C-182/10

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2012-02-16
cjeuochrona_srodowiskaocena oddziaływania na środowisko, dostęp do wymiaru sprawiedliwościWysokatrybunal
ochrona środowiskakonwencja z Aarhusocena oddziaływania na środowiskodostęp do wymiaru sprawiedliwościakty ustawodawczeprawo UEBelgiainfrastrukturalotniskakolej

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że akty ustawodawcze zatwierdzające przedsięwzięcia środowiskowe nie są wyłączone z zakresu dyrektywy o ocenach oddziaływania na środowisko i konwencji z Aarhus, jeśli nie spełniają określonych warunków dotyczących szczegółowości i procesu legislacyjnego.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE i konwencji z Aarhus w kontekście belgijskiego dekretu zatwierdzającego pozwolenia na budowę dla projektów infrastrukturalnych, mimo potencjalnie negatywnych skutków dla środowiska. Sąd krajowy pytał, czy takie akty ustawodawcze są wyłączone z zakresu stosowania dyrektyw i konwencji, oraz jakie są wymogi dotyczące dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Trybunał wyjaśnił, że akty te nie są automatycznie wyłączone, jeśli nie spełniają warunków dotyczących szczegółowości i procesu legislacyjnego, a dostęp do wymiaru sprawiedliwości musi być zapewniony.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów Konwencji z Aarhus, dyrektywy 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko oraz dyrektywy siedliskowej. Sprawa wyłoniła się z sporów dotyczących zezwoleń na prace związane z infrastrukturą lotniskową i kolejową w Belgii. Belgijski dekret parlamentu Walonii z 2008 r. zatwierdził szereg pozwoleń, uzasadniając je nadrzędnymi względami interesu ogólnego, co skutkowało ograniczeniem możliwości ich zaskarżenia. Sąd krajowy pytał, czy takie akty ustawodawcze są wyłączone z zakresu stosowania dyrektyw i konwencji, oraz czy istniejące procedury odwoławcze są zgodne z prawem UE i konwencją z Aarhus. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że akty ustawodawcze zatwierdzające przedsięwzięcia środowiskowe nie są automatycznie wyłączone z zakresu dyrektywy 85/337 i konwencji z Aarhus, jeśli nie zostały przyjęte w szczegółowy sposób w ramach procesu ustawodawczego, który pozwala na osiągnięcie celów tych aktów prawnych. Trybunał podkreślił, że zadaniem sądu krajowego jest weryfikacja tych warunków. Ponadto, nawet w przypadku aktów ustawodawczych, musi istnieć możliwość ich kwestionowania przed sądem lub innym niezależnym organem, a jeśli taka możliwość nie istnieje, sąd krajowy powinien odstąpić od stosowania takiego aktu. Trybunał wyjaśnił również, że budowa infrastruktury centrum administracyjnego spółki prywatnej co do zasady nie może stanowić nadrzędnego względnu interesu publicznego uzasadniającego naruszenie integralności terenu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, akty te są wyłączone tylko wtedy, gdy zostały przyjęte w sposób szczegółowy w ramach procesu ustawodawczego, który pozwala na osiągnięcie celów tych aktów prawnych. Zadaniem sądu krajowego jest weryfikacja tych warunków.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że wyłączenie z zakresu dyrektywy 85/337 i konwencji z Aarhus następuje tylko wtedy, gdy cele tych aktów są osiągane w procesie ustawodawczym, a przedsięwzięcie jest szczegółowo przyjęte przez szczególny akt ustawodawczy. Akt, który jedynie zatwierdza istniejący akt administracyjny, powołując się na nadrzędne względy interesu ogólnego, bez procesu ustawodawczego co do istoty, nie jest wystarczający do wykluczenia przedsięwzięcia z zakresu stosowania tych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Marie-Noëlle Solvay i in.osoba_fizycznaskarżący
Région wallonneorgan_krajowypozwany
Infrabel SAspolkainterwenient
Codic Belgique SAspolkainterwenient
Federal Express European Services Inc. (FEDEX)spolkainterwenient
Société wallonne des aéroports (Sowaer)spolkainterwenient
Société régionale wallonne du transport (SRWT)spolkainterwenient
Société Intercommunale du Brabant wallon (IBW)spolkainterwenient
l’association des riverains et habitants des communes proches de l’aéroport BSCA (Brussels South Charleroi Airport) (ARACh)inneinterwenient
l’association Inter-Environnement Wallonie i in.inneinterwenient
l’association Charleroi South Air Pur i in.inneinterwenient
A. Boxus i in.osoba_fizycznainterwenient
N. Laloux i in.osoba_fizycznainterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

konwencja z Aarhus art. 2 § 2

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Definicja 'władza publiczna' nie obejmuje organów działających jako władza ustawodawcza. Wyłączenie z zakresu stosowania konwencji następuje tylko wtedy, gdy cele konwencji są osiągane w procesie ustawodawczym, a przedsięwzięcie jest szczegółowo przyjęte przez szczególny akt ustawodawczy.

konwencja z Aarhus art. 3 § 9

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Społeczeństwu przysługuje dostęp do informacji, udział w podejmowaniu decyzji i dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska.

konwencja z Aarhus art. 6 § 9

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Władze publiczne niezwłocznie informują społeczeństwo o decyzjach, podając sentencję, przesłanki i ustalenia. Nie wymaga, aby sama decyzja zawierała powody, ale na żądanie udostępnia się uzasadnienie lub informacje.

konwencja z Aarhus art. 9 § 2-4

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Zapewnia dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym organem dla kwestionowania legalności decyzji, aktów lub zaniechań. Nawet w przypadku aktu ustawodawczego, musi istnieć możliwość kontroli jego zgodności z prawem.

dyrektywa 85/337 art. 1 § 5

Dyrektywa Rady 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne

Dyrektywa nie ma zastosowania do przedsięwzięć, których szczegółowe rozwiązania zostały przyjęte przez szczególny akt ustawodawstwa krajowego, ponieważ cele dyrektywy są osiągane w procesie ustawodawczym. Wyłączenie następuje tylko wtedy, gdy cele są osiągnięte w procesie ustawodawczym i przedsięwzięcie jest szczegółowo przyjęte.

dyrektywa 85/337 art. 2 § 1

Dyrektywa Rady 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne

Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko podlegają wymogowi uzyskania zezwolenia i ocenie skutków przed jego udzieleniem.

dyrektywa 85/337 art. 9 § 1

Dyrektywa Rady 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne

Właściwa władza informuje społeczeństwo o decyzji o zezwoleniu, podając treść, warunki, przyczyny i przemyślenia, a także opis środków kompensujących. Nie wymaga, aby sama decyzja zawierała powody, ale na żądanie udostępnia się uzasadnienie lub informacje.

dyrektywa 85/337 art. 10a

Dyrektywa Rady 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne

Zapewnia dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym organem dla kwestionowania legalności decyzji, aktów lub zaniechań. Nawet w przypadku aktu ustawodawczego, musi istnieć możliwość kontroli jego zgodności z prawem.

dyrektywa siedliskowa art. 6 § 3

Dyrektywa Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory

Każdy plan lub przedsięwzięcie, które może istotnie oddziaływać na dany teren, podlega ocenie skutków. Zgoda jest udzielana tylko wtedy, gdy nie wpłynie niekorzystnie na teren. Nie zezwala na zatwierdzenie bez takiej pewności.

dyrektywa siedliskowa art. 6 § 4

Dyrektywa Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory

Jeśli plan lub przedsięwzięcie musi zostać zrealizowane z nadrzędnych względów interesu publicznego mimo negatywnej oceny, stosuje się środki kompensujące. Budowa centrum administracyjnego spółki prywatnej co do zasady nie stanowi nadrzędnego względnu interesu publicznego.

Pomocnicze

Dekret parlamentu Walonii z dnia 17 lipca 2008 r. art. 1-4

Dekret parlamentu Walonii z dnia 17 lipca 2008 r. art. 5-9

Dekret parlamentu Walonii z dnia 17 lipca 2008 r. art. 14-17

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akty ustawodawcze zatwierdzające przedsięwzięcia środowiskowe nie są automatycznie wyłączone z zakresu dyrektywy 85/337 i konwencji z Aarhus, jeśli nie spełniają warunków dotyczących szczegółowości i procesu legislacyjnego. Musi istnieć możliwość kontroli sądowej lub przez niezależny organ zgodności aktów ustawodawczych z prawem UE i konwencją z Aarhus. Budowa centrum administracyjnego spółki prywatnej co do zasady nie stanowi nadrzędnego względnu interesu publicznego.

Godne uwagi sformułowania

akt ustawodawczy, który tylko po prostu „zatwierdzałby” istniejący akt administracyjny, ograniczając się do powołania się na nadrzędne względy interesu ogólnego, bez uprzedniego rozpoczęcia procesu ustawodawczego co do istoty, który umożliwiałby spełnienie tych warunków, nie można uznać za szczególny akt ustawodawczy w rozumieniu tego przepisu budowy infrastruktury mającej posłużyć do utworzenia centrum administracyjnego nie można co do zasady uznać za nadrzędny wzgląd interesu publicznego

Skład orzekający

J.C. Bonichot

prezes izby

K. Schiemann

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

M.E. Jarašiūnas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia aktów ustawodawczych z zakresu stosowania dyrektywy o ocenach oddziaływania na środowisko i konwencji z Aarhus, a także wymogów dotyczących dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki belgijskiego systemu prawnego w zakresie zatwierdzania pozwoleń przez parlament, ale zasady są uniwersalne dla UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych i potencjalnego obchodzenia przepisów UE przez akty ustawodawcze. Pokazuje, jak sądy UE pilnują przestrzegania zasad ochrony środowiska.

Czy akty ustawodawcze mogą unikać kontroli środowiskowej? TSUE odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI