C-181/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-04-29
cjeuprawo_ue_ogolneobywatelstwoWysokatrybunal
obywatelstwo UEobywatelstwo dla inwestorównaturalizacjalojalna współpracawzajemne zaufaniekomercjalizacja obywatelstwaMalta

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że Malta naruszyła prawo UE, wprowadzając program obywatelstwa dla inwestorów, który pozwala na naturalizację w zamian za płatności lub inwestycje, co stanowi komercjalizację obywatelstwa Unii.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Republice Malty, zarzucając jej naruszenie art. 20 TFUE i art. 4 ust. 3 TUE poprzez ustanowienie i wdrożenie programu obywatelstwa dla inwestorów. Program ten umożliwia naturalizację w zamian za określone płatności lub inwestycje, bez wymogu rzeczywistego związku z państwem. Trybunał uznał, że taki transakcyjny charakter programu stanowi komercjalizację obywatelstwa Unii, podważając jego istotę i integralność oraz naruszając zasadę lojalnej współpracy. W konsekwencji, Trybunał stwierdził uchybienie zobowiązaniom przez Republikę Malty.

Skarga Komisji Europejskiej przeciwko Republice Malty dotyczyła ustanowienia i wdrożenia programu obywatelstwa dla inwestorów („Maltese Citizenship by Naturalisation for Exceptional Services by Direct Investment”). Komisja zarzuciła Malcie naruszenie art. 20 TFUE (obywatelstwo Unii) i art. 4 ust. 3 TUE (zasada lojalnej współpracy), argumentując, że program ten, umożliwiający naturalizację w zamian za płatności lub inwestycje bez wymogu rzeczywistego związku z państwem, stanowi komercjalizację obywatelstwa Unii. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, orzekając w wielkiej izbie, zgodził się ze stanowiskiem Komisji. Stwierdził, że choć przyznawanie obywatelstwa należy do kompetencji państw członkowskich, musi ono odbywać się zgodnie z prawem Unii. Program maltański, poprzez swój transakcyjny charakter, podważa istotę i integralność obywatelstwa Unii, które opiera się na solidarności, lojalności i wzajemnym zaufaniu między państwami członkowskimi i ich obywatelami. Trybunał podkreślił, że obywatelstwo Unii jest podstawowym statusem obywateli państw członkowskich i stanowi integralną część ram konstytucyjnych Unii. W związku z tym, Republika Malty została uznana za winną uchybienia zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy Traktatów. Malta została również obciążona kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie.

Uzasadnienie

Program obywatelstwa dla inwestorów, który ma transakcyjny charakter i jest porównywalny z komercjalizacją obywatelstwa państwa członkowskiego, podważa istotę i integralność obywatelstwa Unii, narusza zasadę lojalnej współpracy oraz wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżąca
Republika Maltypanstwo_czlonkowskiepozwana

Przepisy (8)

Główne

TFUE art. 20

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Obywatelstwo Unii jest dodatkowe do obywatelstwa krajowego i nie zastępuje go. Obywatele Unii korzystają z praw i podlegają obowiązkom przewidzianym w traktatach.

TUE art. 4 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy nakłada na państwa członkowskie obowiązek wzajemnego szacunku, wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z traktatów oraz powstrzymania się od działań zagrażających celom Unii.

Ustawa o obywatelstwie maltańskim art. 10 § 9

Przepis umożliwiający nadanie obywatelstwa za wyjątkowe zasługi w związku z inwestycją bezpośrednią.

Pomocnicze

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Unia opiera się na wartościach takich jak demokracja, państwo prawne i poszanowanie praw człowieka.

TUE art. 3 § 2

Traktat o Unii Europejskiej

Unia zapewnia przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości bez granic wewnętrznych.

TUE art. 9

Traktat o Unii Europejskiej

Unia przestrzega zasady równości obywateli.

TUE art. 10

Traktat o Unii Europejskiej

Obywatele są bezpośrednio reprezentowani na poziomie Unii i mają prawo uczestniczyć w życiu demokratycznym Unii.

TFUE art. 21 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Program obywatelstwa dla inwestorów z 2020 r. ma transakcyjny charakter, porównywalny z komercjalizacją obywatelstwa. Program ten podważa istotę i integralność obywatelstwa Unii. Program narusza zasadę lojalnej współpracy (art. 4 ust. 3 TUE). Program narusza zasadę wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi. Wymóg rzeczywistego związku z państwem członkowskim jest kluczowy dla obywatelstwa Unii. Ograniczona fizyczna obecność na Malcie w ramach programu nie tworzy rzeczywistego związku. Skrócenie okresu zamieszkiwania w zamian za dodatkową opłatę potwierdza transakcyjny charakter programu. Promocja programu jako oferującego prawa obywatela Unii wzmacnia jego komercyjny charakter.

Odrzucone argumenty

Kompetencja państw członkowskich w zakresie nadawania obywatelstwa jest wyłączna i nie podlega kontroli UE, chyba że narusza wartości UE w sposób ogólny i systemowy. Prawo UE nie nakłada obowiązku wymogu 'wcześniejszego rzeczywistego związku' przed nadaniem obywatelstwa. Program jest zgodny z prawem, solidny, skuteczny i zarządzany profesjonalnie. Malta działała w dobrej wierze i zgodnie z zasadą lojalnej współpracy. Procedura nadawania obywatelstwa jest dyskrecjonalna i wieloetapowa, a nie systemowa. Wymóg zamieszkiwania jest zgodny z międzynarodową praktyką i praktyką administracyjną Malty. Dokumenty 'Passport Papers' dotyczą programu z 2014 r., a nie programu z 2020 r.

Godne uwagi sformułowania

komercjalizacja obywatelstwa Unii podważa istotę i integralność obywatelstwa Unii szczególny stosunek solidarności i lojalności wzajemne zaufanie, które leży u podstaw tego statusu transakcyjna procedura naturalizacji obywatelstwo Unii stanowi podstawowy status obywateli państw członkowskich

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

T. von Danwitz

wiceprezes

K. Jürimäe

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sędzia

S. Rodin

sprawozdawca

A. Kumin

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

D. Gratsias

sędzia

E. Regan

sędzia

I. Ziemele

sędzia

J. Passer

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kompetencji państw członkowskich w zakresie nadawania obywatelstwa w kontekście prawa Unii, zwłaszcza w odniesieniu do programów obywatelstwa dla inwestorów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki programów obywatelstwa dla inwestorów opartych na płatnościach/inwestycjach bez rzeczywistego związku z państwem. Nie kwestionuje ogólnych zasad nadawania obywatelstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego aspektu obywatelstwa Unii i jego potencjalnej 'sprzedaży' przez państwa członkowskie, co ma szerokie implikacje dla integracji europejskiej i praw obywateli.

Czy obywatelstwo Unii można kupić? Trybunał UE mówi 'nie' maltańskiemu programowi dla inwestorów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI