C-184/13 do C-187/13, C-194/13, C-195/13 i C-208/13

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2014-09-04
cjeuswobody_rynkutransport_drogowyWysokatrybunal
transport drogowyprawo konkurencjiswoboda przedsiębiorczościswoboda świadczenia usługminimalne kosztyustalanie cenbezpieczeństwo drogoweWłochy

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że włoskie przepisy ustalające minimalne koszty prowadzenia działalności w transporcie drogowym, ustalane przez organ zdominowany przez przedstawicieli branży, naruszają prawo konkurencji UE.

Sprawa dotyczyła włoskich przepisów nakładających obowiązek ustalania minimalnych kosztów prowadzenia działalności w transporcie drogowym przez organ (Osservatorio) złożony głównie z przedstawicieli branży. Sąd odsyłający pytał, czy takie regulacje są zgodne z prawem konkurencji UE (art. 101 TFUE), swobodą przepływu przedsiębiorstw (art. 49 TFUE), swobodą świadczenia usług (art. 56 TFUE) i swobodą przedsiębiorczości (art. 96 TFUE), a także czy ograniczenia te są uzasadnione ochroną bezpieczeństwa drogowego. Trybunał uznał, że ustalanie minimalnych kosztów przez organ zdominowany przez prywatne podmioty gospodarcze, bez wystarczającej kontroli państwa i precyzyjnych kryteriów interesu publicznego, stanowi naruszenie art. 101 TFUE, ponieważ ogranicza konkurencję i nie jest niezbędne do osiągnięcia celu ochrony bezpieczeństwa drogowego.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni przepisów TFUE i TUE w związku z włoskimi przepisami ustanawiającymi minimalne koszty prowadzenia działalności w sektorze drogowego przewozu towarów. Przepisy te powierzały ustalanie tych kosztów organowi zwanemu Osservatorio, który składał się w większości z przedstawicieli stowarzyszeń przewoźników i podmiotów zamawiających. Sąd odsyłający (Tribunale amministrativo regionale per il Lazio) wątpił, czy taki system jest zgodny z prawem konkurencji UE, swobodą przepływu przedsiębiorstw, swobodą przedsiębiorczości i swobodą świadczenia usług, a także czy ewentualne ograniczenia są uzasadnione ochroną bezpieczeństwa drogowego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę, stwierdził, że Osservatorio, ze względu na swój skład i sposób funkcjonowania, powinno być uznane za związek przedsiębiorstw w rozumieniu art. 101 TFUE, gdy ustala minimalne koszty. Trybunał uznał, że takie ustalanie cen, narzucone przez przepisy krajowe, ogranicza konkurencję na rynku wewnętrznym. Ponadto, nawet jeśli ochrona bezpieczeństwa drogowego jest celem zgodnym z prawem, przepisy te nie pozwalają na zapewnienie jego realizacji w sposób proporcjonalny i niezbędny. Istnieją bowiem skuteczniejsze i mniej restrykcyjne środki, takie jak przepisy UE dotyczące czasu pracy kierowców i kontroli technicznej pojazdów. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że art. 101 TFUE w związku z art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, które nakazują ustalanie minimalnych kosztów prowadzenia działalności przez organ zdominowany przez przedstawicieli branży.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie przepisy są niezgodne z prawem konkurencji UE (art. 101 TFUE w zw. z art. 4 ust. 3 TUE).

Uzasadnienie

Ustalanie minimalnych kosztów przez organ zdominowany przez przedstawicieli branży, bez wystarczającej kontroli państwa i precyzyjnych kryteriów interesu publicznego, stanowi naruszenie art. 101 TFUE, ponieważ ogranicza konkurencję. Ponadto, takie regulacje nie są niezbędne do osiągnięcia celu ochrony bezpieczeństwa drogowego, gdyż istnieją skuteczniejsze i mniej restrykcyjne środki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w postępowaniu głównym)

Strony

NazwaTypRola
API – Anonima Petroli Italiana SpAspolkaskarżący
Ministero delle Infrastrutture e dei Trasportiorgan_krajowypozwany
Ministero dello Sviluppo economicoorgan_krajowypozwany
FEDIT – Federazione Italiana Trasportatoriinneinterwenient
Bertani Remo di Silvio Bertani e C. Srlspolkainterwenient
Transfrigoroute Italia Assotirinneinterwenient
Confartigianato Trasportiinneinterwenient
ANCC-Coop – Associazione Nazionale Cooperative di Consumatoriinneskarżący
ANCD – Associazione Nazionale Cooperative Dettagliantiinneskarżący
Sviluppo Discount SpAspolkaskarżący
Centrale Adriatica Soc. coop.inneskarżący
Coop Consorzio Nord Ovest Soc. cons. arlinneskarżący
Coop Italia Consorzio Nazionale non Alimentari Soc. coop.inneskarżący
Coop Centro Italia Soc. coop.inneskarżący
Tirreno Logistica Srlspolkaskarżący
Unicoop Firenze Soc. coop.inneskarżący
Conad – Consorzio Nazionale Dettaglianti Soc. coop.inneskarżący
Conad Centro Nord Soc. coop.inneskarżący
Commercianti Indipendenti Associati Soc. coop.inneskarżący
Conad del Tirreno Soc. coop.inneskarżący
Pac2000A Soc. coop.inneskarżący
Conad Adriatico Soc. coop.inneskarżący
Conad Sicilia Soc. coop.inneskarżący
Sicilconad Mercurio Soc. coop.inneskarżący
Consulta generale per l’autotrasporto e la logisticaorgan_krajowyinterwenient
Osservatorio sulle attività di autotrasportoorgan_krajowyinterwenient
Autorità garante della concorrenza e del mercatoorgan_krajowyinterwenient
Unatras – Unione Nazionale Associazioni Autostrasporto Merciinneinterwenient
Brt SpAspolkainterwenient
Coordinamento Interprovinciale FAIinneinterwenient
FIAP – Federazione Italiana Autotrasporti Professionaliinneinterwenient
Air Liquide Italia SpAspolkaskarżący
Omniatransit Srlspolkaskarżący
Rivoira SpAspolkaskarżący
SIAD – Società Italiana Acetilene e Derivati SpAspolkaskarżący
TSE Group Srlspolkainterwenient
Confetra – Confederazione Generale Italiana dei Trasporti e della Logisticainneskarżący
Fedespedi – Federazione Nazionale delle Imprese di Spedizioni Internazionaliinneskarżący
Assologistica – Associazione Italiana Imprese di Logistica Magazzini Generali Frigoriferi Terminal Operators Portualiinneskarżący
FISI – Federazione Italiana Spedizionieri Industrialiinneskarżący
Federagenti – Federazione Nazionale Agenti Raccomandatari Marittimi e Mediatori Marittimiinneskarżący
Assofer – Associazione Operatori Ferroviari e Intermodaliinneskarżący
Anama – Associazione Nazionale Agenti Merci Aereeinneskarżący
ACA Trasporti Srlspolkaskarżący
Automerci Srlspolkaskarżący
Eurospedi Srlspolkaskarżący
Safe Watcher Srlspolkaskarżący
Sogemar SpAspolkaskarżący
Number 1 Logistic Group SpAspolkaskarżący
Ministero delle Infrastrutture e dei Trasporti – Osservatorio sulle Attività di Trasportoorgan_krajowypozwany
Legacoop Serviziinneinterwenient
Mancinelli Due Srlspolkainterwenient
Intertrasporti Srlspolkainterwenient
Esso Italiana Srlspolkaskarżący
Autosped G SpAspolkainterwenient
Confindustria – Confederazione generale dell’industria italianainneskarżący
Unione Petroliferainneskarżący
AITEC – Associazione Italiana Tecnico Economica del Cementoinneskarżący
ANCE – Associazione Nazionale Costruttori Ediliinneskarżący
ANFIA – Associazione Nazionale Filiera Industria Automobilisticainneskarżący
Assocarta – Associazione Italiana Fra Industriali della Carta Cartoni e Paste per Cartainneskarżący
Assografici – Associazione Nazionale Italiana Industrie Grafiche Cartotecniche e Trasformatriciinneskarżący
Assovetro – Associazione Nazionale degli Industriali del Vetroinneskarżący
Confederazione Italiana Armatoriinneskarżący
Confindustria Ceramicainneskarżący
Federacciai – Federazione imprese siderurgiche italianeinneskarżący
Federalimentare – Federazione Italiana Industria Alimentareinneskarżący
Federchimica – Federazione Nazionale Industria Chimicainneskarżący
Italmopa – Associazione Industriale Mugnai d’Italiainneskarżący
Burgo Group SpAspolkaskarżący
Cartesar SpAspolkaskarżący
Cartiera Lucchese SpAspolkaskarżący
Cartiera del Garda SpAspolkaskarżący
Cartiera Modesto Cardella SpAspolkaskarżący
Eni SpAspolkaskarżący
Polimeri Europa SpAspolkaskarżący
Reno De Medici SpAspolkaskarżący
Sca Packaging Italia SpAspolkaskarżący
Shell Italia SpAspolkaskarżący
Sicem Saga SpAspolkaskarżący
Tamoil Italia SpAspolkaskarżący
Totalerg SpAspolkaskarżący
Consorzio Trasporti Europei Genovainneinterwenient
Semenzin Fabio Autotrasportispolkainterwenient
Conftrasportoinneinterwenient
Confederazione generale italiana dell’artigianatoinneinterwenient
Roquette Italia SpAspolkainterwenient
Ferrarelle SpAspolkainterwenient

Przepisy (18)

Główne

TFUE art. 101

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakazuje porozumień, które ograniczają konkurencję. W tym przypadku, ustalanie minimalnych kosztów przez organ zdominowany przez prywatne podmioty zostało uznane za naruszenie tego przepisu.

TUE art. 4 ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Nakłada na państwa członkowskie obowiązek współpracy i nieprzyjmowania przepisów, które mogłyby pozbawiać skuteczności reguły konkurencji.

Dekret z mocą ustawy włoskiej nr 112 z dnia 25 czerwca 2008 r. art. 83a

Ograniczenie liberalizacji taryfowej, ustalanie minimalnych kosztów prowadzenia działalności przez Osservatorio, sankcje.

Pomocnicze

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 96

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 4058/89 art. 1 i 2

Dotyczy swobodnego ustalania stawek za drogowy przewóz rzeczy.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 art. 4, 8 ust. 1, 9 ust. 1

Dotyczy wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych i przewozów kabotażowych.

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 art. 6 i 7

Określa wspólne zasady w dziedzinie okresów prowadzenia pojazdu oraz odpoczynku dla kierowców.

Dyrektywa 2002/15/WE art. 4-7

Określa minimalne wymagania w zakresie maksymalnego tygodniowego czasu pracy, przerw, okresów odpoczynku i pracy w porze nocnej.

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 art. 13-16

Przewiduje obowiązki pracodawcy i kierowców w zakresie korzystania z urządzeń rejestrujących.

Dyrektywa 2006/126/WE

Dyrektywa 2007/46/WE

Ustawa włoska nr 32 z dnia 1 marca 2005 r.

Upoważnienie dla rządu do reformy przepisów dotyczących drogowego przewozu osób i rzeczy.

Dekret z mocą ustawy włoskiej nr 284 z dnia 21 listopada 2005 r. art. 6 ust. 1 lit. g)

Ustanowienie Osservatorio jako organu Consulty.

Dekret z mocą ustawy włoskiej nr 286 z dnia 21 listopada 2005 r. art. 4 ust. 1 i 2, 6

Regulacja liberalizacji taryfowej i zasady swobody umów.

Kodeks cywilny włoski art. 2591

Kodeks postępowania cywilnego włoski art. 638, 641, 642

Argumenty

Skuteczne argumenty

Włoskie przepisy dotyczące ustalania minimalnych kosztów prowadzenia działalności przez organ zdominowany przez przedstawicieli branży naruszają prawo konkurencji UE (art. 101 TFUE). Brak wystarczającej kontroli państwa i precyzyjnych kryteriów interesu publicznego przy ustalaniu kosztów. Ograniczenia konkurencji nie są niezbędne do osiągnięcia celu ochrony bezpieczeństwa drogowego, istnieją mniej restrykcyjne środki.

Odrzucone argumenty

Włoskie przepisy mają na celu ochronę bezpieczeństwa drogowego i prawidłowe funkcjonowanie rynku. Ustalanie minimalnych kosztów jest konieczne do zapewnienia parametrów bezpieczeństwa. Możliwość ustalania kosztów w ramach dobrowolnych porozumień sektorowych lub przez instytucje z udziałem podmiotów prywatnych jest dopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

„Osservatorio winno zostać uznane za związek przedsiębiorstw w rozumieniu art. 101 TFUE, gdy wydaje ono decyzje ustalające minimalne koszty prowadzenia działalności w zakresie przewozu drogowego” „przepisy krajowe rozpatrywane w postępowaniach głównych nie zawierają ani reguł proceduralnych, ani postanowień materialnych pozwalających na zapewnienie, że przy określaniu minimalnych kosztów prowadzenia działalności Osservatorio zachowuje się jak działająca w interesie ogólnym wydzielona część władzy publicznej” „ustalanie minimalnych kosztów prowadzenia działalności nie pozwala ani bezpośrednio, ani pośrednio na zapewnienie jego realizacji [ochrony bezpieczeństwa drogowego]” „istnieją liczne przepisy – w tym przepisy prawa Unii [...] dotyczące konkretnie bezpieczeństwa drogowego, które stanowią skuteczniejsze i mniej restrykcyjne środki”

Skład orzekający

T. von Danwitz

prezes_izby

E. Juhász

sędzia

A. Rosas

sędzia

D. Šváby

sprawozdawca

C. Vajda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie cen przez organy zdominowane przez branżę, naruszenie prawa konkurencji UE w sektorze transportu, proporcjonalność środków ochrony bezpieczeństwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej we Włoszech, ale zasady interpretacji art. 101 TFUE są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa konkurencji UE w kontekście transportu drogowego i konfliktu między swobodami rynku a celami bezpieczeństwa publicznego. Pokazuje, jak organy zdominowane przez branżę mogą naruszać zasady konkurencji.

Czy ustalanie cen przez branżę transportową łamie prawo UE? Trybunał Sprawiedliwości daje odpowiedź.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI