na wszystkich etapach postępowania w sprawie powrotu. Decyzja nakazująca powrót nie może wskazywać państwa docelowego, jeśli istnieje ryzyko naruszenia tej zasady. Cofnięcie statusu ochrony uzupełniającej nie może prowadzić do sytuacji, w której osoba jest pozbawiona ochrony, ale jednocześnie nie może być deportowana, a państwo nie może wydać decyzji nakazującej powrót bez wskazania państwa docelowego zgodnego z zasadą non-refoulement.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

HG (skarżący)

Strony

NazwaTypRola
HGosoba_fizycznaskarżący
Minister van Asiel en Migratieorgan_krajowypozwany

Przepisy (13)

Główne

Dyrektywa 2008/115/WE art. 3 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Definicja 'powrotu' obejmuje dobrowolne lub przymusowe wykonanie zobowiązania do powrotu do państwa pochodzenia, kraju tranzytu lub innego państwa trzeciego, do którego obywatel zdecyduje się dobrowolnie powrócić i przez które zostanie przyjęty.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 3 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Decyzja nakazująca powrót obejmuje stwierdzenie lub uznanie nielegalnego pobytu oraz nałożenie lub stwierdzenie zobowiązania do powrotu.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie muszą należycie uwzględniać dobro dziecka, życie rodzinne, stan zdrowia oraz przestrzegać zasady non-refoulement.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 6 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie wydają decyzję nakazującą powrót każdemu obywatelowi państwa trzeciego nielegalnie przebywającemu na ich terytorium, z zastrzeżeniem wyjątków.

Dyrektywa 2011/95/UE art. 17 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony

Dyrektywa 2011/95/UE art. 19 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony

Pomocnicze

Dyrektywa 2008/115/WE art. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Dyrektywa 2008/115/WE art. 4 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie mogą przyjąć przepisy korzystniejsze dla osób objętych dyrektywą, o ile są zgodne z dyrektywą.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 8

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Dyrektywa 2008/115/WE art. 9 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Państwa członkowskie wstrzymują wydalenie, jeżeli miałoby ono naruszać zasadę non-refoulement.

Karta art. 18

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 19 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Konwencja genewska art. 33

Konwencja dotycząca statusu uchodźców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada non-refoulement, jako prawo podstawowe, musi być przestrzegana na wszystkich etapach postępowania w sprawie powrotu. Decyzja nakazująca powrót nie może wskazywać państwa docelowego, jeśli istnieje ryzyko naruszenia zasady non-refoulement. Cofnięcie statusu ochrony uzupełniającej nie może prowadzić do sytuacji, w której osoba nie może być deportowana, a jednocześnie państwo nie może wydać decyzji nakazującej powrót.

Odrzucone argumenty

Możliwość wydania decyzji nakazującej powrót nawet w sytuacji, gdy deportacja jest niemożliwa z powodu zasady non-refoulement, w celu zapewnienia przestrzegania porządku publicznego i umożliwienia dalszego powoływania się na prawa z Karty. Krajowe uregulowania pozwalające na nałożenie obowiązku opuszczenia terytorium państwa członkowskiego, nawet jeśli nie wskazują państwa docelowego zgodnego z zasadą non-refoulement.

Godne uwagi sformułowania

zasada non-refoulement stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji nakazującej powrót nie można go było deportować do państwa pochodzenia z powodu zasady non-refoulement stanowi zagrożenie dla porządku publicznego wystarczające do uzasadnienia cofnięcia ochrony międzynarodowej osoba taka jak HG przebywałaby nielegalnie na terytorium państwa członkowskiego, nie będąc jednak zmuszona do opuszczenia tego terytorium zasada non-refoulement musi być przestrzegana na wszystkich etapach postępowania w sprawie powrotu

Skład orzekający

O. Spineanu-Matei

prezes

C. Lycourgos

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady non-refoulement w kontekście cofnięcia ochrony uzupełniającej i niemożności deportacji. Granice stosowania dyrektywy powrotowej w sytuacjach szczególnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy cofnięto ochronę uzupełniającą, ale deportacja jest niemożliwa z powodu zasady non-refoulement. Wymaga analizy konkretnych przepisów krajowych i unijnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa porusza fundamentalne kwestie praw człowieka w kontekście polityki migracyjnej i bezpieczeństwa, pokazując konflikt między potrzebą ochrony a zagrożeniem dla porządku publicznego.

Czy można deportować osobę, której nie można deportować? TSUE rozstrzyga dylemat zasady non-refoulement i bezpieczeństwa publicznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI