C-198/14

Trybunał orzekł, że fińskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od opakowań napojów oraz wymogu zezwolenia na sprzedaż detaliczną alkoholu nie naruszają prawa UE, pod warunkiem że są proporcjonalne i nie dyskryminujące.

Sprawa dotyczyła sprzedaży wysyłkowej napojów alkoholowych z Estonii do Finlandii i związanych z tym kwestii podatkowych oraz zezwoleń na sprzedaż. Valev Visnapuu, działając na rzecz firmy EIG, sprzedawał alkohol fińskim konsumentom drogą internetową, nie płacąc fińskiego podatku akcyzowego od opakowań ani nie posiadając wymaganego zezwolenia na sprzedaż detaliczną. Sąd apelacyjny w Helsinkach zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi zgodności fińskich przepisów z prawem UE, w szczególności z zasadami swobodnego przepływu towarów (art. 34 TFUE) i zakazu dyskryminacji podatkowej (art. 110 TFUE), a także dyrektywą o opakowaniach. Trybunał uznał, że podatek akcyzowy od opakowań, pod warunkiem że nie dyskryminuje produktów importowanych, jest zgodny z art. 110 TFUE i dyrektywą o opakowaniach. Natomiast wymóg zezwolenia na sprzedaż detaliczną, choć stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczenia ilościowego (art. 34 TFUE), może być uzasadniony ochroną zdrowia publicznego (art. 36 TFUE), o ile jest proporcjonalny i nie stanowi ukrytej dyskryminacji, co wymaga oceny przez sąd krajowy.

Sprawa C-198/14 dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez sąd apelacyjny w Helsinkach w związku ze sprzedażą wysyłkową napojów alkoholowych z Estonii do Finlandii. Valev Visnapuu, działając na rzecz estońskiej firmy European Investment Group Oü (EIG), sprzedawał alkohol fińskim konsumentom za pośrednictwem strony internetowej, zapewniając dostawę do domu. Fińskie władze zarzuciły mu naruszenie przepisów dotyczących podatku akcyzowego od opakowań napojów oraz wymogu posiadania zezwolenia na sprzedaż detaliczną alkoholu. W postępowaniu głównym V. Visnapuu został skazany za oszustwo podatkowe i naruszenie ustawy alkoholowej. Sąd odsyłający zadał Trybunałowi szereg pytań dotyczących zgodności fińskich przepisów z prawem Unii Europejskiej. Pierwsza grupa pytań dotyczyła podatku akcyzowego od opakowań napojów, w szczególności czy należy go oceniać w świetle art. 110 TFUE (zakaz dyskryminacji podatkowej) czy art. 34 TFUE (zakaz ograniczeń ilościowych), oraz czy jest zgodny z dyrektywą 94/62/WE o opakowaniach. Druga grupa pytań odnosiła się do wymogu posiadania zezwolenia na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przywożonych z innego państwa członkowskiego, w kontekście art. 34 TFUE, 36 TFUE (wyjątki uzasadnione ochroną zdrowia) i 37 TFUE (monopole państwowe). Trybunał Sprawiedliwości UE w swoim wyroku z dnia 12 listopada 2015 r. orzekł, co następuje: 1. **Podatek akcyzowy od opakowań napojów:** Trybunał uznał, że podatek ten stanowi podatek wewnętrzny w rozumieniu art. 110 TFUE, a nie ograniczenie ilościowe w rozumieniu art. 34 TFUE. Stwierdził, że przepisy fińskie wprowadzające podatek akcyzowy od opakowań napojów, które przewidują zwolnienie w przypadku włączenia opakowań do systemu kaucyjnego (operacyjnego systemu zwrotu), nie naruszają art. 110 TFUE ani dyrektywy 94/62/WE. Podkreślono, że system ten nie dyskryminuje produktów importowanych, a trudności w przystąpieniu do systemu przez sprzedawców wysyłkowych z innych państw członkowskich nie są dowodem dyskryminacji, zwłaszcza jeśli są one podobne dla podmiotów krajowych. Przepisy te uznano za zgodne z zasadą „zanieczyszczający płaci”. 2. **Wymóg zezwolenia na sprzedaż detaliczną alkoholu:** Trybunał stwierdził, że wymóg posiadania zezwolenia na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przywożonych z innego państwa członkowskiego, jeśli sprzedawca zapewnia transport lub powierza go osobie trzeciej, stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczenia ilościowego w przywozie w rozumieniu art. 34 TFUE. Jednakże, taki środek może być uzasadniony względami ochrony zdrowia i życia ludzi (art. 36 TFUE). Trybunał zaznaczył, że ocena proporcjonalności i ewentualnej dyskryminacji (w tym ukrytej) należy do sądu krajowego. Wskazał, że przepisy te nie mogą stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu. Ponadto, Trybunał rozróżnił między przepisami dotyczącymi funkcjonowania monopolu państwowego (art. 37 TFUE) a innymi przepisami, które można od niego oddzielić (art. 34 TFUE). W tym przypadku, wymóg zezwolenia na sprzedaż detaliczną, szczególnie w kontekście art. 14 ustawy alkoholowej, powinien być oceniany w świetle art. 34 TFUE, a nie art. 37 TFUE. Sąd krajowy ma zbadać, czy fiński system zezwoleń jest właściwy do ochrony zdrowia publicznego, czy cel ten można osiągnąć mniej restrykcyjnymi środkami, oraz czy nie stanowi on ukrytej dyskryminacji, biorąc pod uwagę m.in. możliwość sprzedaży wysyłkowej przez sam monopol państwowy (Alko Oy).

Zagadnienia prawne (3)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (14)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy