C-183/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że w przypadku konsumenta z państwa trzeciego, którego ostatnie znane miejsce pobytu jest w UE, a aktualne nieznane, właściwość sądu określa się na podstawie jego ostatniego znanego miejsca zamieszkania w UE, a nie prawa krajowego.
Sprawa dotyczyła konsumenta z państwa trzeciego, który zawarł umowę kredytową z polskim bankiem, a następnie zniknął. Polski sąd odsyłający pytał, czy w takiej sytuacji jurysdykcję określa prawo polskie (art. 6 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis) czy też zasady dotyczące konsumentów (art. 18 ust. 2). Trybunał uznał, że właściwy jest sąd ostatniego znanego miejsca zamieszkania konsumenta w UE, niezależnie od jego obywatelstwa, a nie prawo krajowe.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji sądów w sporze między polskim bankiem a konsumentem z państwa trzeciego, którego miejsce zamieszkania było nieznane. Polski sąd odsyłający miał wątpliwości, czy w sytuacji, gdy ostatnie znane miejsce pobytu konsumenta znajdowało się w Polsce, a jego aktualne miejsce zamieszkania było nieznane i nie było pewności, czy opuścił terytorium UE, jurysdykcja powinna być ustalana na podstawie prawa polskiego (art. 6 ust. 1 rozporządzenia) czy też na podstawie szczególnych zasad dotyczących konsumentów (art. 18 ust. 2 rozporządzenia). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując przepisy rozporządzenia, podkreślił, że kluczowe jest kryterium miejsca zamieszkania, a nie obywatelstwa. W przypadku konsumenta, którego ostatnie znane miejsce zamieszkania znajduje się w państwie członkowskim, a jego aktualne miejsce zamieszkania jest nieznane i nie ma dowodów na opuszczenie terytorium UE, właściwość sądu określa się na podstawie ostatniego znanego miejsca zamieszkania konsumenta w tym państwie członkowskim, zgodnie z art. 18 ust. 2 rozporządzenia. Trybunał uznał, że nie ma potrzeby rozpatrywania kwestii wdania się w spór przez kuratora, ponieważ jurysdykcja została już ustalona na podstawie art. 18 ust. 2.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jurysdykcja nie jest określana przez prawo państwa członkowskiego sądu, lecz przez art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012, zgodnie z którym właściwy jest sąd okręgu, w którym znajduje się ostatnie znane miejsce zamieszkania tego pozwanego.
Uzasadnienie
Rozporządzenie nr 1215/2012 opiera się na kryterium miejsca zamieszkania, a nie obywatelstwa. W przypadku konsumenta, którego ostatnie znane miejsce zamieszkania znajduje się w państwie członkowskim, a jego aktualne miejsce zamieszkania jest nieznane i nie ma dowodów na opuszczenie terytorium UE, właściwość sądu określa się na podstawie ostatniego znanego miejsca zamieszkania konsumenta w tym państwie członkowskim, zgodnie z art. 18 ust. 2 rozporządzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Credit Agricole Bank Polska S.A. | spolka | powód |
| AB | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 6 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Jeżeli pozwany nie ma miejsca zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego, jurysdykcja sądów każdego państwa członkowskiego jest określana przez prawo tego państwa członkowskiego, z zastrzeżeniem zastosowania jego art. 18 ust. 1, art. 21 ust. 2 oraz art. 24 i 25. Interpretacja tego przepisu wymaga ścisłego podejścia, szczególnie w przypadku konsumentów.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 18 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Kontrahent może wytoczyć powództwo przeciwko konsumentowi tylko przed sądy państwa członkowskiego, na którego terytorium konsument ma miejsce zamieszkania. W przypadku nieznanego miejsca zamieszkania konsumenta, właściwy jest sąd ostatniego znanego miejsca zamieszkania.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 26 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Jeżeli sąd państwa członkowskiego nie ma jurysdykcji na podstawie innych przepisów niniejszego rozporządzenia, uzyskuje on jurysdykcję, jeżeli pozwany przed tym sądem wda się w spór.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 26 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
W sprawach dotyczących konsumentów, sąd musi zapewnić, aby pozwany został poinformowany o prawie do zakwestionowania jurysdykcji sądu oraz o skutkach stawiennictwa lub jego braku.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 4 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane, niezależnie od ich obywatelstwa, przed sądy tego państwa członkowskiego.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 62 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
W celu ustalenia, czy strona ma miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego, którego sądy rozpoznają sprawę, sąd stosuje swoje prawo.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 62 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Jeżeli strona nie ma miejsca zamieszkania w państwie członkowskim, którego sądy rozpoznają sprawę, sąd w celu ustalenia, czy strona ma miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim, stosuje prawo tego państwa członkowskiego.
k.p.c. art. 144 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Przewodniczący ustanowi kuratora, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu strony nie jest znane.
k.p.c. art. 69 § 3
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Kurator ustanowiony na podstawie § 1 jest umocowany do dokonywania wszystkich czynności łączących się ze sprawą.
k.p.c. art. 139 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Opis procedury doręczania pisma pozwanemu, gdy jego adres jest nieznany lub pismo nie zostało odebrane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jurysdykcja sądu państwa członkowskiego w przypadku nieznanego miejsca zamieszkania konsumenta z państwa trzeciego powinna być ustalana na podstawie ostatniego znanego miejsca zamieszkania w UE, zgodnie z art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012, a nie na podstawie prawa krajowego. Kryterium miejsca zamieszkania, a nie obywatelstwa, jest kluczowe dla ustalenia jurysdykcji na gruncie rozporządzenia nr 1215/2012.
Odrzucone argumenty
Jurysdykcja sądu powinna być określana przez prawo krajowe (polskie) na podstawie art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012, gdy pozwany nie ma miejsca zamieszkania w państwie członkowskim i jego aktualne miejsce pobytu jest nieznane.
Godne uwagi sformułowania
jurysdykcja sądów każdego państwa członkowskiego jest określana przez prawo tego państwa członkowskiego ostatnie znane miejsce zamieszkania tego pozwanego nie można wykluczyć, że taki konsument mógłby utracić tę ochronę w przypadku zastosowania reguł jurysdykcyjnych ustalonych w prawie krajowym rozporządzenie nr 1215/2012 opiera się na kryterium miejsca zamieszkania pozwanego, nie zaś – na kryterium jego obywatelstwa
Skład orzekający
O. Spineanu-Matei
prezes_izby
J.-C. Bonichot
sędzia
L. S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie jurysdykcji sądów UE w sprawach konsumenckich, gdy pozwany jest obywatelem państwa trzeciego, a jego miejsce zamieszkania jest nieznane lub niepewne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku miejsca zamieszkania i niepewności co do opuszczenia terytorium UE. Wymaga analizy prawa krajowego do ustalenia ostatniego znanego miejsca zamieszkania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania jurysdykcji w sytuacji, gdy pozwany konsument zniknął, co jest częstym wyzwaniem w obrocie transgranicznym. Wyjaśnia, jak chronić konsumentów w takich sytuacjach.
“Zniknął konsument z kredytem? Gdzie go pozwać? TSUE wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI