C-199/21
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że w przypadku pobierania emerytur w dwóch państwach członkowskich, świadczenia rodzinne przysługują zgodnie z prawem obu państw, a przepisy o pierwszeństwie nie mają zastosowania, gdy świadczenia nie mogą być pobierane w jednym z nich.
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w kontekście świadczeń rodzinnych dla emeryta pobierającego świadczenia w Polsce i Austrii. Sąd odsyłający pytał, które państwo jest właściwe do wypłaty świadczeń rodzinnych i czy możliwe jest dochodzenie zwrotu świadczeń wypłaconych drugiemu rodzicowi, jeśli pierwszy rodzic nie złożył wniosku. Trybunał stwierdził, że świadczenia rodzinne przysługują zgodnie z prawem obu państw, a przepisy o pierwszeństwie nie mają zastosowania, gdy świadczenia nie mogą być pobierane w jednym z nich. Ponadto, orzeczono, że przepisy UE stoją na przeszkodzie dochodzeniu zwrotu świadczeń, jeśli zostały one przyznane rodzicowi, który faktycznie ponosi koszty utrzymania dziecka, mimo że formalnie uprawniony rodzic nie złożył wniosku.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozporządzeń (WE) nr 883/2004 i (WE) nr 987/2009 dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności w zakresie świadczeń rodzinnych dla osób pobierających emerytury w dwóch państwach członkowskich. Sprawa dotyczyła DN, który otrzymywał emeryturę zarówno z Polski, jak i z Austrii, i pobierał świadczenia rodzinne w Austrii na utrzymanie córki mieszkającej w Polsce. Austriacki organ podatkowy żądał zwrotu tych świadczeń, argumentując, że Republika Austrii nie była właściwa do ich przyznania. Sąd odsyłający zadał pytania dotyczące interpretacji przepisów określających właściwe państwo członkowskie do wypłaty świadczeń rodzinnych oraz zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw. Kluczowe było ustalenie, czy w sytuacji pobierania emerytur w dwóch państwach, świadczenia rodzinne przysługują zgodnie z prawem obu państw, oraz czy przepisy o pierwszeństwie mają zastosowanie, gdy świadczenia nie mogą być pobierane w jednym z nich. Trybunał orzekł, że osoba taka jak DN jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem obu państw członkowskich. Jednakże, jeśli pobieranie takich świadczeń w jednym z państw jest wykluczone na mocy ustawodawstwa krajowego, zasady pierwszeństwa określone w art. 68 rozporządzenia nr 883/2004 nie mają zastosowania. W dalszej części, Trybunał rozpatrzył kwestię dopuszczalności dochodzenia zwrotu świadczeń rodzinnych wypłaconych drugiemu rodzicowi, gdy pierwszy rodzic (formalnie uprawniony) nie złożył wniosku. Orzeczono, że art. 60 ust. 1 zdanie trzecie rozporządzenia nr 987/2009 stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które zezwala na dochodzenie zwrotu świadczeń przyznanych drugiemu rodzicowi, jeśli ten drugi rodzic faktycznie ponosi koszty utrzymania dziecka, a jego wniosek został uwzględniony. W analizowanym przypadku, świadczenia rodzinne przyznane DN rzeczywiście osiągnęły swój cel, jakim jest wsparcie budżetu rodzinnego i rekompensata wydatków na utrzymanie dziecka, dlatego ich zwrot byłby sprzeczny z celem tego przepisu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Pojęcie to oznacza państwo członkowskie, na terytorium którego znajduje się instytucja właściwa do wypłaty emerytury, a nie tylko państwo, w którym osoba korzystała ze swobody przepływu pracowników. W przypadku pobierania emerytur w dwóch państwach, oba mogą być uznane za właściwe.
Uzasadnienie
Definicja »właściwego państwa członkowskiego« w art. 1 lit. s) rozporządzenia nr 883/2004 odnosi się do państwa, w którym znajduje się instytucja właściwa, a nie tylko do państwa, z którego wynika prawo do emerytury z tytułu pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
DN (w zakresie interpretacji przepisów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| DN | osoba_fizyczna | skarżący |
| Finanzamt Österreich | organ_krajowy | pozwany |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Rozporządzenie 883/2004 art. 67
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Uprawnienie do świadczeń rodzinnych dla członków rodziny zamieszkujących w innym państwie członkowskim; emeryt lub rencista jest uprawniony zgodnie z ustawodawstwem państwa właściwego ze względu na emeryturę lub rentę.
Rozporządzenie 883/2004 art. 68 § 1 i 2
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Zasady pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych.
Rozporządzenie 987/2009 art. 60 § 1
Rozporządzenie (WE) nr 987/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady
Procedura składania wniosków o świadczenia rodzinne, w tym uwzględnianie wniosku drugiego rodzica, gdy osoba uprawniona nie wykonuje swojego prawa.
Pomocnicze
Rozporządzenie 883/2004 art. 1
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicje członka rodziny, instytucji właściwej, właściwego państwa członkowskiego oraz świadczenia rodzinnego.
Rozporządzenie 883/2004 art. 2 § 1
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Zakres podmiotowy stosowania rozporządzenia.
Rozporządzenie 883/2004 art. 3 § 1 lit. j)
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Stosowanie rozporządzenia do świadczeń rodzinnych.
FLAG art. § 2 § 1, 2, 3, 5
Bundesgesetz betreffend den Familienlastenausgleich durch Beihilfen
Austriackie przepisy dotyczące prawa do zasiłku rodzinnego i definicji dziecka pozostającego w gospodarstwie domowym.
FLAG art. § 26 § 1
Bundesgesetz betreffend den Familienlastenausgleich durch Beihilfen
Obowiązek zwrotu nienależnie otrzymanych zasiłków rodzinnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenia rodzinne przysługują zgodnie z prawem obu państw członkowskich, w których pobierana jest emerytura, jeśli przepisy krajowe nie wykluczają ich pobierania. Przepisy o pierwszeństwie nie mają zastosowania, gdy świadczenia nie mogą być pobierane w jednym z państw członkowskich. Art. 60 ust. 1 zdanie trzecie rozporządzenia nr 987/2009 stoi na przeszkodzie dochodzeniu zwrotu świadczeń rodzinnych, jeśli zostały one przyznane rodzicowi faktycznie ponoszącemu koszty utrzymania dziecka, mimo że formalnie uprawniony rodzic nie złożył wniosku.
Odrzucone argumenty
Austriacki organ podatkowy argumentował, że Republika Austrii nie była właściwa do przyznania świadczeń rodzinnych, ponieważ DN pobierał polską emeryturę. Austriacki organ podatkowy żądał zwrotu świadczeń, opierając się na § 26 ust. 1 FLAG, zgodnie z którym to była małżonka DN, mieszkająca z dzieckiem w Polsce, miała prawo do świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
emeryt lub rencista jest uprawniony do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem państwa członkowskiego właściwego ze względu na emeryturę lub rentę zasady pierwszeństwa, o których mowa w art. 68 rozporządzenia nr 883/2004, nie mają zastosowania w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym art. 60 ust. 1 zdanie trzecie rozporządzenia nr 987/2009 stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu świadczenia rodzinne zgodnie z ich celem stanowiły wkład do budżetu rodzinnego i rekompensowały wydatki ponoszone przez osobę, która rzeczywiście utrzymuje dziecko
Skład orzekający
M.L. Arastey Sahún
prezes izby
F. Biltgen
sprawozdawca
J. Passer
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych dla osób pobierających emerytury w więcej niż jednym państwie członkowskim, a także w kontekście wniosków składanych przez drugiego rodzica."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu emerytur i świadczeń rodzinnych w dwóch państwach członkowskich oraz interpretacji konkretnych przepisów rozporządzeń UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznych problemów związanych z prawem UE w zakresie zabezpieczenia społecznego, które mają bezpośrednie przełożenie na życie obywateli migrujących i ich rodzin, a także na pracę organów administracji.
“Emerytura w dwóch krajach? Jakie świadczenia rodzinne Ci przysługują i czy możesz stracić pieniądze?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI