C-195/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-04-18
cjeuprawo_ue_ogolnezabezpieczenie_spoleczne_urzednikow_UEWysokatrybunal
urzędnik UEzabezpieczenie społeczneprotokół przywilejów i immunitetówzasada jednego systemulojalna współpracadziałalność dodatkowasamozatrudnienieTSUE

Podsumowanie

Urzędnik UE prowadzący dodatkową działalność na własny rachunek nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu państwa członkowskiego, jeśli jest już objęty systemem zabezpieczenia społecznego instytucji UE.

Sprawa dotyczyła urzędnika Komisji Europejskiej, który prowadził dodatkową działalność dydaktyczną i został objęty belgijskim systemem ubezpieczeń społecznych dla osób samozatrudnionych. Urzędnik kwestionował to, ponieważ był już objęty systemem zabezpieczenia społecznego instytucji UE. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że przepisy UE, w szczególności art. 14 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów oraz zasada lojalnej współpracy, stoją na przeszkodzie nakładaniu na urzędnika UE obowiązku podlegania krajowemu systemowi zabezpieczenia społecznego z tytułu dodatkowej działalności, jeśli jest on już objęty systemem instytucji UE.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 14 protokołu (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej oraz art. 4 ust. 3 TUE. Sprawa rozpatrywana była w kontekście sporu między urzędnikiem Komisji Europejskiej a belgijską kasą ubezpieczeń społecznych dla osób prowadzących działalność na własny rachunek. Urzędnik, który prowadził dodatkową działalność dydaktyczną za zgodą Komisji, został objęty belgijskim systemem zabezpieczenia społecznego dla osób samozatrudnionych i zobowiązany do opłacania składek. Kwestionował on to, twierdząc, że jest to sprzeczne z zasadą stosowania jednego systemu zabezpieczenia społecznego do urzędników UE. Trybunał Sprawiedliwości przypomniał, że zasada stosowania jednego systemu zabezpieczenia społecznego, wyrażona w rozporządzeniu nr 883/2004, ma na celu uniknięcie problemów wynikających z jednoczesnego stosowania kilku ustawodawstw krajowych. Jednakże, zasada ta nie ma zastosowania do urzędników Unii, którzy nie podlegają ustawodawstwu krajowemu w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Wyłącznie Unia ma kompetencje do określenia przepisów mających zastosowanie do urzędników UE w zakresie zabezpieczenia społecznego, co zostało uregulowane w protokole i regulaminie pracowniczym. Trybunał stwierdził, że art. 14 protokołu pozbawia państwa członkowskie kompetencji w zakresie obowiązku przynależności urzędników UE do krajowego systemu zabezpieczenia społecznego. Regulamin pracowniczy, jako prawo Unii, jest bezpośrednio stosowany we wszystkich państwach członkowskich. W związku z tym, uregulowanie państwa członkowskiego, które obejmuje urzędnika UE systemem zabezpieczenia społecznego tego państwa z tytułu dodatkowej działalności, narusza wyłączną kompetencję Unii. Ponadto, takie uregulowanie byłoby sprzeczne z zasadą lojalnej współpracy (art. 4 ust. 3 TUE) i mogłoby zniechęcać do wykonywania działalności w instytucjach UE poprzez podwójne obciążenie składkami. Trybunał odrzucił argumenty rządu belgijskiego i czeskiego, podkreślając rozróżnienie między zobowiązaniami podatkowymi a zobowiązaniami w zakresie zabezpieczenia społecznego urzędników UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te stoją na przeszkodzie takiemu działaniu państwa członkowskiego.

Uzasadnienie

Unia Europejska ma wyłączną kompetencję do określania przepisów dotyczących zabezpieczenia społecznego urzędników UE. Art. 14 protokołu i regulamin pracowniczy pozbawiają państwa członkowskie możliwości nakładania na urzędników UE obowiązku podlegania krajowym systemom zabezpieczenia społecznego z tytułu ich służby lub dodatkowej działalności, na którą instytucja UE wyraziła zgodę. Takie działanie narusza również zasadę lojalnej współpracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący

Strony

NazwaTypRola
GIosoba_fizycznaskarżący
Partena, Assurances sociales pour travailleurs indépendants ASBLinnepozwany
rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Protokół (nr 7) art. 14

Protokół (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej

TFUE art. 4 § ust. 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Wyraża zasadę stosowania jednego systemu zabezpieczenia społecznego.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Definiuje zakres podmiotowy rozporządzenia, wyłączając urzędników UE.

Regulamin pracowniczy art. 12b § ust. 1

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Wymaga pozwolenia na dodatkową działalność.

Regulamin pracowniczy art. 72 § ust. 1

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Urzędnicy są ubezpieczeni od ryzyka choroby.

Regulamin pracowniczy art. 73 § ust. 1

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Urzędnicy są ubezpieczeni od ryzyka chorób zawodowych i wypadków.

Belgijski dekret nr 38/1967 art. 2

Dekret królewski nr 38 z dnia 27 lipca 1967 r. w sprawie wprowadzenia systemu zabezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność na własny rachunek

Belgijski dekret nr 38/1967 art. 3 § § 1

Dekret królewski nr 38 z dnia 27 lipca 1967 r. w sprawie wprowadzenia systemu zabezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność na własny rachunek

Belgijski dekret nr 38/1967 art. 10 § § 1

Dekret królewski nr 38 z dnia 27 lipca 1967 r. w sprawie wprowadzenia systemu zabezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność na własny rachunek

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

TFUE art. 288

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa charakter prawny regulaminu pracowniczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Unia Europejska ma wyłączną kompetencję do określania przepisów dotyczących zabezpieczenia społecznego urzędników UE. Art. 14 protokołu i regulamin pracowniczy wyłączają stosowanie krajowych systemów zabezpieczenia społecznego do urzędników UE. Nakładanie podwójnych składek na urzędnika UE narusza zasadę lojalnej współpracy.

Odrzucone argumenty

Dochody z dodatkowej działalności niebędące wynagrodzeniem od UE podlegają opodatkowaniu i ubezpieczeniu w państwie członkowskim. Krajowe systemy zabezpieczenia społecznego oparte są na solidarności, a składki nie są proporcjonalne do świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

Wyłącznie Unia, z wykluczeniem państw członkowskich, ma bowiem kompetencje do określenia przepisów mających zastosowanie do urzędników Unii w odniesieniu do ich obowiązków w zakresie zabezpieczenia społecznego. Tylko prawodawca Unii jest właściwy do ustalania według swojego uznania zakresu i przesłanek stosowania przepisów w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Uregulowanie państwa członkowskiego, które obejmuje systemem zabezpieczenia społecznego tego państwa członkowskiego urzędnika Unii, który prowadzi w rzeczonym państwie członkowskim działalność dodatkową, narusza wyłączną kompetencję przyznaną Unii...

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes_izby

J. Passer

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wyłącznej kompetencji UE w zakresie zabezpieczenia społecznego urzędników UE oraz zakazu podwójnego opodatkowania/ubezpieczenia z tytułu dodatkowej działalności."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie urzędników instytucji UE i ich dodatkowej działalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu urzędników UE, którzy chcą prowadzić dodatkową działalność, a jednocześnie są obciążani krajowymi składkami na ubezpieczenie społeczne. Pokazuje to złożoność prawa UE w kontekście życia codziennego.

Urzędniku UE, czy musisz płacić podwójne składki za dodatkową pracę? TSUE odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI