C-202/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-07-29
cjeuprawo_ue_ogolneprawa_podstawoweWysokatrybunal
przekazanienakaz aresztowaniaprawa podstawowezasada ustawowej określonościwarunkowe zwolnienieprawo karneUE-UKEKPC

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że sąd wykonujący nakaz aresztowania musi niezależnie zbadać ryzyko naruszenia praw podstawowych osoby przekazywanej do Zjednoczonego Królestwa, nawet jeśli wykluczono ryzyko naruszenia EKPC, zwłaszcza w kontekście zmian w prawie dotyczącym warunkowego zwolnienia.

Sprawa dotyczyła wniosku o przekazanie osoby MA do Zjednoczonego Królestwa w celu przeprowadzenia postępowania karnego. MA argumentował, że przekazanie naruszy jego prawa podstawowe, w tym zasadę ustawowej określoności czynów zabronionych i kar (art. 49 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE), ze względu na zmianę przepisów dotyczących warunkowego zwolnienia po domniemanym popełnieniu przestępstwa. Sąd odsyłający z Irlandii zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy sąd wykonujący nakaz musi przeprowadzić dalsze badanie ryzyka naruszenia praw podstawowych, nawet jeśli sądy krajowe uznały, że nie ma takiego ryzyka w kontekście EKPC. Trybunał stwierdził, że sąd wykonujący nakaz musi przeprowadzić niezależne badanie, biorąc pod uwagę art. 604 lit. c) umowy o handlu i współpracy, i może odmówić przekazania, jeśli istnieją istotne podstawy do sądzenia, że występuje rzeczywiste ryzyko naruszenia praw podstawowych.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Supreme Court (Irlandia) dotyczył wykładni Umowy o handlu i współpracy między UE a Zjednoczonym Królestwem w związku z art. 49 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE. Sprawa dotyczyła wykonania czterech nakazów aresztowania wydanych przez brytyjskie organy sądowe przeciwko MA w celu przeprowadzenia postępowania karnego. MA argumentował, że jego przekazanie do Zjednoczonego Królestwa naruszy zasadę ustawowej określoności czynów zabronionych i kar, ponieważ system warunkowego zwolnienia w Irlandii Północnej został zmieniony po domniemanym popełnieniu przestępstw, za które jest ścigany. Zmiana ta polegała na przejściu od automatycznego zwolnienia warunkowego po odbyciu połowy kary do konieczności zatwierdzenia przez organ i odbycia dwóch trzecich kary. Sąd odsyłający zauważył, że choć sądy Zjednoczonego Królestwa uznały tę zmianę za zgodną z EKPC, a MA ma możliwość wniesienia skargi do ETPC, to nie wypowiedział się jeszcze w przedmiocie następstw art. 49 Karty w takich okolicznościach. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sąd wykonujący nakaz aresztowania (w tym przypadku irlandzki) musi przeprowadzić niezależne badanie ryzyka naruszenia art. 49 ust. 1 Karty, nawet jeśli wcześniej wykluczono ryzyko naruszenia EKPC. Badanie to powinno uwzględniać indywidualną sytuację MA i może prowadzić do odmowy przekazania, jeśli istnieją obiektywne, wiarygodne i aktualne dane wskazujące na rzeczywiste ryzyko naruszenia praw podstawowych. Sąd wykonujący nakaz powinien zwrócić się o dodatkowe informacje i gwarancje do organu wydającego nakaz, a odmowa przekazania jest możliwa tylko wtedy, gdy te gwarancje okażą się niewystarczające do wykluczenia ryzyka. Kluczowe jest ustalenie, czy zmiana przepisów dotyczących warunkowego zwolnienia faktycznie skutkuje wymierzeniem kary surowszej niż ta, która groziła w momencie popełnienia czynu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd wykonujący nakaz powinien przeprowadzić niezależne badanie ryzyka naruszenia art. 49 ust. 1 Karty, nawet jeśli ryzyko naruszenia EKPC zostało wykluczone. Może odmówić wykonania nakazu, jeśli istnieją istotne podstawy, by sądzić, że występuje rzeczywiste ryzyko zmiany zakresu kary grożącej w dniu popełnienia przestępstwa, skutkującej wymierzeniem kary surowszej niż pierwotnie przewidziana.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że umowa o handlu i współpracy nie opiera się na tak wysokim poziomie zaufania jak zasada wzajemnego uznawania między państwami członkowskimi UE. Artykuł 604 lit. c) umowy pozwala na żądanie dodatkowych gwarancji w przypadku ryzyka naruszenia praw podstawowych. Sąd wykonujący nakaz musi przeprowadzić własną, niezależną ocenę ryzyka, biorąc pod uwagę indywidualną sytuację osoby przekazywanej i ewentualnie zwrócić się o dodatkowe informacje i gwarancje do organu wydającego nakaz. Odmowa przekazania jest możliwa, jeśli te gwarancje okażą się niewystarczające do wykluczenia rzeczywistego ryzyka naruszenia praw podstawowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

osoba, której dotyczy nakaz (MA) - w zakresie konieczności przeprowadzenia dalszego badania

Strony

NazwaTypRola
MAosoba_fizycznaosoba, której dotyczy nakaz aresztowania
Minister for Justice and Equalityorgan_krajowyuczestnik postępowania
Irlandiapanstwo_czlonkowskieuczestnik postępowania
rząd węgierskiorgan_krajowyuczestnik postępowania
rząd Zjednoczonego Królestwaorgan_krajowyuczestnik postępowania
Komisja Europejskainstytucja_ueuczestnik postępowania

Przepisy (19)

Główne

Umowa o handlu i współpracy art. 524 § 2

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy art. 604 § lit. c)

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Karta art. 49 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Pomocnicze

Umowa o handlu i współpracy art. 1

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy art. 3 § 1

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy art. 522 § 1

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy art. 524 § 1

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy art. 596

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy art. 599 § 3

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy art. 600

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy art. 601

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy art. 602

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy art. 603

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy art. 613 § 2

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Karta art. 52 § 3

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 19

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

EKPC art. 7 § 1

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW art. 1 § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi

Umowa o wystąpieniu art. 126

Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd wykonujący nakaz musi przeprowadzić niezależne badanie ryzyka naruszenia art. 49 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE, nawet jeśli ryzyko naruszenia EKPC zostało wykluczone. Zmiana przepisów dotyczących warunkowego zwolnienia po popełnieniu przestępstwa może stanowić naruszenie zasady ustawowej określoności czynów zabronionych i kar, jeśli prowadzi do wymierzenia surowszej kary. Umowa o handlu i współpracy między UE a Zjednoczonym Królestwem nie opiera się na tak wysokim poziomie zaufania jak mechanizm europejskiego nakazu aresztowania między państwami członkowskimi, co uzasadnia bardziej szczegółowe badanie ryzyka naruszenia praw podstawowych.

Odrzucone argumenty

Sąd wykonujący nakaz może oprzeć się na orzecznictwie sądów Zjednoczonego Królestwa i ogólnych gwarancjach systemu sądownictwa, wykluczając ryzyko naruszenia EKPC i tym samym art. 49 ust. 1 Karty. Zastosowanie nowego systemu warunkowego zwolnienia do przestępstw popełnionych przed jego wejściem w życie nie jest niezgodne z EKPC, a zatem nie może być podstawą do odmowy przekazania.

Godne uwagi sformułowania

sąd wykonujący nakaz powinien przeprowadzić niezależne badanie istnienia tego ryzyka rzeczywiste ryzyko zmiany samego zakresu kary grożącej w dniu popełnienia danego przestępstwa, skutkującej wymierzeniem kary surowszej niż kara, którą pierwotnie dany czyn zabroniony był zagrożony nie można poprzestać na wzięciu pod uwagę orzecznictwa Supreme Court of the United Kingdom [...] lub ogólnych gwarancji oferowanych przez istniejący w tym państwie system sądownictwa zasada wzajemnego zaufania w sposób szczególny kształtuje stosunki między państwami członkowskimi

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

wiceprezes, sprawozdawca

K. Jürimäe

prezes izby

C. Lycourgos

prezes izby

E. Regan

prezes izby

T. von Danwitz

prezes izby

F. Biltgen

prezes izby

Z. Csehi

prezes izby

S. Rodin

sędzia

A. Kumin

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sędzia

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków sądu wykonującego nakaz aresztowania w kontekście praw podstawowych i umów międzynarodowych po Brexicie, zwłaszcza w odniesieniu do zmian legislacyjnych wpływających na wykonanie kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania do Zjednoczonego Królestwa na podstawie umowy o handlu i współpracy, a nie mechanizmu europejskiego nakazu aresztowania między państwami członkowskimi UE. Wymaga indywidualnej oceny ryzyka w każdym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw jednostki w kontekście współpracy międzynarodowej po Brexicie, a także złożonej interakcji między prawem UE, prawem międzynarodowym (EKPC) i prawem krajowym. Wyjaśnia, jak sądy powinny badać ryzyko naruszenia praw podstawowych.

Brexit i prawa podstawowe: Czy sąd musi badać ryzyko surowszej kary dla przekazywanych do Wielkiej Brytanii?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI