C-182/24

Trybunał orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie wymogowi udziału wszystkich współuprawnionych w sprawie o naruszenie praw autorskich, o ile nie czyni to postępowania nadmiernie skomplikowanym lub kosztownym, naruszając prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE dotyczących praw autorskich i środków naprawczych w kontekście francuskiego wymogu, aby wszyscy współuprawnieni do utworu filmowego występowali łącznie w sprawie o naruszenie praw autorskich. Sąd odsyłający z Paryża zapytał, czy wymóg ten, utrudniający dochodzenie praw przez spadkobierców, jest zgodny z prawem UE i Kartą praw podstawowych. Trybunał uznał, że prawo UE nie zakazuje takiego wymogu, ale jego stosowanie nie może czynić postępowania niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym, naruszając prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez tribunal judiciaire de Paris dotyczył wykładni przepisów dyrektyw UE (2001/29, 2004/48, 2006/116) oraz Karty praw podstawowych w kontekście francuskiego wymogu proceduralnego. Spór dotyczył powództwa o naruszenie praw autorskich do filmów, w którym powodowie, będący spadkobiercami współautorów, nie byli w stanie ustalić i wezwać do udziału w sprawie wszystkich pozostałych współuprawnionych lub ich następców prawnych. Francuski sąd kasacyjny wymagał takiego wspólnego występowania pod rygorem niedopuszczalności powództwa. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytania sądu odsyłającego, stwierdził, że choć przepisy dyrektyw UE dotyczące sankcji i środków naprawczych (art. 8 dyrektywy 2001/29, art. 3 dyrektywy 2004/48) oraz czasu ochrony praw autorskich (art. 1 dyrektywy 2006/116) zobowiązują państwa członkowskie do zapewnienia skutecznej ochrony, nie precyzują one szczegółowych zasad postępowania w przypadku współuprawnienia. W związku z tym, zgodnie z zasadą autonomii proceduralnej, to do państw członkowskich należy określenie tych zasad, pod warunkiem że nie są one mniej korzystne niż przepisy dotyczące podobnych sytuacji krajowych (zasada równoważności) i nie czynią niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym wykonywania praw wynikających z prawa UE (zasada skuteczności). Ponadto, procedury te muszą być zgodne z Kartą praw podstawowych, w szczególności z prawem własności (art. 17) i prawem do skutecznego środka prawnego (art. 47). Trybunał uznał, że francuski wymóg udziału wszystkich współuprawnionych w sprawie o naruszenie praw autorskich, choć ma na celu ochronę praw nieobecnych współuprawnionych, może w praktyce uniemożliwić lub nadmiernie utrudnić dochodzenie roszczeń przez powodów, jeśli ustalenie i wezwanie wszystkich następców prawnych jest niemożliwe lub bardzo trudne. W takim przypadku naruszona zostałaby zasada skuteczności oraz prawo do skutecznego środka prawnego gwarantowane przez art. 47 Karty. Ostatecznie Trybunał orzekł, że przepisy UE nie stoją na przeszkodzie uregulowaniom krajowym uzależniającym dopuszczalność powództwa o naruszenie prawa autorskiego do utworu współautorskiego od udziału wszystkich współuprawnionych, pod warunkiem że wykładnia i stosowanie tych uregulowań nie czynią przewidzianej procedury nadmiernie skomplikowaną czy kosztowną, tak aby nie uniemożliwiać lub nadmiernie utrudniać wytoczenia powództwa przez jednego lub kilku ze współuprawnionych. Sąd krajowy powinien w każdym wypadku zapewnić poszanowanie prawa do skutecznej ochrony sądowej.

Zagadnienia prawne (1)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (7)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy