C-193/17
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że austriackie przepisy przyznające dzień wolny w Wielki Piątek tylko członkom niektórych kościołów chrześcijańskich stanowią dyskryminację ze względu na religię, a pracodawcy prywatni muszą zapewnić równe traktowanie.
Sprawa dotyczyła austriackich przepisów przyznających dzień wolny w Wielki Piątek oraz dodatek do wynagrodzenia za pracę w tym dniu tylko członkom określonych kościołów chrześcijańskich. Pracownik niebędący członkiem tych kościołów dochodził swoich praw. Trybunał uznał, że takie zróżnicowanie stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na religię, która nie może być uzasadniona ani jako środek konieczny do ochrony praw innych, ani jako środek wyrównujący niedogodności. W konsekwencji, dopóki prawo krajowe nie zostanie zmienione, prywatni pracodawcy muszą zapewnić wszystkim pracownikom równe traktowanie w zakresie dnia wolnego w Wielki Piątek.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 1, art. 2 ust. 2 lit. a), art. 2 ust. 5 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE w sprawie sporu między pracownikiem a prywatnym pracodawcą. Sprawa dotyczyła austriackich przepisów (Arbeitsruhegesetz - ARG), które przyznawały dzień wolny w Wielki Piątek oraz dodatek do wynagrodzenia za pracę w tym dniu tylko pracownikom będącym członkami określonych kościołów chrześcijańskich. Pracownik, który nie należał do tych kościołów, domagał się zapłaty dodatku za pracę w Wielki Piątek. Sąd odsyłający (Oberster Gerichtshof) powziął wątpliwości, czy takie zróżnicowanie stanowi dyskryminację ze względu na religię i czy może być uzasadnione. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wielka izba) orzekł, że przepisy te stanowią bezpośrednią dyskryminację ze względu na religię, ponieważ odmiennie traktują pracowników w porównywalnej sytuacji wyłącznie na podstawie ich przynależności religijnej. Trybunał stwierdził, że taka dyskryminacja nie może być uzasadniona ani jako środek niezbędny do ochrony praw i wolności innych osób (art. 2 ust. 5 dyrektywy), ani jako środek wyrównujący niedogodności związane z religią (art. 7 ust. 1 dyrektywy). W szczególności, Trybunał podkreślił, że przyznawanie dnia wolnego w Wielki Piątek tylko na podstawie formalnej przynależności do określonego kościoła, bez wymogu faktycznego praktykowania religii, nie jest konieczne do ochrony wolności religijnej, a także wykracza poza proporcjonalność w celu wyrównania niedogodności. W odniesieniu do skutków prawnych, Trybunał przypomniał, że dyrektywa sama w sobie nie może tworzyć obowiązków wobec jednostek, jednakże zakaz dyskryminacji ze względu na religię, wynikający z art. 21 Karty praw podstawowych, jest normą o charakterze bezwzględnie wiążącym i może być bezpośrednio stosowany. W związku z tym, dopóki prawo krajowe nie zostanie zmienione w celu przywrócenia równego traktowania, prywatni pracodawcy są zobowiązani przyznać wszystkim pracownikom prawo do dnia wolnego w Wielki Piątek (jeśli zgłoszą taką chęć) oraz prawo do dodatku za pracę w tym dniu, jeśli odmówią zwolnienia z obowiązku pracy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te stanowią bezpośrednią dyskryminację ze względu na religię.
Uzasadnienie
Odmienne traktowanie pracowników w porównywalnej sytuacji, oparte wyłącznie na przynależności do określonej grupy religijnej, stanowi bezpośrednią dyskryminację. Przyznanie dnia wolnego w Wielki Piątek tylko członkom wybranych kościołów, bez względu na faktyczne praktykowanie religii, nie jest porównywalne z sytuacją innych pracowników, którzy nie mają takiego dnia wolnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
pracownik (M. Achatzi) / pracownicy niebędący członkami uprzywilejowanych kościołów
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Cresco Investigation GmbH | spolka | pozwany |
| Markus Achatzi | osoba_fizyczna | powód |
| Rząd austriacki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Karta art. 21
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz dyskryminacji ze względu na religię jest bezwzględnie wiążący i bezpośrednio stosowalny.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Cel dyrektywy: ogólne ramy walki z dyskryminacją ze względu na religię lub przekonania w zatrudnieniu i pracy.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § ust. 2 lit. a)
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Definicja dyskryminacji bezpośredniej: mniej przychylne traktowanie w porównywalnej sytuacji z powodu religii.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
ARG art. § 7 ust. 3
Arbeitsruhegesetz (ARG)
Przepis przyznający dzień wolny w Wielki Piątek tylko członkom określonych kościołów.
ARG art. § 9 ust. 5
Arbeitsruhegesetz (ARG)
Przepis przyznający dodatek do wynagrodzenia za pracę w dzień wolny.
Pomocnicze
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § ust. 5
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Możliwość odstępstwa od zasady równego traktowania w celu ochrony bezpieczeństwa publicznego, porządku, zdrowia, praw i wolności innych osób; przepis ten należy interpretować ściśle.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 7 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Możliwość utrzymywania lub przyjmowania szczególnych środków zapobiegających lub wyrównujących niedogodności związane z religią; środek musi być proporcjonalny i zgodny z zasadą równości.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 16
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Obowiązek państw członkowskich do uchylenia przepisów sprzecznych z zasadą równego traktowania.
TFUE art. 17
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Unia szanuje status kościołów i organizacji religijnych, ale nie wyłącza to kontroli zgodności krajowych przepisów z prawem UE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Austriackie przepisy przyznające dzień wolny w Wielki Piątek i dodatek tylko członkom określonych kościołów stanowią dyskryminację ze względu na religię. Dyskryminacja ta nie może być uzasadniona jako środek konieczny do ochrony praw i wolności innych osób. Dyskryminacja ta nie może być uzasadniona jako środek wyrównujący niedogodności związane z religią. Zakaz dyskryminacji ze względu na religię z Karty praw podstawowych jest bezpośrednio stosowalny i nakłada obowiązki na prywatnych pracodawców w celu zapewnienia równego traktowania.
Odrzucone argumenty
Rząd polski argumentował, że przyznanie dnia wolnego w celu obchodzenia święta religijnego nie jest objęte prawem Unii, a zatem Trybunał nie jest właściwy do rozpatrzenia sprawy. Austriackie przepisy mogą być uznane za środek konieczny do ochrony wolności religii lub za środek wyrównujący niedogodności.
Godne uwagi sformułowania
odmienne traktowanie, które jest bezpośrednio oparte na religii pracowników środki rozpatrywane w postępowaniu głównym nie mogą być uznać za konieczne do ochrony wolności religii środki rozpatrywane w postępowaniu głównym wykraczają poza to, co konieczne dla zrekompensowania takiej zakładanej niedogodności dopóki zainteresowane państwo członkowskie w celu przywrócenia równości traktowania nie zmieni przepisów [...], dopóty prywatny pracodawca [...] ma obowiązek przyznać również swoim pozostałym pracownikom prawo do dnia wolnego od pracy w Wielki Piątek
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes
J.C. Bonichot
prezes_izby
A. Arabadjiev
prezes_izby
A. Prechal
prezes_izby
C. Toader
prezes_izby
C. Lycourgos
sprawozdawca
A. Rosas
sędzia
M. Ilešič
sędzia
M. Safjan
sędzia
D. Šváby
sędzia
C. Vajda
sędzia
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady równego traktowania w zatrudnieniu w kontekście świąt religijnych, obowiązki prywatnych pracodawców w zakresie niedyskryminacji, bezpośrednia stosowalność Karty praw podstawowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Austrii, ale zasady są uniwersalne dla UE. Wymaga dostosowania prawa krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego tematu świąt religijnych i ich wpływu na prawo pracy, a także bezpośredniej stosowalności praw UE wobec prywatnych pracodawców, co jest istotne dla wielu pracowników i firm.
“Czy Twój pracodawca może odmówić Ci dnia wolnego w święto religijne? TSUE odpowiada!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI