C-190/16

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2017-07-05
cjeuprawo_ue_ogolneprawa_podstawowe_zatrudnienieWysokatrybunal
transport lotniczywiekdyskryminacjabezpieczeństwo lotniczeprawo pracywolność zawodowaTSUEpilot

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy unijne zakazujące pilotom powyżej 65. roku życia wykonywania zarobkowego transportu lotniczego są ważne i zgodne z Kartą Praw Podstawowych, ale nie obejmują przebazowania samolotów ani funkcji instruktora/egzaminatora.

Sprawa dotyczyła ważności i wykładni przepisów UE zakazujących pilotom powyżej 65 lat wykonywania zarobkowego transportu lotniczego. Pilot Werner Fries kwestionował ten zakaz, twierdząc, że narusza on wolność wyboru zawodu i zasadę niedyskryminacji ze względu na wiek. Trybunał uznał, że zakaz jest ważny, ponieważ służy zapewnieniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa lotniczego, co jest celem interesu ogólnego, a jego ograniczenia są proporcjonalne. Jednocześnie Trybunał doprecyzował, że zakaz ten nie dotyczy przebazowania samolotów ani pełnienia funkcji instruktora czy egzaminatora.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył ważności i wykładni punktu FCL.065 lit. b) załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 1178/2011, który zakazuje posiadaczom licencji pilota po osiągnięciu wieku 65 lat pełnienia funkcji pilota statku powietrznego uczestniczącego w zarobkowym transporcie lotniczym. Sprawa została zainicjowana przez Wernera Friesa, pilota, którego umowa z Lufthansa CityLine GmbH wygasła z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, a pracodawca odmówił mu dalszego zatrudnienia, powołując się na wspomniany przepis unijny. Bundesgerichtshof (niemiecki sąd pracy) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi zgodności tego przepisu z Kartą Praw Podstawowych UE, w szczególności z zakazem dyskryminacji ze względu na wiek (art. 21 ust. 1) oraz prawem do podejmowania i wykonywania swobodnie wybranego zawodu (art. 15 ust. 1). Sąd odsyłający pytał również, czy pojęcie „zarobkowego transportu lotniczego” obejmuje przebazowanie samolotów oraz szkolenie i egzaminowanie pilotów. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, uznał, że zakaz pełnienia funkcji pilota po 65. roku życia w zarobkowym transporcie lotniczym jest zgodny z prawem UE. Stwierdził, że przepis ten ustanawia różnicę w traktowaniu ze względu na wiek, ale jest ona obiektywnie uzasadniona celem zapewnienia jednolitego i wysokiego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Europie. Trybunał podkreślił, że prawodawca Unii dysponuje szerokim zakresem uznania w kwestiach medycznych związanych z bezpieczeństwem lotów i że wiek 65 lat jest uznawany za odpowiednią granicę. Ponadto, zakaz ten nie narusza istoty prawa do wykonywania zawodu, ponieważ nie wyklucza całkowicie pilotów z rynku pracy, a jedynie ogranicza ich aktywność w zarobkowym transporcie lotniczym. W odniesieniu do trzeciego pytania, Trybunał doprecyzował, że zakaz ten nie dotyczy sytuacji, w których pilot po 65. roku życia wykonuje loty w ramach przebazowania samolotu (bez pasażerów i ładunku) ani sytuacji, gdy pełni funkcję instruktora lub egzaminatora na pokładzie statku powietrznego, ponieważ w tych przypadkach nie dochodzi do „zarobkowego transportu lotniczego” w rozumieniu przepisów ani też pilot nie wykonuje czynności lotniczych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zakaz jest zgodny z art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE.

Uzasadnienie

Zakaz stanowi różnicę w traktowaniu ze względu na wiek, ale jest ona obiektywnie uzasadniona celem zapewnienia jednolitego i wysokiego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Europie. Jest to cel interesu ogólnego, a środek jest proporcjonalny do jego osiągnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

nie dotyczy (udzielono odpowiedzi na pytania prejudycjalne)

Strony

NazwaTypRola
Werner Friesosoba_fizycznaskarżący
Lufthansa CityLine GmbHspolkapozwany
Rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Rozporządzenie 1178/2011

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011

Ustanawia wymagania techniczne i procedury administracyjne dotyczące załóg w lotnictwie cywilnym.

Rozporządzenie 1178/2011 § Załącznik I, pkt FCL.065 lit. b)

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011

Zakazuje posiadaczom licencji pilota po osiągnięciu wieku 65 lat pełnienia funkcji pilota statku powietrznego uczestniczącego w zarobkowym transporcie lotniczym.

Pomocnicze

Rozporządzenie 216/2008 art. 2 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008

Rozporządzenie 1178/2011 § Załącznik I, pkt FCL.010

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011

Definicja „zarobkowego transportu lotniczego” jako przewozu pasażerów, ładunków lub poczty za opłatą lub na podstawie umowy o czasowym oddaniu statku powietrznego do używania.

Karta art. 15 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do podejmowania pracy oraz wykonywania swobodnie wybranego lub zaakceptowanego zawodu.

Karta art. 21 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz dyskryminacji, w szczególności ze względu na wiek.

Karta art. 52 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Warunki dopuszczalności ograniczeń praw i wolności uznanych w karcie.

BGB art. 241 § 2

Niemiecki Kodeks Cywilny

BGB art. 280 § 1

Niemiecki Kodeks Cywilny

BGB art. 293

Niemiecki Kodeks Cywilny

BGB art. 297

Niemiecki Kodeks Cywilny

BGB art. 615

Niemiecki Kodeks Cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz pełnienia funkcji pilota po 65. roku życia w zarobkowym transporcie lotniczym jest niezbędny dla zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa lotniczego. Ograniczenie to jest proporcjonalne do realizowanego celu i nie narusza istoty prawa do wykonywania zawodu. Przepis odzwierciedla międzynarodowe normy w dziedzinie lotnictwa cywilnego. Przebazowanie samolotu oraz szkolenie/egzaminowanie pilotów nie wchodzą w zakres pojęcia „zarobkowego transportu lotniczego”.

Odrzucone argumenty

Zakaz dyskryminuje pilotów ze względu na wiek, naruszając art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE. Zakaz narusza prawo do swobodnego wyboru zawodu, zgodnie z art. 15 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE. Granica wieku 65 lat jest arbitralna i nie znajduje potwierdzenia w danych medycznych. Zakaz powinien być zastąpiony indywidualnymi badaniami zdolności fizycznych i psychicznych. Przebazowanie samolotu i szkolenie/egzaminowanie powinno być objęte zakazem jako formy zarobkowej działalności lotniczej.

Godne uwagi sformułowania

„Podstawowym celem niniejszego rozporządzenia jest ustanowienie i utrzymanie wysokiego, ujednoliconego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Europie.” „środki mające na celu uniknięcie wypadków lotniczych poprzez kontrolę sprawności i zdolności fizycznych pilotów, aby ludzkie niedostatki nie stały się przyczyną wypadków, są niezaprzeczalnie środkami służącymi bezpieczeństwu ruchu lotniczego” „kompetencja tych specjalistów pozostaje jedną z podstawowych gwarancji niezawodności i bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego.” „prawodawca Unii dysponuje szerokim zakresem uznania w odniesieniu do złożonych kwestii o charakterze medycznym” „granicę wieku 65 lat można uznać za wystarczająco zaawansowaną, aby mogła służyć za maksymalny wiek dopuszczenia do wykonywania działalności pilota w dziedzinie zarobkowego transportu lotniczego”

Skład orzekający

R. Silva de Lapuerta

prezes_izby

E. Regan

sędzia

J.C. Bonichot

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

S. Rodin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących wieku pilotów w zarobkowym transporcie lotniczym, zgodność z Kartą Praw Podstawowych, pojęcie zarobkowego transportu lotniczego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia UE i specyfiki transportu lotniczego. Odnosi się do sytuacji pilotów po 65. roku życia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie znanej grupy zawodowej (pilotów) i budzi pytania o granice wieku w pracy, a także o równowagę między bezpieczeństwem a prawami pracowniczymi. Wykładnia pojęcia „zarobkowego transportu lotniczego” ma praktyczne znaczenie.

Czy wiek 65 lat to koniec kariery pilota? TSUE wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI