C-2/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-10-30
cjeukonkurencjaprogramy łagodzenia kar, postępowania karneWysokatrybunal
konkurencjakartelłagodzenie karpostępowanie karneprawo dowodowedostęp do aktskuteczność prawa UETFUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że choć przepisy krajowe mogą zezwalać na przekazywanie akt spraw kartelowych organom ścigania, muszą one zapewniać ochronę oświadczeń w ramach programów łagodzenia kar i propozycji ugodowych, ograniczając dostęp do nich do osób oskarżonych w celu ochrony ich prawa do obrony, ale nie dla innych stron postępowania, zwłaszcza poszkodowanych.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE dotyczących ochrony oświadczeń w ramach programów łagodzenia kar i propozycji ugodowych w kontekście przekazywania akt spraw kartelowych organom ścigania w Austrii. Sąd odsyłający pytał, czy ochrona tych dokumentów jest bezwzględna i obejmuje również organy ścigania oraz inne strony postępowania karnego. Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że choć art. 101 TFUE nie stoi na przeszkodzie przekazywaniu akt, mechanizm ten nie może naruszać skuteczności prawa konkurencji. Ochrona oświadczeń i propozycji ugodowych nie obejmuje dokumentów pomocniczych, a dostęp do nich w postępowaniu karnym jest ograniczony do oskarżonych w celu ochrony ich prawa do obrony, ale nie dla innych stron, takich jak poszkodowani.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów UE regulujących dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji oraz uprawnień organów ochrony konkurencji. Sprawa wyłoniła się z postępowania w Austrii, gdzie prokuratura prowadziła postępowanie przygotowawcze przeciwko przedsiębiorstwom budowlanym podejrzanym o udział w kartelu. Prokuratura zwróciła się o przekazanie akt sprawy kartelowej, w tym oświadczeń w ramach programu łagodzenia kar i propozycji ugodowych, które zostały złożone przez te przedsiębiorstwa austriackiemu organowi ochrony konkurencji. Sąd odsyłający pytał, czy ochrona tych dokumentów jest bezwzględna i obowiązuje również wobec organów ścigania, a także czy obejmuje ona dokumenty pomocnicze oraz czy dostęp do nich mają inne strony postępowania karnego, w szczególności osoby poszkodowane. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 101 TFUE nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym zezwalającym na przekazywanie akt spraw kartelowych organom ścigania, pod warunkiem że taki mechanizm nie narusza skuteczności tego artykułu. Stwierdził również, że ochrona oświadczeń w ramach programu łagodzenia kar i propozycji ugodowych, przewidziana w dyrektywie 2019/1, nie obejmuje dokumentów i informacji dostarczonych w celu przedstawienia, skonkretyzowania i ustalenia treści tych oświadczeń i propozycji. Ponadto, Trybunał uznał, że choć dostęp do tych dokumentów w postępowaniu karnym jest dopuszczalny dla osób, którym przedstawiono zarzuty, w celu ochrony ich prawa do obrony, to nie może być on przyznany innym stronom postępowania, w szczególności osobom poszkodowanym, aby zapewnić skuteczność programów łagodzenia kar i ochronę prawa konkurencji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Ochrona ta nie jest bezwzględna. Choć art. 101 TFUE nie stoi na przeszkodzie przekazywaniu akt spraw kartelowych organom ścigania, mechanizm ten nie może naruszać skuteczności prawa konkurencji. Dostęp do oświadczeń i propozycji ugodowych w postępowaniu karnym jest ograniczony do oskarżonych w celu ochrony ich prawa do obrony, ale nie dla innych stron, zwłaszcza poszkodowanych.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że ochrona oświadczeń w ramach programów łagodzenia kar ma na celu zapewnienie skuteczności prawa konkurencji i zachęcenie do współpracy. Jednakże, dostęp do tych dokumentów w postępowaniu karnym musi być zgodny z prawem do obrony (art. 47 i 48 Karty Praw Podstawowych UE) i nie może być przyznawany innym stronom, aby nie podważyć skuteczności programów łagodzenia kar.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

strony w postępowaniu głównym (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
FL und KM Baugesellschaft m.b.H. & Co. KGspolkaskarżący
S AGspolkaskarżący
Zentrale Staatsanwaltschaft zur Verfolgung von Wirtschaftsstrafsachen und Korruptionorgan_krajowyuczestnik_postepowania
Rząd austriackiorgan_krajowyinterwenient
Rząd greckiorgan_krajowyinterwenient
Rząd włoskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (18)

Główne

TFUE art. 101

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dyrektywa 2014/104/UE art. 6 § 6

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE

Dyrektywa 2014/104/UE art. 6 § 7

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE

Dyrektywa 2014/104/UE art. 7 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE

Dyrektywa 2019/1/UE art. 31 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1/UE

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 48 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Pomocnicze

Dyrektywa 2019/1/UE art. 1 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1/UE

Dyrektywa 2019/1/UE art. 1 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1/UE

Dyrektywa 2019/1/UE art. 2 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1/UE

B-VG art. 22

Federalna ustawa konstytucyjna

StGB art. 168b § 1

Kodeks karny

StPO art. 49

Kodeks postępowania karnego

StPO art. 51

Kodeks postępowania karnego

StPO art. 65

Kodeks postępowania karnego

StPO art. 66

Kodeks postępowania karnego

StPO art. 68

Kodeks postępowania karnego

StPO art. 76

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona oświadczeń w ramach programu łagodzenia kar i propozycji ugodowych nie jest bezwzględna i musi być zgodna z prawem do obrony. Dostęp do oświadczeń i propozycji ugodowych w postępowaniu karnym powinien być ograniczony do oskarżonych w celu ochrony ich prawa do obrony. Ochrona prawna dotyczy samych oświadczeń i propozycji, a nie dokumentów pomocniczych. Mechanizmy pomocy administracyjnej między organami krajowymi muszą być zgodne z prawem UE i nie mogą naruszać skuteczności prawa konkurencji.

Odrzucone argumenty

Ochrona oświadczeń w ramach programu łagodzenia kar i propozycji ugodowych ma charakter bezwzględny i obowiązuje również wobec organów ścigania i innych stron postępowania karnego. Wszystkie dokumenty związane z programem łagodzenia kar i propozycjami ugodowymi powinny być objęte ochroną. Poszkodowani powinni mieć dostęp do oświadczeń i propozycji ugodowych w postępowaniu karnym.

Godne uwagi sformułowania

skuteczność (effet utile) dialog między Trybunałem a sądami państw członkowskich ochrona przed ujawnieniem oświadczeń w ramach programu łagodzenia kar prawo do obrony asymetria w dostępie do informacji

Skład orzekający

I. Jarukaitis

prezes_piatej_izby

E. Regan

sedzia

D. Gratsias

sedzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów UE dotyczących ochrony oświadczeń w ramach programów łagodzenia kar i propozycji ugodowych w kontekście postępowań karnych oraz mechanizmów pomocy administracyjnej między organami krajowymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekazywania akt spraw kartelowych organom ścigania i dostępu do dokumentów w postępowaniu karnym. Interpretacja przepisów UE musi być stosowana z uwzględnieniem specyfiki prawa krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między prawem konkurencji a prawem karnym oraz ochrony poufności informacji w postępowaniach. Jest to istotne dla praktyków prawa konkurencji i karnego.

Czy tajemnice karteli mogą ujrzeć światło dzienne w sądzie karnym? TSUE wyznacza granice ochrony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI