C-2/21
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że państwo członkowskie musi wydać obywatelowi UE dokument tożsamości, nawet jeśli jego akt urodzenia wskazuje dwie matki, aby umożliwić mu korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się.
Sprawa dotyczyła odmowy polskiego urzędu stanu cywilnego transkrypcji aktu urodzenia dziecka, wydanego w Hiszpanii, który wskazywał dwie matki. Dziecko, będące obywatelem polskim i unijnym, nie mogło uzyskać polskiego dokumentu tożsamości, co uniemożliwiało mu korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się. Trybunał uznał, że państwo członkowskie jest zobowiązane do wydania dokumentu tożsamości i uznania więzi rodzinnej, aby dziecko mogło realizować swoje prawa wynikające z obywatelstwa UE, niezależnie od krajowych przepisów dotyczących małżeństw jednopłciowych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w związku ze sprawą odmowy transkrypcji aktu urodzenia dziecka, wydanego w Hiszpanii, do polskiego rejestru stanu cywilnego. Akt urodzenia wskazywał dwie matki dziecka, które zawarły związek małżeński w Irlandii. Polska ustawa o aktach stanu cywilnego oraz Konstytucja RP nie przewidują rodzicielstwa osób tej samej płci, co stanowiło podstawę odmowy transkrypcji i w konsekwencji uniemożliwiało wydanie dziecku polskiego dokumentu tożsamości. Dziecko, będące obywatelem polskim i unijnym, nie mogło w pełni korzystać z prawa do swobodnego przemieszczania się. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, powołując się na artykuły 20 i 21 TFUE oraz artykuły 7 i 24 Karty Praw Podstawowych, orzekł, że państwo członkowskie, którego dziecko jest obywatelem, jest zobowiązane do wydania mu dokumentu tożsamości (dowodu osobistego lub paszportu) bez konieczności uprzedniej transkrypcji aktu urodzenia. Ponadto, państwo to musi uznać dokument pochodzący z innego państwa członkowskiego, który umożliwia dziecku korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się wraz z obiema matkami. Trybunał podkreślił, że obowiązek ten nie nakłada na państwo obowiązku uznania rodzicielstwa osób tej samej płci do innych celów niż realizacja praw wynikających z prawa Unii, ale ma na celu zapewnienie skutecznej ochrony praw dziecka i jego rodziny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, państwo członkowskie jest zobowiązane do wydania dziecku dowodu tożsamości lub paszportu bez wymagania uprzedniej transkrypcji aktu urodzenia, a także do uznania dokumentu pochodzącego od innego państwa członkowskiego, umożliwiającego dziecku korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się wraz z obiema matkami.
Uzasadnienie
Odmowa wydania dokumentu tożsamości i transkrypcji aktu urodzenia narusza prawo dziecka do swobodnego przemieszczania się (art. 21 TFUE) oraz prawa podstawowe (życie prywatne i rodzinne, prawa dziecka - art. 7 i 24 Karty). Państwo członkowskie nie może powoływać się na swoje prawo krajowe, aby uniemożliwić dziecku korzystanie z praw wynikających z obywatelstwa UE, nawet jeśli jego akt urodzenia wskazuje rodziców tej samej płci.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
dziecko (S.R.S.-D.) i jego rodzice (K.S., S.V.D.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_krajowy | skarżący |
| K.S. | osoba_fizyczna | strona_w_postępowaniu_głównym |
| S.V.D. | osoba_fizyczna | strona_w_postępowaniu_głównym |
| Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie M.C. | organ_krajowy | inne |
| Prokuratury Krajowej | organ_krajowy | inne |
| Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Krakowie | organ_krajowy | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
TFUE art. 20 § 2 lit. a)
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich.
TFUE art. 21 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w traktatach i w środkach przyjętych w celu ich wykonania.
Karta art. 7
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.
Karta art. 21 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz dyskryminacji ze względu na płeć, rasę, pochodzenie, orientację seksualną itp.
Karta art. 24 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
We wszystkich działaniach dotyczących dzieci należy przede wszystkim uwzględnić najlepszy interes dziecka.
Pomocnicze
Dyrektywa 2004/38 art. 4 § 3
Dyrektywa 2004/38/WE
Państwa członkowskie wydają swoim obywatelom dowód tożsamości lub paszport, potwierdzający ich przynależność państwową.
Konwencja o prawach dziecka art. 2
Konwencja o prawach dziecka
Zasada niedyskryminacji dziecka.
Konwencja o prawach dziecka art. 7
Konwencja o prawach dziecka
Prawo dziecka do imienia, obywatelstwa i poznania rodziców.
Konstytucja RP art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.p.m. art. 7
Ustawa - Prawo prywatne międzynarodowe
Wyłączenie stosowania prawa obcego, jeśli skutki są sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP.
u.p.a.s.c. art. 104 § 5
Ustawa - Prawo o aktach stanu cywilnego
Obligatoryjność transkrypcji, gdy obywatel polski ubiega się o polski dokument tożsamości.
u.p.a.s.c. art. 107
Ustawa - Prawo o aktach stanu cywilnego
Podstawy odmowy transkrypcji, w tym sprzeczność z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa transkrypcji aktu urodzenia i wydania dokumentu tożsamości narusza prawo dziecka do swobodnego przemieszczania się jako obywatela UE. Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu (art. 21 TFUE) oraz prawa podstawowe (życie prywatne i rodzinne, prawa dziecka) wymagają uznania więzi rodzinnej i umożliwienia dziecku podróżowania z obiema matkami. Państwo członkowskie nie może powoływać się na swoje prawo krajowe (dotyczące małżeństw jednopłciowych) w celu uniemożliwienia dziecku korzystania z praw wynikających z obywatelstwa UE.
Odrzucone argumenty
Krajowe przepisy dotyczące stanu cywilnego i małżeństwa są wyłączną kompetencją państw członkowskich i nie mogą być naruszane przez prawo UE. Transkrypcja aktu urodzenia jest warunkiem wydania polskiego dokumentu tożsamości zgodnie z polskim prawem.
Godne uwagi sformułowania
status obywatela Unii ma stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich państwo członkowskie nie może powoływać się na swoje prawo krajowe w celu odmowy wydania [...] dowodu osobistego lub paszportu relacja danego dziecka z każdą z dwóch osób, z którymi prowadzi ono faktyczne życie rodzinne [...] znajduje ochronę w art. 7 Karty. byłoby sprzeczne z prawami podstawowymi [...] pozbawienie go relacji z którymś z jego rodziców w ramach wykonywania przysługującego temu dziecku prawa do swobodnego przemieszczania się
Skład orzekający
I. Jarukaitis
prezes izby
M. Ilešič
sprawozdawca
D. Gratsias
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie praw obywateli UE, w tym dzieci, w kontekście rodzin jednopłciowych i swobody przemieszczania się, pomimo różnic w prawie krajowym państw członkowskich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przede wszystkim możliwości korzystania z praw wynikających z obywatelstwa UE (swoboda przemieszczania się, wydanie dokumentów tożsamości), a nie ogólnego uznania rodzicielstwa osób tej samej płci w krajowym porządku prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii praw obywateli UE, praw dziecka i praw osób LGBT+, w kontekście konfliktu między prawem unijnym a prawem krajowym w Polsce.
“Dziecko z dwoma matkami musi dostać polski paszport – orzekł Trybunał UE!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI