C-198/13
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że hiszpańskie przepisy dotyczące odszkodowania dla pracowników za opóźnione wynagrodzenie w przypadku niewypłacalności pracodawcy, które nie są bezpośrednio związane z dyrektywą o ochronie pracowników, nie podlegają ocenie w świetle Karty praw podstawowych UE.
Sprawa dotyczyła pracowników, których umowy o pracę zostały uznane za nieważne, a nie niezgodne z prawem. W związku z tym nie mogli oni dochodzić od państwa hiszpańskiego wynagrodzenia za czas trwania postępowania po upływie 60 dni, zgodnie z przepisami krajowymi. Sąd odsyłający pytał, czy te przepisy są zgodne z dyrektywą o ochronie pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy oraz z Kartą praw podstawowych UE. Trybunał uznał, że hiszpańskie przepisy, które przyznają pracodawcy prawo do odszkodowania od państwa za opóźnione wynagrodzenia (a pracownikowi prawo do dochodzenia tego odszkodowania w drodze subrogacji w przypadku niewypłacalności pracodawcy), mają na celu rekompensatę za "nieprawidłowe funkcjonowanie" wymiaru sprawiedliwości, a nie zapewnienie minimalnej ochrony pracownikom w rozumieniu dyrektywy. W związku z tym przepisy te nie podlegają ocenie w świetle dyrektywy ani Karty praw podstawowych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2008/94/WE w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy oraz art. 20 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa wywodziła się ze sporu między pracownikami a Królestwem Hiszpanii oraz ich pracodawcami. Pracownicy domagali się wypłaty wynagrodzenia za czas trwania postępowania kwestionującego rozwiązanie ich umów o pracę, które należało im się za okres rozpoczynający się po upływie 60. dnia roboczego od dnia wniesienia powództwa aż do dnia doręczenia wyroku stwierdzającego nieważność rozwiązania umów. Hiszpańskie przepisy krajowe (art. 57 statutu pracowników i art. 116 ust. 2 LPL) przewidywały możliwość dochodzenia przez pracodawcę od państwa zwrotu wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi za okres przekraczający 60 dni roboczych, jeśli postępowanie trwało dłużej. W przypadku niewypłacalności pracodawcy, pracownik mógł dochodzić tych kwot bezpośrednio od państwa w drodze subrogacji. Jednakże, hiszpańskie prawo rozróżniało sytuację, gdy rozwiązanie umowy o pracę zostało uznane za "niezgodne z prawem" (wówczas pracodawca mógł dochodzić zwrotu od państwa) od sytuacji, gdy zostało uznane za "nieważne" (wówczas pracodawca nie mógł dochodzić zwrotu, a pracownik nie mógł dochodzić od państwa wynagrodzenia za okres po 60. dniu). Sąd odsyłający pytał, czy takie rozróżnienie jest zgodne z prawem UE, w szczególności z dyrektywą 2008/94/WE i art. 20 Karty praw podstawowych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że hiszpańskie przepisy krajowe, które umożliwiają dochodzenie od państwa wynagrodzenia za czas trwania postępowania po upływie 60 dni roboczych, nie są objęte zakresem stosowania dyrektywy 2008/94/WE. Trybunał wyjaśnił, że celem tych przepisów jest rekompensata za "nieprawidłowe funkcjonowanie" wymiaru sprawiedliwości (przewlekłość postępowania), a nie zapewnienie minimalnej ochrony pracownikom na wypadek niewypłacalności pracodawcy, co jest przedmiotem dyrektywy. Ponieważ przepisy te nie stosują prawa Unii, nie podlegają one ocenie w świetle praw podstawowych gwarantowanych w Karcie praw podstawowych UE, w tym art. 20 dotyczącego zasady równości i niedyskryminacji. W konsekwencji, sąd krajowy nie może odstąpić od stosowania tych przepisów krajowych na podstawie prawa Unii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przepisy krajowe nie stosują prawa Unii, nie podlegają one ocenie w świetle praw podstawowych gwarantowanych w Karcie praw podstawowych UE.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że hiszpańskie przepisy krajowe, które przyznają pracodawcy prawo do odszkodowania od państwa za opóźnione wynagrodzenia (a pracownikowi prawo do dochodzenia tego odszkodowania w drodze subrogacji w przypadku niewypłacalności pracodawcy), mają na celu rekompensatę za "nieprawidłowe funkcjonowanie" wymiaru sprawiedliwości, a nie zapewnienie minimalnej ochrony pracownikom w rozumieniu dyrektywy 2008/94/WE. Ponieważ przepisy te nie stosują prawa Unii, nie podlegają one ocenie w świetle Karty praw podstawowych UE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
państwo członkowskie (Hiszpania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Víctor Manuel Julian Hernández | osoba_fizyczna | skarżący |
| Chems Eddine Adel | osoba_fizyczna | skarżący |
| Jaime Morales Ciudad | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bartolomé Madrid Madrid | osoba_fizyczna | skarżący |
| Martín Selles Orozco | osoba_fizyczna | skarżący |
| Alberto Martí Juan | osoba_fizyczna | skarżący |
| Said Debbaj | osoba_fizyczna | skarżący |
| Reino de España (Subdelegación del Gobierno de España en Alicante) | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Puntal Arquitectura SL | spolka | pozwany |
| Obras Alteamar SL | spolka | pozwany |
| Altea Diseño y Proyectos SL | spolka | pozwany |
| Ángelowi Muñozowi Sánchezowi | osoba_fizyczna | pozwany |
| Vicentemu Orozcowi Mirowi | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
Dyrektywa 2008/94/WE art. 1 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy
Dotyczy roszczeń pracowników wynikających z umów o pracę wobec pracodawców, którzy są niewypłacalni.
Dyrektywa 2008/94/WE art. 2 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy
Definicja niewypłacalności pracodawcy.
Dyrektywa 2008/94/WE art. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy
Obowiązek państw członkowskich ustanowienia instytucji gwarancyjnych do wypłaty należności pracowniczych.
Dyrektywa 2008/94/WE art. 4 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy
Minimalny okres, za który instytucja gwarancyjna musi zaspokoić roszczenia (trzy ostatnie miesiące).
statut pracowników art. 33 § 1
Texto refundido de la Ley del Estatuto de los Trabajadores
Zadania Funduszu gwarantowanych świadczeń pracowniczych (FOGASA) w zakresie wypłaty wynagrodzeń i odpraw.
statut pracowników art. 57 § 1
Texto refundido de la Ley del Estatuto de los Trabajadores
Uprawnienie pracodawcy do dochodzenia od państwa zwrotu wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi za okres przekraczający 60 dni roboczych, jeśli postępowanie trwało dłużej.
LPL art. 116 § 1
Texto refundido de la Ley de Procedimiento Laboral
Uprawnienie pracodawcy do dochodzenia od państwa zwrotu wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi za okres przekraczający 60 dni roboczych, jeśli postępowanie trwało dłużej.
LPL art. 116 § 2
Texto refundido de la Ley de Procedimiento Laboral
W przypadku tymczasowej niewypłacalności pracodawcy, pracownik może dochodzić wypłaty wynagrodzenia od państwa.
Karta art. 20
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zasada równości i niedyskryminacji.
Pomocnicze
Dyrektywa 2008/94/WE art. 2 § 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy
Dyrektywa nie wyklucza rozszerzenia ochrony pracowników na inne sytuacje związane z niewypłacalnością.
Dyrektywa 2008/94/WE art. 11 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy
Państwa członkowskie mogą stosować lub wprowadzać przepisy korzystniejsze dla pracowników.
Konstytucja Hiszpanii art. 121
Konstytucja Hiszpanii
Naprawienie szkód wyrządzonych przez niezgodne z prawem działanie organów wymiaru sprawiedliwości.
statut pracowników art. 53 § 1
Texto refundido de la Ley del Estatuto de los Trabajadores
Wymogi dotyczące rozwiązania umowy o pracę z przyczyn obiektywnych (pisemne powiadomienie, odprawa).
statut pracowników art. 53 § 4
Texto refundido de la Ley del Estatuto de los Trabajadores
Skutki uznania rozwiązania umowy o pracę za nieważne (dyskryminacja, naruszenie praw podstawowych).
statut pracowników art. 55 § 6
Texto refundido de la Ley del Estatuto de los Trabajadores
Skutki nieważnego rozwiązania umowy o pracę (przywrócenie do pracy, wypłata zaległego wynagrodzenia).
statut pracowników art. 56 § 1
Texto refundido de la Ley del Estatuto de los Trabajadores
Świadczenia ekonomiczne w przypadku uznania rozwiązania umowy o pracę za niezgodne z prawem.
LPL art. 279 § 2
Texto refundido de la Ley de Procedimiento Laboral
Postanowienie sądu stwierdzające ustanie stosunku pracy i zasądzające odszkodowanie oraz wynagrodzenie.
LPL art. 284
Texto refundido de la Ley de Procedimiento Laboral
Postanowienie stwierdzające ustanie stosunku pracy w przypadku niemożności przywrócenia pracownika do pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Hiszpańskie przepisy krajowe dotyczące odszkodowania za opóźnione wynagrodzenie w przypadku niewypłacalności pracodawcy nie są objęte zakresem stosowania dyrektywy 2008/94/WE, ponieważ ich celem jest rekompensata za przewlekłość postępowania sądowego, a nie zapewnienie minimalnej ochrony pracownikom. Skoro przepisy krajowe nie stosują prawa Unii, nie podlegają one ocenie w świetle Karty praw podstawowych UE.
Odrzucone argumenty
Hiszpańskie przepisy krajowe powinny być oceniane w świetle dyrektywy 2008/94/WE i Karty praw podstawowych UE, ponieważ dotyczą ochrony pracowników i zasady niedyskryminacji.
Godne uwagi sformułowania
"nieprawidłowe funkcjonowanie" wymiaru sprawiedliwości "wstąpienie w prawa pracodawcy" "nie narusza prawa państw członkowskich do stosowania lub wprowadzenia przepisów ustawowych, wykonawczych bądź administracyjnych korzystniejszych dla pracowników"
Skład orzekający
T. von Danwitz
prezes_izby
E. Juhász
sedzia
A. Rosas
sedzia
D. Šváby
sedzia
C. Vajda
sedzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania prawa Unii (dyrektyw i Karty praw podstawowych) w odniesieniu do przepisów krajowych, które nie implementują bezpośrednio prawa UE, ale dotyczą dziedzin objętych kompetencjami Unii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Hiszpanii i interpretacji konkretnych przepisów krajowych w kontekście prawa UE. Wynik opiera się na ścisłej analizie celu i zakresu stosowania przepisów krajowych i unijnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między przepisami implementującymi prawo UE a przepisami krajowymi, które choć dotyczą podobnych dziedzin, mają inny cel i nie podlegają ocenie w świetle praw podstawowych UE. Jest to istotne dla prawników pracujących z prawem unijnym i krajowym.
“Kiedy prawo UE nie chroni: Hiszpańscy pracownicy przegrywają walkę o wynagrodzenie przed Trybunałem Sprawiedliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI