C-186/16

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2017-09-20
cjeuochrona_konsumentownieuczciwe warunki umowneWysokatrybunal
kredyt waluta obcaryzyko kursowenieuczciwe warunkiochrona konsumentadyrektywa 93/13przejrzystośćobowiązek informacyjny

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że warunek umowy kredytowej w walucie obcej, który nie był negocjowany indywidualnie i nakłada ryzyko kursowe na konsumenta, może być uznany za nieuczciwy, jeśli nie jest wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, a bank nie zapewnił wystarczających informacji o konsekwencjach ekonomicznych.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście umów kredytowych w walucie obcej. Konsumenci zarzucali bankowi, że warunki dotyczące spłaty kredytu w tej samej walucie obcej, w której udzielono kredytu, są nieuczciwe, ponieważ przenoszą całe ryzyko kursowe na konsumenta i nie zostały przedstawione w sposób zrozumiały. Trybunał rozstrzygnął, że takie warunki mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli nie są indywidualnie negocjowane i nie są wyrażone prostym językiem, a bank nie dostarczył konsumentom wystarczających informacji o potencjalnych konsekwencjach ekonomicznych, w tym o ryzyku kursowym.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa dotyczyła umów kredytowych zawartych przez konsumentów (otrzymujących wynagrodzenie w lejach rumuńskich) z bankiem w walucie obcej (frankach szwajcarskich). Konsumenci zarzucali, że warunki umowy, zgodnie z którymi kredyt miał być spłacany w tej samej walucie obcej, były nieuczciwe, ponieważ przenosiły całe ryzyko kursowe na konsumenta i nie zostały przedstawione w sposób przejrzysty i zrozumiały. Bank argumentował, że warunek ten odzwierciedla zasadę nominalizmu walutowego i nie podlega kontroli dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że warunek umowy kredytowej w walucie obcej, który nie był indywidualnie negocjowany i nakłada ryzyko kursowe na konsumenta, może być uznany za nieuczciwy, jeśli nie jest wyrażony prostym i zrozumiałym językiem. Kluczowe jest, aby bank zapewnił konsumentom wystarczające informacje o potencjalnych konsekwencjach ekonomicznych, w tym o ryzyku kursowym, umożliwiając im podjęcie świadomych decyzji. Ocena nieuczciwego charakteru warunku powinna być dokonywana w odniesieniu do momentu zawarcia umowy, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności znanych bankowi w tym czasie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego należy dokonywać w odniesieniu do momentu zawarcia danej umowy, z uwzględnieniem ogółu okoliczności, które mogły być znane przedsiębiorcy w owym momencie i mogły mieć wpływ na późniejsze jej wykonanie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ocena nieuczciwego charakteru warunku powinna uwzględniać wszystkie okoliczności znane przedsiębiorcy w momencie zawarcia umowy, które mogły wpłynąć na późniejsze wykonanie umowy, ponieważ nierównowaga może pojawić się dopiero w trakcie wykonywania umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Ruxandra Paula Andriciuc i in.osoba_fizycznaskarżący
Banca Românească SAspolkapozwany
Rząd rumuńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. Ocena nieuczciwego charakteru warunku umownego powinna być dokonywana w odniesieniu do momentu zawarcia umowy, z uwzględnieniem okoliczności znanych przedsiębiorcy.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 2

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Ocena nieuczciwego charakteru warunków nie dotyczy ani określenia głównego przedmiotu umowy, ani relacji ceny i wynagrodzenia do dostarczonych w zamian towarów lub usług, o ile warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem. Pojęcie 'głównego przedmiotu umowy' obejmuje warunek umowy kredytowej w walucie obcej, który nie był indywidualnie negocjowany i na mocy którego kredyt należy spłacić w tej samej walucie, jeśli określa on podstawowe świadczenie charakteryzujące umowę. Wymóg prostego i zrozumiałego języka oznacza konieczność zapewnienia konsumentom informacji wystarczających do podjęcia świadomych decyzji, w tym o konsekwencjach ekonomicznych ryzyka kursowego.

Pomocnicze

Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § 2

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Warunki umowy odzwierciedlające bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze nie podlegają przepisom dyrektywy. Wyłączenie to podlega ścisłej wykładni.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 5

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Warunki umowne muszą być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem.

Cod Civil art. 1578

Kodeks cywilny (Rumunia)

Zobowiązanie wynikające z pożyczki jest ograniczone do tej samej kwoty cyfrowej wyrażonej w umowie. Dłużnik jest zobowiązany do zwrotu pożyczonej kwoty w walucie będącej w obiegu w chwili zapłaty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Warunek umowy kredytowej w walucie obcej, który nie był indywidualnie negocjowany i przenosi ryzyko kursowe na konsumenta, może być nieuczciwy, jeśli nie jest wyrażony prostym i zrozumiałym językiem. Bank ma obowiązek zapewnić konsumentom wystarczające informacje o ryzyku kursowym i jego konsekwencjach ekonomicznych. Ocena nieuczciwego charakteru warunku powinna uwzględniać okoliczności znane bankowi w momencie zawarcia umowy.

Odrzucone argumenty

Warunek umowy kredytowej w walucie obcej, który odzwierciedla zasadę nominalizmu walutowego, nie podlega kontroli dyrektywy 93/13. Ocena nieuczciwego charakteru warunku powinna być dokonywana wyłącznie w momencie zawarcia umowy.

Godne uwagi sformułowania

znacząca nierównowaga wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego należy dokonywać w odniesieniu do momentu zawarcia danej umowy, z uwzględnieniem ogółu okoliczności, które mogły być znane przedsiębiorcy w owym momencie i mogły mieć wpływ na późniejsze jej wykonanie

Skład orzekający

M. Ilešič

prezes izby

A. Prechal

sprawozdawca

A. Rosas

sędzia

C. Toader

sędzia

E. Jarašiūnas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich, obowiązki informacyjne banków w zakresie kredytów walutowych, ocena nieuczciwego charakteru warunków umownych."

Ograniczenia: Ocena konkretnych warunków umownych i ich przejrzystości należy do sądu krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i ryzyka kursowego, które dotyka wielu konsumentów. Wyrok wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące obowiązków informacyjnych banków i oceny nieuczciwych warunków umownych.

Kredyt w obcej walucie: Kiedy bank musi ostrzec Cię przed ryzykiem kursowym?

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI