C-186/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-09-03
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
jurysdykcjawykonanie orzeczeńimmunitetorganizacja międzynarodowazajęcie zabezpieczająceśrodki tymczasowesprawy cywilne i handlowerozporządzenie Bruksela I bis

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że wniosek organizacji międzynarodowej o uchylenie zajęcia zabezpieczającego, oparty na immunitecie egzekucyjnym, jest sprawą cywilną lub handlową w rozumieniu rozporządzenia Bruksela I bis, a jurysdykcja do jego rozpoznania nie należy do sądów państwa, w którym zajęcie dokonano.

Sprawa dotyczyła wniosku organizacji międzynarodowej (SHAPE) o uchylenie zajęcia zabezpieczającego na rachunku bankowym, opartego na immunitecie egzekucyjnym. Wniosek został złożony do sądu niderlandzkiego, podczas gdy zajęcie dokonano w Belgii. Sąd odsyłający pytał, czy takie postępowanie mieści się w zakresie rozporządzenia Bruksela I bis (rozporządzenie nr 1215/2012) i czy jurysdykcja wyłączna w sprawach wykonania orzeczeń obejmuje takie wnioski. Trybunał orzekł, że wniosek o uchylenie zajęcia zabezpieczającego, oparty na umowie cywilnoprawnej, jest sprawą cywilną lub handlową, chyba że organizacja działała w ramach wykonywania władzy publicznej. Ponadto, jurysdykcja wyłączna w sprawach wykonania orzeczeń nie obejmuje takich wniosków o uchylenie zajęcia zabezpieczającego.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 (Bruksela I bis) w sprawie dotyczącej organizacji międzynarodowej (SHAPE), która wniosła o uchylenie zajęcia zabezpieczającego na rachunku bankowym oraz o zakazanie ponownego zajęcia. Podstawą wniosku był immunitet egzekucyjny przysługujący SHAPE. Spółki Supreme, które dokonały zajęcia, dochodziły zapłaty za paliwo dostarczone na potrzeby operacji ISAF w Afganistanie na podstawie umów cywilnoprawnych. Sąd odsyłający (Hoge Raad der Nederlanden) zadał pytania dotyczące zakresu stosowania rozporządzenia nr 1215/2012 do takich wniosków oraz jurysdykcji wyłącznej sądów w sprawach wykonania orzeczeń. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że wniosek o uchylenie zajęcia zabezpieczającego, oparty na stosunku prawnym o charakterze umownym (nawet jeśli dotyczy dostaw na potrzeby operacji wojskowej), jest objęty zakresem pojęcia „spraw cywilnych i handlowych” w rozumieniu art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012, chyba że organizacja międzynarodowa działała w ramach wykonywania prerogatyw władzy publicznej. Weryfikacja tego ostatniego należy do sądu odsyłającego. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 24 pkt 5 rozporządzenia nr 1215/2012, który przyznaje jurysdykcję wyłączną sądom państwa wykonania orzeczenia, nie obejmuje rozpatrzenia wniosku o uchylenie zajęcia zabezpieczającego. Takie postępowanie nie jest bezpośrednio związane z wykonaniem orzeczeń w rozumieniu tego przepisu. Okoliczność, że organizacja międzynarodowa powołuje się na immunitet egzekucyjny, nie wpływa na ustalenie jurysdykcji międzynarodowej sądu, lecz jest kwestią podnoszoną na późniejszym etapie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek ten jest objęty zakresem pojęcia „spraw cywilnych i handlowych”, o ile jego wniesienie nie wpisuje się w ramy wykonywania prerogatyw władzy publicznej, czego weryfikacja należy do sądu odsyłającego.

Uzasadnienie

Wniosek o uchylenie zajęcia zabezpieczającego, oparty na stosunku prawnym o charakterze umownym, nawet jeśli dotyczy dostaw na potrzeby operacji wojskowej, jest sprawą cywilną lub handlową, chyba że organizacja międzynarodowa działała w ramach wykonywania władzy publicznej. Sama okoliczność powołania się na immunitet egzekucyjny nie wyklucza stosowania rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w kontekście odpowiedzi na pytania prejudycjalne)

Strony

NazwaTypRola
Supreme Site Services GmbHspolkaskarżący
Supreme Fuels GmbH & Co KGspolkaskarżący
Supreme Fuels Trading Fzespolkaskarżący
Supreme Headquarters Allied Powers Europeorgan_krajowypozwany

Przepisy (6)

Główne

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 1 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Określa zakres stosowania rozporządzenia do spraw cywilnych i handlowych, wyłączając sprawy podatkowe, celne, administracyjne oraz dotyczące odpowiedzialności państwa za działania lub zaniechania w wykonywaniu władzy publicznej (acta iure imperii).

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 24 § 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Przyznaje jurysdykcję wyłączną sądom państwa członkowskiego, na którego terytorium wykonanie powinno nastąpić lub nastąpiło, w postępowaniach, których przedmiotem jest wykonanie orzeczeń.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 35

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Pozwala na wnoszenie wniosków o środki tymczasowe, w tym zabezpieczające, do sądu państwa członkowskiego, nawet jeśli sprawa główna należy do jurysdykcji sądu innego państwa członkowskiego.

kodeks postępowania cywilnego art. 700 § 1

Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

Reguluje wymogi dotyczące wydania postanowienia o zajęciu zabezpieczającym przez sąd.

kodeks postępowania cywilnego art. 705 § 1

Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

Stanowi, że sąd, który wydał postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia w formie zajęcia zabezpieczającego, może je uchylić na wniosek zainteresowanej osoby.

protokół paryski art. XI § 2

Protokołu dotyczącego statusu międzynarodowych dowództw wojskowych, ustanowionych na podstawie Traktatu Północnoatlantyckiego

Stanowi, że żadne środki egzekucyjne lub środki podjęte w celu zajęcia własności i środków finansowych nie zostaną powzięte wobec żadnego Dowództwa Sojuszniczego, z wyjątkiem określonych sytuacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o uchylenie zajęcia zabezpieczającego, oparty na umowie cywilnoprawnej, jest sprawą cywilną lub handlową w rozumieniu rozporządzenia nr 1215/2012, nawet jeśli dotyczy dostaw na potrzeby operacji wojskowej i powołuje się na immunitet egzekucyjny. Postępowanie dotyczące uchylenia zajęcia zabezpieczającego nie jest postępowaniem w sprawie wykonania orzeczeń w rozumieniu art. 24 pkt 5 rozporządzenia nr 1215/2012, a zatem nie podlega jurysdykcji wyłącznej sądów państwa wykonania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja SHAPE, że wniosek o uchylenie zajęcia zabezpieczającego, oparty na immunitetcie egzekucyjnym, nie jest sprawą cywilną lub handlową. Argumentacja SHAPE, że jurysdykcja wyłączna w sprawach wykonania orzeczeń obejmuje rozpatrzenie wniosku o uchylenie zajęcia zabezpieczającego.

Godne uwagi sformułowania

immunitet egzekucyjny nie stanowi automatycznie przeszkody dla stosowania rozporządzenia nr 1215/2012 nie można uznać, że stosunek prawny istniejący między stronami [...] lub podstawa czy reguły postępowania mające zastosowanie wskazują na wykonywanie prerogatyw władzy publicznej w rozumieniu prawa Unii postępowanie, takie jak toczące się w ramach postępowania głównego, które nie jest jako takie związane z wykonaniem orzeczeń w rozumieniu art. 24 pkt 5 rozporządzenia nr 1215/2012, nie jest objęte zakresem stosowania rzeczonego przepisu

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes izby

M. Safjan

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sprawozdawczyni

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania rozporządzenia Bruksela I bis do wniosków organizacji międzynarodowych opartych na immunitetcie egzekucyjnym oraz interpretacja jurysdykcji wyłącznej w sprawach wykonania orzeczeń."

Ograniczenia: Weryfikacja, czy organizacja międzynarodowa działała w ramach wykonywania prerogatyw władzy publicznej, należy do sądu krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia jurysdykcji w kontekście immunitetów organizacji międzynarodowych i stosowania unijnych przepisów o współpracy sądowej. Pokazuje złożoność prawną sytuacji, gdy immunitet koliduje z prawem do dochodzenia roszczeń.

Czy immunitet organizacji międzynarodowej chroni ją przed zajęciem majątku? TSUE wyjaśnia granice prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI