C-19/02

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2004-12-09
cjeuprawo_pracyrownosc_traktowania_w_zatrudnieniuWysokatrybunal
rownosc_wynagrodzendyskryminacja_ze_wzgledy_na_plecswiadczenie_pomostowewiek_emerytalnyrestrukturyzacjaprawo_pracypolityka_spolecznaaustria

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że świadczenie pomostowe wypłacane pracownikom w związku z restrukturyzacją przedsiębiorstwa mieści się w pojęciu wynagrodzenia, a różnicowanie wieku uprawniającego do niego ze względu na płeć jest dopuszczalne, jeśli wynika z odmiennej sytuacji pracowników w krajowym systemie emerytalnym.

Sprawa dotyczyła świadczenia pomostowego wypłacanego pracownikom w związku z restrukturyzacją przedsiębiorstwa. Program socjalny przewidywał różne wieki uprawniające do świadczenia dla mężczyzn (55 lat) i kobiet (50 lat), co miało związek z różnym wiekiem emerytalnym w Austrii. Pracownik V. Hlozek twierdził, że jest to dyskryminacja. Trybunał uznał, że świadczenie pomostowe jest formą wynagrodzenia, ale różnicowanie wieku jest dopuszczalne, jeśli odzwierciedla odmienną sytuację pracowników w krajowym systemie emerytalnym, co miało miejsce w tym przypadku.

Sprawa C-19/02 dotyczyła wykładni art. 141 TFUE i dyrektywy 75/117 w przedmiocie zasady równości wynagrodzeń. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożył austriacki Oberster Gerichtshof w związku ze sporem pracownika V. Hlozka z firmą Roche Austria Gesellschaft mbH. Spór dotyczył odmowy przyznania pracownikowi świadczenia pomostowego („Überbrückungsgeld”), które było częścią programu socjalnego uzgodnionego w związku z restrukturyzacją przedsiębiorstwa. Program ten przewidywał różne wieki uprawniające do świadczenia w zależności od płci: 55 lat dla mężczyzn i 50 lat dla kobiet. Pracownik twierdził, że jest to dyskryminacja ze względu na płeć. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że świadczenie pomostowe, które ma swoje źródło w programie socjalnym wypracowanym w ramach porozumienia partnerów społecznych i wypłacane jest pracownikom w związku ze stosunkiem pracy, stanowi świadczenie w rozumieniu art. 141 TFUE. Jednakże, Trybunał uznał, że przepisy te nie stanowią przeszkody dla stosowania programu socjalnego przewidującego różne traktowanie pracowników płci męskiej i żeńskiej w zakresie wieku uprawniającego do świadczenia pomostowego, jeśli pracownicy ci znajdują się, z racji uregulowań krajowego ustawowego systemu w przedmiocie wcześniejszych emerytur, w różnej sytuacji. W analizowanym przypadku, różnica w wieku emerytalnym w Austrii (60 lat dla mężczyzn, 55 lat dla kobiet) uzasadniała różnicowanie wieku uprawniającego do świadczenia pomostowego, ponieważ miało ono na celu złagodzenie skutków społecznych restrukturyzacji i uwzględniało różne ryzyko bezrobocia związane z wiekiem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenie pomostowe tego rodzaju mieści się w pojęciu „wynagrodzenia” w rozumieniu art. 141 WE i art. 1 dyrektywy 75/117.

Uzasadnienie

Świadczenie pomostowe, które ma swoje źródło w programie socjalnym i jest wypłacane pracownikom z tytułu stosunku pracy, stanowi świadczenie uzyskane w związku ze stosunkiem pracy i mieści się w pojęciu wynagrodzenia. Okoliczność, że świadczenie jest wypłacane po rozwiązaniu stosunku pracy lub ma na celu złagodzenie skutków społecznych restrukturyzacji, nie wyklucza jego kwalifikacji jako wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Roche Austria Gesellschaft mbH (w części dotyczącej dopuszczalności różnicowania wieku)

Strony

NazwaTypRola
Viktor Hlozekosoba_fizycznaskarżący
Roche Austria Gesellschaft mbHspolkapozwany
Republika Austriipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

TFUE art. 141

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pojęcie „wynagrodzenia” obejmuje wszelkie korzyści w gotówce lub w naturze, obecne lub przyszłe, wypłacane pracownikowi przez pracodawcę z racji zatrudnienia, również pośrednio. Dotyczy to również świadczeń wypłacanych po rozwiązaniu stosunku pracy, mających na celu złagodzenie skutków zwolnienia lub ryzyka bezrobocia.

Dyrektywa 75/117/EWG art. 1

Dyrektywa Rady 75/117/EWG

Zasada równości wynagrodzeń oznacza zniesienie wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć w odniesieniu do wszelkich aspektów i warunków wynagrodzenia za taką samą pracę lub za pracę o równej wartości.

Pomocnicze

Dyrektywa 76/207/EWG art. 5

Dyrektywa Rady 76/207/EWG

Dotyczy zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie warunków pracy, w tym warunków zwolnienia. Nie wymaga odpowiedzi w tej sprawie.

Dyrektywa 86/378/EWG art. 2 § 1

Dyrektywa Rady 86/378/EWG

Dotyczy systemów zabezpieczenia społecznego pracowników. Nie wymaga odpowiedzi w tej sprawie.

Dyrektywa 86/378/EWG art. 4

Dyrektywa Rady 86/378/EWG

Dotyczy ryzyka starości i wcześniejszych emerytur. Nie wymaga odpowiedzi w tej sprawie.

Dyrektywa 86/378/EWG art. 6 § 1

Dyrektywa Rady 86/378/EWG

Dotyczy systemu zabezpieczenia społecznego pracowników. Nie wymaga odpowiedzi w tej sprawie.

ASVG art. 253

Austriacka ustawa o ubezpieczeniu społecznym

Określa wiek emerytalny dla mężczyzn i kobiet w Austrii.

ASVG art. 253a, 253b, 253c

Austriacka ustawa o ubezpieczeniu społecznym

Przewidują prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku bezrobocia.

Gleichbehandlungsgesetz art. 2 § 1

Austriacka ustawa o równym traktowaniu w życiu zawodowym

Zakazuje dyskryminacji ze względu na płeć w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i świadczeń socjalnych.

ArbVG art. 97 § 1

Austriacki kodeks pracy

Umożliwia zawieranie zakładowych układów zbiorowych (programów socjalnych) w celu łagodzenia skutków zmian w przedsiębiorstwie.

ArbVG art. 31 § 1

Austriacki kodeks pracy

Zakładowy układ zbiorowy obowiązuje bezpośrednio i ma skutek normatywny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie pomostowe, mimo że wypłacane po rozwiązaniu stosunku pracy i związane z restrukturyzacją, stanowi formę wynagrodzenia, ponieważ jest wypłacane z tytułu stosunku pracy i jego wysokość zależy od ostatniego wynagrodzenia. Różnicowanie wieku uprawniającego do świadczenia pomostowego (55 lat dla mężczyzn, 50 lat dla kobiet) jest uzasadnione odmienną sytuacją pracowników w krajowym systemie emerytalnym (różny wiek emerytalny i wcześniejszej emerytury) oraz różnym ryzykiem bezrobocia związanym z wiekiem. Program socjalny ma na celu złagodzenie skutków restrukturyzacji i nie utrwala dyskryminacji, gdyż jest ograniczony czasowo i specyficzny dla danej sytuacji.

Odrzucone argumenty

Świadczenie pomostowe nie jest wynagrodzeniem, lecz świadczeniem socjalnym lub warunkiem wypowiedzenia, podlegającym innym dyrektywom. Różnicowanie wieku uprawniającego do świadczenia pomostowego stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć, zabronioną przez art. 141 TFUE. Nawet jeśli istnieje różnica w wieku emerytalnym, nie uzasadnia to różnicowania świadczenia pomostowego, które powinno być równe dla wszystkich pracowników.

Godne uwagi sformułowania

„Świadczenie pomostowe [...] stanowi świadczenie uzyskane przez zainteresowanych pracowników w związku ze stosunkiem pracy.” „Nie można podważać kwalifikacji takich świadczeń jako wynagrodzenia jedynie z tego względu, że stanowią one jednocześnie odpowiedź na uwarunkowania polityki społecznej.” „Zasada równości wynagrodzeń [...] zakłada, że korzystający z niej pracownicy płci męskiej i żeńskiej znajdują się w sytuacji identycznej lub porównywalnej.” „Ustalając różny wiek, począwszy od którego przysługiwało prawo do świadczenia pomostowego pracownikom płci męskiej i żeńskiej, program socjalny wprowadzał neutralny mechanizm, co oznacza brak jakiegokolwiek elementu dyskryminacji.”

Skład orzekający

P. Jann

prezes_izby

A. Rosas

sprawozdawca

R. Silva de Lapuerta

sędzia

K. Lenaerts

sędzia

S. von Bahr

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „wynagrodzenia” w kontekście świadczeń socjalnych związanych z restrukturyzacją oraz dopuszczalność różnicowania świadczeń ze względu na płeć w sytuacji odmiennej sytuacji prawnej pracowników w krajowych systemach zabezpieczenia społecznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji przedsiębiorstwa i powiązania świadczenia pomostowego z krajowym systemem emerytalnym. Konieczność analizy konkretnych przepisów krajowych i programów socjalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii równości płci w miejscu pracy i pokazuje, jak złożone mogą być interpretacje przepisów UE w kontekście krajowych systemów prawnych. Pokazuje, że różnicowanie ze względu na płeć nie zawsze jest dyskryminacją.

Czy różny wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn usprawiedliwia różne świadczenia pomostowe? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI