Orzeczenie · 2009-07-16

C-189/08

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2009-07-16
cjeuprawo_ue_ogolnewspolpraca_sadowa_cywilnaWysokatrybunal
jurysdykcjarozporządzenie Bruksela Iczyn niedozwolonymiejsce zdarzeniamiejsce szkodywspółpraca sądowaprawo cywilneprawo handlowe

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 5 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa wywodziła się ze sporu między Zuid-Chemie BV (Niderlandy) a Philippo’s Mineralenfabriek NV/SA (Belgia) dotyczącego dostawy zanieczyszczonego produktu (micromix). Zuid-Chemie twierdziła, że poniosła szkodę w wyniku użycia tego produktu do produkcji nawozów sztucznych w swojej fabryce w Niderlandach. Sąd krajowy miał wątpliwości co do jurysdykcji, a konkretnie co do interpretacji pojęcia „miejsce, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę”. Trybunał przypomniał, że przepisy rozporządzenia nr 44/2001 należy interpretować autonomicznie i że są one ekwiwalentne do przepisów konwencji brukselskiej. Orzecznictwo TSUE wskazuje, że jurysdykcja szczególna jest wyjątkiem od zasady jurysdykcji sądu miejsca zamieszkania pozwanego i podlega ścisłej wykładni. W przypadku czynów niedozwolonych, wyrażenie „miejsce, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” obejmuje zarówno miejsce zdarzenia powodującego szkodę (Handlungsort), jak i miejsce wystąpienia pierwotnej szkody (Erfolgsort). Trybunał podkreślił, że miejsce wystąpienia szkody nie jest tym samym co miejsce uszkodzenia produktu, lecz miejscem, gdzie szkodliwe skutki się zamanifestowały. W tej sprawie, pierwotna szkoda materialna na nawozie sztucznym wystąpiła w fabryce Zuid-Chemie w Niderlandach. W związku z tym, sądy niderlandzkie są właściwe do rozpatrzenia sprawy. Trybunał nie udzielił odpowiedzi na drugie pytanie dotyczące tego, czy szkoda musi być fizyczna, czy może być jedynie majątkowa, uznając je za hipotetyczne w kontekście przedstawionych faktów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie jurysdykcji sądów krajowych w sprawach o czyny niedozwolone, zwłaszcza w transgranicznych sporach dotyczących wadliwych produktów i szkód wynikających z ich użycia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wykładni konkretnego przepisu rozporządzenia nr 44/2001 (obecnie rozporządzenie Bruksela I bis), ale zasady są szeroko stosowane w sprawach o delikty.

Zagadnienia prawne (2)

Jak należy interpretować pojęcie „miejsce, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” w rozumieniu art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 w przypadku czynu niedozwolonego polegającego na dostarczeniu wadliwego produktu, który następnie został przetworzony i spowodował szkodę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie to oznacza miejsce, w którym wystąpiła pierwotna szkoda wskutek zwykłego użycia produktu w celu, dla którego był on przeznaczony.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na utrwalonym orzecznictwie dotyczącym konwencji brukselskiej, wskazując na autonomiczne rozumienie przepisów UE. Podkreślono, że jurysdykcja szczególna opiera się na ścisłym związku między roszczeniem a sądem miejsca zdarzenia, co uzasadnia jurysdykcję sądu miejsca wystąpienia szkody. Rozróżniono miejsce zdarzenia powodującego szkodę (Handlungsort) od miejsca, gdzie szkoda się zamanifestowała (Erfolgsort). W tym przypadku, szkoda materialna na nawozie sztucznym wystąpiła w fabryce Zuid-Chemie w Niderlandach.

Czy w kontekście art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001, jurysdykcja sądu miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę, może być oparta na szkodzie majątkowej, nawet jeśli nie wystąpiła jeszcze fizyczna szkoda na osobie lub rzeczy?

Odpowiedź sądu

Nie udzielono odpowiedzi, uznając pytanie za hipotetyczne w kontekście przedstawionych faktów.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że w rozpatrywanej sprawie pierwotna szkoda polegała na fizycznej szkodzie na rzeczy (nawozie sztucznym), co czyniło pytanie o szkodę wyłącznie majątkową hipotetycznym. Zgodnie z funkcją Trybunału, nie udziela on opinii doradczych w sprawach ogólnych lub hipotetycznych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w zakresie ustalenia jurysdykcji sądu krajowego)

Strony

NazwaTypRola
Zuid-Chemie BVspolkaskarżący
Philippo’s Mineralenfabriek NV/SAspolkapozwany
Rząd niderlandzkiinneinterwenient
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 5 § 3

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

Wyrażenie „miejsce, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” obejmuje zarówno miejsce zdarzenia powodującego szkodę (Handlungsort), jak i miejsce, w którym wystąpiła pierwotna szkoda wskutek zwykłego użycia produktu w celu, dla którego był on przeznaczony (Erfolgsort).

Pomocnicze

Konwencja brukselska art. 5 § 3

Konwencja z dnia 27 września 1968 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 3 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja art. 5 pkt 3 rozporządzenia nr 44/2001 powinna obejmować miejsce wystąpienia pierwotnej szkody (Erfolgsort), a nie tylko miejsce dostawy wadliwego produktu (Handlungsort). • Szkoda materialna na przetworzonym produkcie (nawozie sztucznym) wystąpiła w Niderlandach, gdzie znajdowała się fabryka Zuid-Chemie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sugerująca, że jurysdykcja powinna być oparta wyłącznie na miejscu dostawy wadliwego produktu. • Argumentacja, że szkoda musi być wyłącznie fizyczna, a nie majątkowa (choć nie została w pełni rozstrzygnięta).

Godne uwagi sformułowania

wyrażenie „miejsce, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” obejmuje zarówno miejsce wystąpienia samej szkody, jak również miejsce zdarzenia będącego przyczyną tej szkody • miejsca wystąpienia szkody nie można mylić z miejscem, w którym nastąpiło zdarzenie, które uszkodziło sam produkt • Miejscem „wystąpienia [zmaterializowania się] szkody” jest miejsce, gdzie zdarzenie będące powodem powstania szkody przejawiło swoje szkodliwe skutki, to znaczy miejsce, gdzie szkoda spowodowana przez wadliwy produkt wyraźnie się zamanifestuje.

Skład orzekający

P. Jann

prezes_izby

M. Ilešič

sędzia

A. Tizzano

sędzia

E. Levits

sprawozdawca

J.J. Kasel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądów krajowych w sprawach o czyny niedozwolone, zwłaszcza w transgranicznych sporach dotyczących wadliwych produktów i szkód wynikających z ich użycia."

Ograniczenia: Dotyczy wykładni konkretnego przepisu rozporządzenia nr 44/2001 (obecnie rozporządzenie Bruksela I bis), ale zasady są szeroko stosowane w sprawach o delikty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe pojęcie jurysdykcji w transgranicznych sporach o odszkodowanie, co jest niezwykle istotne dla praktyków prawa cywilnego i handlowego. Pokazuje, jak złożone może być ustalenie właściwego sądu.

Gdzie pozwać za wadliwy produkt? TSUE wskazuje na miejsce faktycznej szkody, nie tylko dostawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy