C-20/19
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy dotyczące prawa do odstąpienia od umowy ubezpieczenia na życie mają zastosowanie również do ubezpieczających niebędących konsumentami, jeśli błędne informacje o formie odstąpienia nie pozbawiają ich tej możliwości.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2002/83/WE w kontekście prawa do odstąpienia od umowy ubezpieczenia na życie. Austriacka spółka kunsthaus muerz, niebędąca konsumentem, próbowała odstąpić od umowy, kwestionując wymóg pisemnej formy odstąpienia, który nie wynikał z prawa krajowego. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy dyrektywy mają zastosowanie również do ubezpieczających niebędących konsumentami. Trybunał orzekł, że przepisy te mają zastosowanie do wszystkich ubezpieczających, chyba że prawo krajowe przewiduje wyjątki, a błędne informacje o formie odstąpienia nie mogą pozbawić ubezpieczającego tej możliwości.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 35 i 36 dyrektywy 2002/83/WE w sprawie ubezpieczeń na życie. Spór powstał między austriacką spółką kunsthaus muerz a Zürich Versicherungs AG w przedmiocie zakresu prawa odstąpienia od umowy ubezpieczenia na życie. Spółka kunsthaus muerz, będąca ubezpieczającym, zawarła umowę ubezpieczenia na życie i otrzymała informację, że odstąpienie od umowy musi być dokonane na piśmie. Spółka oświadczyła, że odstępuje od umowy, uznając informację o wymogu pisemnej formy za błędną, ponieważ nie była ona ustanowiona w prawie krajowym. Twierdziła, że skoro informacja była błędna, termin do odstąpienia od umowy nie rozpoczął biegu. Zürich Versicherungs AG odmówiła uwzględnienia oświadczenia, argumentując, że obowiązek informowania o rozpoczęciu biegu terminu odstąpienia dotyczy tylko konsumentów, a nie przedsiębiorców. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając, że prawo do odstąpienia od umowy jest przewidziane w ochronie konsumentów. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy prawo UE rozróżnia ubezpieczających na konsumentów i przedsiębiorców w kontekście prawa do odstąpienia od umowy. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 35 i 36 dyrektywy 2002/83/WE mają zastosowanie również do ubezpieczających, którzy nie są konsumentami. Podkreślono, że przepisy te nie wprowadzają rozróżnienia ze względu na status konsumenta, a ich celem jest zapewnienie właściwej ochrony ubezpieczającym we wszystkich państwach członkowskich. Trybunał stwierdził, że błędne informacje o wymogach formalnych odstąpienia od umowy nie mogą pozbawić ubezpieczającego tej możliwości, o ile nie uniemożliwiają mu skorzystania z prawa do odstąpienia na zasadniczo tych samych warunkach. Ostateczna ocena, czy błąd w informacji pozbawił ubezpieczającego tej możliwości, należy do sądu krajowego, który musi wziąć pod uwagę kontekst prawny i faktyczny sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te mają również zastosowanie do ubezpieczających, którzy nie są konsumentami.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2002/83/WE nie wprowadza rozróżnienia między ubezpieczającymi ze względu na status konsumenta. Jej celem jest zapewnienie właściwej ochrony ubezpieczającym we wszystkich państwach członkowskich. Błędne informacje o wymogach formalnych odstąpienia od umowy nie mogą pozbawić ubezpieczającego tej możliwości, chyba że faktycznie uniemożliwiają skorzystanie z tego prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| kunsthaus muerz gmbh | spolka | skarżący |
| Zürich Versicherungs AG | spolka | pozwany |
| rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa 2002/83/WE art. 35
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/83/WE z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie
Prawo do odstąpienia od umowy ubezpieczenia na życie przysługuje w terminie 14-30 dni od zawarcia umowy. Termin ten rozpoczyna bieg od dnia, w którym ubezpieczający zostanie poinformowany o zawarciu umowy, nawet jeśli informacja zawierała błędy co do formy odstąpienia, o ile błąd ten nie pozbawia ubezpieczającego możliwości skorzystania z tego prawa.
Dyrektywa 2002/83/WE art. 36
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/83/WE z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie
Przed zawarciem umowy ubezpieczenia ubezpieczającemu należy przekazać informacje wymienione w załączniku III, w tym dotyczące uzgodnień o możliwości wycofania się z umowy.
Pomocnicze
Dyrektywa 2002/83/WE art. 1 § 1 lit. g
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/83/WE z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie
Definicja 'państwa członkowskiego zobowiązania' obejmuje państwo, w którym znajduje się przedsiębiorstwo osoby prawnej będącej ubezpieczającym.
Dyrektywa 2002/83/WE art. 32 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/83/WE z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie
Prawo wyboru prawa państwa członkowskiego dotyczy sytuacji, gdy ubezpieczający jest osobą fizyczną i jego miejsce pobytu jest inne niż obywatelstwo.
Dyrektywa 2002/83/WE art. 35 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/83/WE z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie
Państwa członkowskie mogą ograniczyć stosowanie prawa do odstąpienia, gdy ubezpieczający nie potrzebuje specjalnej ochrony (np. przedsiębiorcy), ale ograniczenie to musi być przewidziane w prawie krajowym.
Versicherungsvertragsgesetz art. 165a
Austriacka ustawa o umowach ubezpieczenia
Prawo austriackie przyznaje ubezpieczającemu prawo do odstąpienia od umowy w terminie 30 dni. Bieg terminu nie rozpoczyna się, jeśli ubezpieczyciel nie podał swojego adresu. Przepisów nie stosuje się do umów grupowych i umów na okres do 6 miesięcy.
Versicherungsaufsichtsgesetz art. 9a
Austriacka ustawa o nadzorze ubezpieczeniowym
Określa obowiązki informacyjne ubezpieczyciela przed zawarciem umowy, w tym o okolicznościach, w jakich ubezpieczający może odstąpić od umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy dyrektywy 2002/83/WE dotyczące prawa do odstąpienia od umowy ubezpieczenia na życie mają zastosowanie również do ubezpieczających niebędących konsumentami. Błędne informacje o wymogach formalnych odstąpienia od umowy nie mogą pozbawić ubezpieczającego tej możliwości, o ile nie uniemożliwiają jej skorzystania na zasadniczo tych samych warunkach. Cel dyrektywy – zapewnienie właściwej ochrony ubezpieczającym – przemawia za jednolitym stosowaniem przepisów.
Odrzucone argumenty
Prawo do odstąpienia od umowy ubezpieczenia na życie i obowiązek informowania o nim dotyczą wyłącznie konsumentów. Błędne pouczenie o wymogu pisemnej formy odstąpienia od umowy, nawet jeśli nie wynika z prawa krajowego, nie wpływa na bieg terminu dla przedsiębiorcy. Status ubezpieczającego jako przedsiębiorcy wyłącza stosowanie przepisów o ochronie konsumentów.
Godne uwagi sformułowania
ani brzmienie wspomnianych art. 35 i 36, ani też motywu 45 dyrektywy 2002/83, który zapowiada ustanowione w tej dyrektywie prawo do odstąpienia od umowy, nie wprowadzają rozróżnienia pomiędzy ubezpieczającymi w zależności od tego, czy są oni konsumentami. ubezpieczający znajduje się, w stosunku do zakładu ubezpieczeń, w słabszej sytuacji, analogicznej do tej, w jakiej znajduje się konsument przy zawieraniu umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. błąd zawarty w informacjach przekazanych ubezpieczającemu pozbawił go możliwości skorzystania z przysługującego mu prawa do odstąpienia zasadniczo na tych samych warunkach jak te, które miałyby zastosowanie, gdyby informacje te prawidłowo odzwierciedlały rzeczywistość.
Skład orzekający
L.S. Rossi
sprawozdawca
J. Malenovský
sędzia
F. Biltgen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dyrektywy 2002/83/WE dotyczących prawa do odstąpienia od umowy ubezpieczenia na życie, rozszerzenie ochrony na podmioty niebędące konsumentami, znaczenie prawidłowego informowania o prawach umownych."
Ograniczenia: Konkretne zastosowanie zależy od oceny sądu krajowego, czy błąd w informacji faktycznie pozbawił ubezpieczającego możliwości skorzystania z prawa do odstąpienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa konsumentów (i nie tylko) do odstąpienia od umowy ubezpieczeniowej, a także kwestii, czy ochrona ta obejmuje również przedsiębiorców. Pokazuje, jak błędne informacje ze strony ubezpieczyciela mogą wpłynąć na bieg terminów.
“Czy przedsiębiorca też może odstąpić od polisy jak konsument? TSUE wyjaśnia!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI