Orzeczenie · 2025-11-20

C-195/25

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2025-11-20
cjeuazyl_imigracjaochrona międzynarodowa, tymczasowa ochronaWysokatrybunal
ochrona międzynarodowatymczasowa ochronauchodźcaochrona uzupełniającaprawo UEskutek bezpośrednidyrektywyinterpretacja prawapostępowanie prejudycjalneSzwecja

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Förvaltningsrätten i Göteborg, migrationsdomstolen (sąd administracyjny w Göteborgu, orzekający w sprawach imigracyjnych, Szwecja) dotyczył wykładni przepisów UE w sprawie tymczasowej ochrony i ochrony międzynarodowej. Sprawa rozpatrywana była w kontekście wniosków sześciu obywateli państw trzecich, którzy korzystali z tymczasowej ochrony w Szwecji na mocy dyrektywy 2001/55/WE, a następnie złożyli wnioski o nadanie im statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej. Szwedzki Migrationsverket oddalił te wnioski, powołując się na krajowe przepisy (rozdział 21 § 5 ustawy o cudzoziemcach), które według urzędu nie pozwalały na rozpatrzenie wniosku o ochronę uzupełniającą dla osób objętych tymczasową ochroną. Sąd odsyłający zadał pytania dotyczące zastosowania dyrektyw 2011/95/UE i 2013/32/UE do takich wniosków, możliwości złożenia wniosku o azyl (rozumianego jako wniosek o status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą) przez beneficjentów tymczasowej ochrony, bezpośredniej skuteczności przepisów oraz zgodności szwedzkich przepisów z prawem Unii. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że dyrektywy 2011/95/UE i 2013/32/UE mają zastosowanie do wniosków o nadanie statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej składanych przez osoby korzystające z tymczasowej ochrony. TSUE podkreślił, że tymczasowa ochrona nie przesądza o możliwości uzyskania ochrony międzynarodowej, a przepisy te nie zezwalają na oddalenie wniosku o ochronę uzupełniającą tylko z tego powodu, że wnioskodawca korzysta z tymczasowej ochrony. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 18 dyrektywy 2011/95/UE i art. 33 dyrektywy 2013/32/UE są wystarczająco precyzyjne i bezwarunkowe, aby wywoływać skutek bezpośredni. W związku z tym, jeśli sądy krajowe nie będą w stanie zinterpretować prawa krajowego w sposób zgodny z tymi przepisami, będą zobowiązane do odstąpienia od ich stosowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów UE dotyczących tymczasowej ochrony i ochrony międzynarodowej, zasada skutku bezpośredniego dyrektyw, obowiązek sądów krajowych do zapewnienia zgodności prawa krajowego z prawem UE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osób korzystających z tymczasowej ochrony na mocy dyrektywy 2001/55/WE i ich prawa do ubiegania się o ochronę uzupełniającą.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoby korzystające z tymczasowej ochrony na mocy dyrektywy 2001/55/WE mogą ubiegać się o status ochrony uzupełniającej zgodnie z dyrektywami 2011/95/UE i 2013/32/UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dyrektywy te mają zastosowanie i nie zezwalają na oddalenie wniosku o ochronę uzupełniającą tylko z powodu korzystania z tymczasowej ochrony.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że przepisy dyrektywy 2001/55/WE, w szczególności art. 3, 17 i 19, w związku z dyrektywami 2011/95/UE i 2013/32/UE, nie wykluczają możliwości ubiegania się o ochronę uzupełniającą przez beneficjentów tymczasowej ochrony. Tymczasowa ochrona ma na celu zapewnienie natychmiastowej ochrony w przypadku masowego napływu, nie wykluczając jednocześnie możliwości uzyskania ochrony międzynarodowej po indywidualnej ocenie sytuacji.

Czy art. 18 dyrektywy 2011/95/UE i art. 33 dyrektywy 2013/32/UE mają skutek bezpośredni, co zobowiązuje sądy krajowe do odstąpienia od stosowania sprzecznych przepisów krajowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te są wystarczająco precyzyjne i bezwarunkowe, aby wywoływać skutek bezpośredni.

Uzasadnienie

TSUE uznał, że art. 18 dyrektywy 2011/95/UE (dotyczący prawa do ochrony uzupełniającej) i art. 33 dyrektywy 2013/32/UE (wymieniający wyczerpująco podstawy niedopuszczalności wniosków o ochronę międzynarodową) są na tyle jasne i precyzyjne, że jednostki mogą się na nie powoływać przed sądami krajowymi. W przypadku braku możliwości interpretacji prawa krajowego zgodnie z tymi przepisami, sądy krajowe są zobowiązane do ich stosowania i odstąpienia od stosowania przepisów krajowych, które są z nimi sprzeczne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w postępowaniu głównym)

Strony

NazwaTypRola
AAosoba_fizycznaskarżący
BAosoba_fizycznaskarżący
CAosoba_fizycznaskarżący
DAosoba_fizycznaskarżący
EAosoba_fizycznaskarżący
FAosoba_fizycznaskarżący
Migrationsverketorgan_krajowypozwany
rząd szwedzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd bułgarskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 2001/55/WE art. 3 § 1

Dyrektywa Rady 2001/55/WE

Tymczasowa ochrona nie przesądza o możliwości przyznania statusu uchodźcy ani nie wyklucza możliwości ubiegania się o ochronę uzupełniającą.

Dyrektywa 2001/55/WE art. 17 § 1

Dyrektywa Rady 2001/55/WE

Osoby korzystające z tymczasowej ochrony muszą mieć zapewnioną możliwość złożenia wniosku o azyl w dowolnym czasie; rozpatrywanie wniosku, które nie zostało zakończone przed wygaśnięciem okresu tymczasowej ochrony, zostaje ukończone po jego upływie.

Dyrektywa 2001/55/WE art. 19 § 2

Dyrektywa Rady 2001/55/WE

W przypadku nieprzyznania statusu uchodźcy lub innego rodzaju ochrony po rozpatrzeniu wniosku o azyl, państwa członkowskie umożliwiają kontynuację tymczasowej ochrony.

Dyrektywa 2011/95/UE art. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Definicje statusu uchodźcy i statusu osoby potrzebującej ochrony uzupełniającej.

Dyrektywa 2011/95/UE art. 18

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Państwa członkowskie nadają status osoby potrzebującej ochrony uzupełniającej osobie, która się do tego kwalifikuje. Przepis ten ma skutek bezpośredni.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE

Definicja wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 10 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE

Organ rozstrzygający najpierw ustala, czy wnioskodawca kwalifikuje się jako uchodźca, a następnie, czy kwalifikuje się do ochrony uzupełniającej.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 33 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE

Wymienia wyczerpująco sytuacje, w których wniosek o ochronę międzynarodową może zostać uznany za niedopuszczalny. Przepis ten ma skutek bezpośredni.

Pomocnicze

utlänningslag (2005:716) art. 21 § § 5

Ustawa o cudzoziemcach (Szwecja)

Przepis krajowy, który według sądu odsyłającego, może być niezgodny z prawem UE, ponieważ nie przewiduje możliwości rozpatrzenia wniosku o ochronę uzupełniającą dla beneficjentów tymczasowej ochrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektywy 2011/95/UE i 2013/32/UE mają zastosowanie do wniosków o ochronę międzynarodową składanych przez beneficjentów tymczasowej ochrony. • Pojęcie 'wniosku o udzielenie azylu' w dyrektywie 2001/55/WE obejmuje zarówno wniosek o status uchodźcy, jak i o status ochrony uzupełniającej. • Artykuły 18 dyrektywy 2011/95/UE i 33 dyrektywy 2013/32/UE mają skutek bezpośredni i zobowiązują sądy krajowe do odstąpienia od stosowania sprzecznych przepisów krajowych.

Odrzucone argumenty

Szwedzkie przepisy krajowe (rozdział 21 § 5 ustawy o cudzoziemcach) uniemożliwiają rozpatrzenie wniosku o ochronę uzupełniającą dla beneficjentów tymczasowej ochrony. • Dyrektywa 2001/55/WE ustanawia szczególny system, który częściowo wyłącza stosowanie dyrektyw 2011/95/UE i 2013/32/UE dla beneficjentów tymczasowej ochrony.

Godne uwagi sformułowania

Tymczasowa ochrona nie przesądza o możliwości przyznania statusu uchodźcy. • Osoby korzystające z tymczasowej ochrony muszą mieć zapewnioną możliwość złożenia wniosku o azyl w dowolnym czasie. • Przepisy dyrektyw 2011/95/UE i 2013/32/UE są wystarczająco jasne i precyzyjne, aby wywoływać skutek bezpośredni. • Do sądów krajowych należy odstąpienie od stosowania ustawodawstwa krajowego, jeśli nie można go zinterpretować zgodnie z prawem Unii.

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes izby

O. Spineanu-Matei

sędzia

S. Rodin

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących tymczasowej ochrony i ochrony międzynarodowej, zasada skutku bezpośredniego dyrektyw, obowiązek sądów krajowych do zapewnienia zgodności prawa krajowego z prawem UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób korzystających z tymczasowej ochrony na mocy dyrektywy 2001/55/WE i ich prawa do ubiegania się o ochronę uzupełniającą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa azylowego UE – relacji między tymczasową ochroną a ochroną międzynarodową, co jest aktualne w kontekście obecnych wyzwań migracyjnych. Wyjaśnia również kluczową zasadę skutku bezpośredniego dyrektyw.

Tymczasowa ochrona nie zamyka drogi do azylu: TSUE wyjaśnia prawa uchodźców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy