C-189/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-10-16
cjeupodatkiVAT — prawo do odliczeniaWysokatrybunal
VATprawo do odliczeniaprawo do obronyrzetelny procesdostęp do aktoszustwo podatkowekontrola sądowaKarta Praw Podstawowych UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo do odliczenia VAT można odmówić, jeśli podatnik wiedział o oszustwie, ale odmowa ta nie może naruszać prawa do obrony i rzetelnego procesu, w tym dostępu do akt i możliwości kwestionowania dowodów.

Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia VAT przez węgierski organ podatkowy, który oparł się na ustaleniach z postępowań wobec dostawców Glencore, w których spółka nie brała udziału. Glencore zarzuciła naruszenie prawa do obrony i rzetelnego procesu. Trybunał orzekł, że choć prawo do odliczenia można ograniczyć w celu zwalczania oszustw, to nie może to odbywać się kosztem naruszenia prawa do obrony, w tym prawa do dostępu do akt i możliwości kwestionowania dowodów. Sąd krajowy musi mieć możliwość kontroli legalności pozyskania i wykorzystania dowodów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy VAT, zasady poszanowania prawa do obrony oraz art. 47 Karty praw podstawowych UE. Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia VAT przez węgierski organ podatkowy wobec spółki Glencore Agriculture Hungary Kft. Organ podatkowy oparł się na ustaleniach z postępowań wobec dostawców Glencore, którzy zostali uznani za winnych oszustwa VAT. Glencore zarzuciła naruszenie prawa do obrony i rzetelnego procesu, argumentując, że nie miała dostępu do akt postępowań wobec dostawców i nie mogła skutecznie kwestionować dowodów. Trybunał przypomniał, że prawo do odliczenia VAT jest podstawową zasadą systemu VAT, ale można je ograniczyć w celu zwalczania oszustw. Jednakże odmowa prawa do odliczenia wymaga obiektywnych dowodów, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie. Kluczowe jest poszanowanie prawa do obrony, które obejmuje prawo do bycia wysłuchanym i dostęp do akt. Trybunał stwierdził, że praktyka organu podatkowego, która zwalnia go z obowiązku przedstawienia dowodów i ogranicza dostęp podatnika do akt, narusza prawo do obrony. Ponadto, sąd krajowy musi mieć możliwość kontroli zgodności z prawem pozyskania i wykorzystania dowodów, nawet jeśli pochodzą one z postępowań, w których podatnik nie brał udziału, aby zapewnić skuteczną kontrolę sądową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Odmowa prawa do odliczenia VAT oparta na ustaleniach z postępowań wobec dostawców, w których podatnik nie brał udziału, jest dopuszczalna pod warunkiem, że nie narusza prawa do obrony i rzetelnego procesu. Podatnik musi mieć dostęp do dowodów i możliwość ich kwestionowania, a sąd musi mieć możliwość kontroli legalności pozyskania i wykorzystania tych dowodów.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że prawo do odliczenia VAT jest fundamentalne, ale można je ograniczyć w celu zwalczania oszustw. Jednakże, odmowa musi być oparta na obiektywnych dowodach, a podatnik musi mieć zagwarantowane prawo do obrony, w tym dostęp do akt i możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Sąd krajowy musi mieć możliwość pełnej kontroli sądowej nad dowodami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Glencore Agriculture Hungary Kft.spolkaskarżący
Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebviteli Igazgatóságaorgan_krajowypozwany
Rzeczpospolita Polskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa VAT art. 167

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Dyrektywa VAT art. 168

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Pomocnicze

ustawa o VAT (HU) art. 119 § 1

Ustawa nr CXXVII z 2007 r. o podatku od wartości dodanej

ustawa o VAT (HU) art. 120

Ustawa nr CXXVII z 2007 r. o podatku od wartości dodanej

ordynacja podatkowa (HU) art. 1 § 3a

Ustawa nr XCII z 2003 r. ordynacja podatkowa

ordynacja podatkowa (HU) art. 12 § 1 i 3

Ustawa nr XCII z 2003 r. ordynacja podatkowa

ordynacja podatkowa (HU) art. 97 § 4 i 5

Ustawa nr XCII z 2003 r. ordynacja podatkowa

ordynacja podatkowa (HU) art. 100 § 4

Ustawa nr XCII z 2003 r. ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do obrony i rzetelny proces wymagają dostępu do akt i możliwości kwestionowania dowodów. Sąd krajowy musi mieć możliwość kontroli legalności pozyskania i wykorzystania dowodów. Ograniczenie prawa do odliczenia VAT musi być proporcjonalne i nie może naruszać istoty tego prawa.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy jest związany ustaleniami z postępowań wobec dostawców, co zwalnia go z obowiązku przedstawiania dowodów. Praktyka organu podatkowego jest zgodna z zasadą pewności prawa i równości między podatnikami.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do odliczenia stanowi integralną część mechanizmu VAT i co do zasady nie podlega ograniczeniu. Zwalczanie oszustw podatkowych jest uznanym celem wspieranym przez dyrektywę VAT. Podatnicy nie mogą w sposób oszukańczy lub stanowiący nadużycie powoływać się na przepisy prawa Unii. Poszanowanie prawa do obrony stanowi podstawową zasadę prawa Unii. Skuteczność kontroli sądowej zagwarantowana w art. 47 karty wymaga, aby sąd mógł sprawdzić, czy dowody nie zostały uzyskane i wykorzystane z naruszeniem praw gwarantowanych przez prawo Unii.

Skład orzekający

E. Regan

prezes

I. Jarukaitis

sprawozdawca

E. Juhász

sędzia

M. Ilešič

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja prawa do odliczenia VAT w kontekście oszustw, prawa do obrony, dostępu do akt i kontroli sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki węgierskiego prawa podatkowego w zakresie wiązania organu podatkowego ustaleniami z postępowań wobec osób trzecich, ale zasady dotyczące prawa do obrony i kontroli sądowej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw podatników w kontekście walki z oszustwami podatkowymi, co jest tematem zawsze aktualnym i budzącym zainteresowanie prawników i przedsiębiorców.

Czy walka z oszustwami VAT może odbywać się kosztem Twojego prawa do obrony? TSUE wyjaśnia granice.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI