C-188/10 i C-189/10
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy krajowe ograniczające możliwość zwracania się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi są niezgodne z prawem UE, a kontrole policyjne w strefach przygranicznych są dopuszczalne tylko pod pewnymi warunkami.
Sprawa dotyczyła dwóch wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonych przez francuski Cour de cassation. Pierwsze pytanie dotyczyło zgodności francuskich przepisów proceduralnych z art. 267 TFUE, które nakładały obowiązek priorytetowego rozpatrzenia pytania o zgodność z konstytucją przed skierowaniem pytania prejudycjalnego do TSUE. Drugie pytanie dotyczyło zgodności francuskich przepisów o kontroli tożsamości w strefach przygranicznych z art. 67 TFUE i kodeksem granicznym Schengen. Trybunał uznał, że przepisy ograniczające dostęp do TSUE są niezgodne z prawem UE, chyba że sądy krajowe zachowują swobodę zadawania pytań prejudycjalnych i stosowania prawa UE. Kontrole policyjne w strefach przygranicznych są dopuszczalne, o ile nie mają skutku równoważnego z kontrolą graniczną i są odpowiednio ograniczone.
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez francuski Cour de cassation dotyczyły wykładni art. 267 TFUE i art. 67 TFUE. Pierwsze pytanie prejudycjalne dotyczyło zgodności francuskich przepisów proceduralnych (wprowadzonych ustawą organiczną nr 2009-1523) z art. 267 TFUE. Przepisy te nakładały na sądy obowiązek priorytetowego rozpatrzenia pytania o zgodność przepisu prawa krajowego z konstytucją, nawet jeśli podstawą zarzutu była niezgodność z prawem Unii. Cour de cassation pytał, czy takie uregulowanie nie stoi na przeszkodzie możliwości zwrócenia się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym. Trybunał orzekł, że art. 267 TFUE stoi na przeszkodzie istnieniu takich przepisów, jeśli uniemożliwiają one sądom krajowym skorzystanie z ich uprawnień do zadawania pytań prejudycjalnych lub stosowania prawa UE. Sądy krajowe muszą zachować swobodę zwracania się do TSUE, stosowania środków tymczasowych i odstępowania od stosowania przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE. Drugie pytanie prejudycjalne dotyczyło zgodności francuskiego art. 78-2 kodeksu postępowania karnego, który zezwalał na kontrole tożsamości w strefie 20 km od granicy, z art. 67 TFUE i kodeksem granicznym Schengen. Trybunał uznał, że kontrole te nie stanowią odprawy granicznej, ale są dopuszczalne jako kontrole policyjne na terytorium państwa członkowskiego, o ile nie mają skutku równoważnego z odprawą graniczną. Przepisy krajowe muszą jednak zawierać niezbędne zakreślenie tych uprawnień, aby zapobiec sytuacji, w której praktyczne wykonywanie kontroli przybrałoby skutek równoważny z odprawą graniczną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli uniemożliwiają sądom krajowym skorzystanie z ich uprawnień do zadawania pytań prejudycjalnych lub stosowania prawa UE.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że sądy krajowe muszą mieć swobodę zadawania pytań prejudycjalnych i stosowania prawa UE, a przepisy krajowe nie mogą ograniczać tej swobody, nawet w ramach procedury kontroli zgodności z konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
sądy krajowe (w zakresie swobody zadawania pytań prejudycjalnych), państwa członkowskie (w zakresie dopuszczalności pewnych kontroli policyjnych)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Aziz Melki | osoba_fizyczna | strona_w_postępowaniu_głównym |
| Sélim Abdeli | osoba_fizyczna | strona_w_postępowaniu_głównym |
| Rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd słowacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Artykuł 267 TFUE przyznaje sądom krajowym szerokie możliwości zwracania się do Trybunału z pytaniami prejudycjalnymi, a przepisy krajowe nie mogą ograniczać tej swobody.
TFUE art. 67
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Artykuł 67 TFUE ustanawia zasadę braku kontroli osób na granicach wewnętrznych, ale dopuszcza wyjątki związane z porządkiem publicznym i bezpieczeństwem wewnętrznym.
kodeks graniczny Schengen art. 20
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 562/2006
Granice wewnętrzne mogą być przekraczane w każdym miejscu bez dokonywania odprawy granicznej osób.
kodeks graniczny Schengen art. 21
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 562/2006
Zniesienie kontroli granicznej nie wpływa na wykonywanie uprawnień policyjnych, o ile nie mają one skutku równoważnego z odprawą graniczną.
k.p.k. art. 78-2
Kodeks postępowania karnego
Przepis zezwalający na kontrole tożsamości w strefach przygranicznych.
Pomocnicze
konstytucja art. 61-1
Konstytucja Francji
konstytucja art. 88-1
Konstytucja Francji
zarządzenie art. 23-2
Zarządzenie nr 58-1067
zarządzenie art. 23-5
Zarządzenie nr 58-1067
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy krajowe nie mogą ograniczać swobody sądów krajowych w zwracaniu się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi. Kontrole policyjne w strefach przygranicznych są dopuszczalne, o ile nie mają skutku równoważnego z kontrolą graniczną i są odpowiednio ograniczone.
Odrzucone argumenty
Francuskie przepisy proceduralne nie naruszają art. 267 TFUE. Francuskie przepisy o kontroli tożsamości w strefach przygranicznych są zgodne z prawem UE.
Godne uwagi sformułowania
sądy krajowe mają jak najszersze możliwości, jeśli chodzi o wystąpienie do Trybunału skuteczność prawa Unii byłaby bowiem zagrożona, gdyby istnienie obligatoryjnej skargi do trybunału konstytucyjnego mogło uniemożliwić sądowi krajowemu rozpoznającemu spór dotyczący prawa Unii wykonanie uprawnienia przyznanego mu w art. 267 TFUE kontrole te nie stanowią więc odprawy granicznej, której zabrania art. 20 rozporządzenia nr 562/2006, lecz odprawę na terytorium, o której mowa w art. 21 tego rozporządzenia przepisy krajowe przyznające organom policji uprawnienie do przeprowadzania kontroli tożsamości [...] powinny w sposób niezbędny zakreślać uprawnienie przyznane tym organom, aby w szczególności ukierunkować uprawnienia dyskrecjonalne
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
J.N. Cunha Rodrigues
prezes_izby
K. Lenaerts
prezes_izby
J.C. Bonichot
prezes_izby
R. Silva de Lapuerta
prezes_izby
C. Toader
prezes_izby
K. Schiemann
sędzia
E. Juhász
sędzia
T. von Danwitz
sprawozdawca
J.J. Kasel
sędzia
M. Safjan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 267 TFUE w kontekście krajowych procedur konstytucyjnych oraz dopuszczalność kontroli policyjnych w strefach przygranicznych w świetle kodeksu granicznego Schengen."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej francuskiej procedury kontroli zgodności z konstytucją oraz specyfiki kontroli policyjnych w strefach przygranicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad prawa UE: swobody przepływu osób i dostępu do wymiaru sprawiedliwości (pytania prejudycjalne). Pokazuje konflikt między prawem krajowym a prawem UE.
“Czy francuski Trybunał Konstytucyjny może blokować dostęp do Trybunału Sprawiedliwości UE?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI