C-181/22 P
Podsumowanie
Trybunał uchylił postanowienie Sądu Unii Europejskiej dotyczące umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji EBC o cofnięciu zezwolenia bankowi, uznając, że utrata interesu prawnego nie następuje automatycznie w przypadku zastąpienia decyzji.
Sprawa dotyczyła odwołania Nemea Bank plc od postanowienia Sądu Unii Europejskiej, które umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji EBC o cofnięciu zezwolenia bankowego. Sąd uznał, że decyzja EBC z późniejszego terminu, zastępująca pierwotną decyzję, spowodowała utratę interesu prawnego skarżącego. Trybunał Sprawiedliwości uchylił to postanowienie, stwierdzając, że zastąpienie decyzji nie ma skutku wstecznego i nie pozbawia automatycznie skarżącego interesu prawnego w kwestionowaniu pierwotnej decyzji, zwłaszcza w kontekście potencjalnej skargi odszkodowawczej.
Nemea Bank plc odwołał się od postanowienia Sądu Unii Europejskiej, które umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Europejskiego Banku Centralnego (EBC) z dnia 23 marca 2017 r. cofającej zezwolenie na działalność bankową. Sąd uznał, że decyzja EBC z dnia 30 czerwca 2017 r., która uchyliła i zastąpiła pierwotną decyzję, spowodowała utratę interesu prawnego skarżących, ponieważ miała działać z mocą wsteczną. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w swoim wyroku z dnia 12 grudnia 2024 r. uchylił to postanowienie w części dotyczącej umorzenia postępowania. TSUE wyjaśnił, że zastąpienie decyzji przez inną o identycznej treści, nawet jeśli następuje w wyniku procedury wewnętrznego przeglądu, nie ma takiego samego skutku prawnego jak stwierdzenie nieważności przez sąd. Uchylenie decyzji przez instytucję UE wywołuje skutki ex nunc, a nie ex tunc, co oznacza, że pierwotna decyzja nadal mogła wywoływać skutki prawne i potencjalnie szkody, a skarżący zachowali interes prawny w jej kwestionowaniu, zwłaszcza w kontekście możliwości wniesienia skargi odszkodowawczej. TSUE podkreślił, że interes prawny skarżącego może istnieć nawet po ustaniu skutków zaskarżonego aktu, jeśli istnieje możliwość dochodzenia odszkodowania. W odniesieniu do skargi odszkodowawczej, TSUE oddalił zarzuty odwołania, uznając, że Sąd prawidłowo odrzucił ją jako oczywiście niedopuszczalną z powodu braku wystarczających dowodów na istnienie szkody, związek przyczynowy oraz brak precyzyjnego określenia żądania. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd w zakresie żądania stwierdzenia nieważności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zastąpienie decyzji przez inną o identycznej treści nie ma skutku wstecznego i nie pozbawia automatycznie skarżącego interesu prawnego w kwestionowaniu pierwotnej decyzji, zwłaszcza w kontekście możliwości dochodzenia odszkodowania.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że uchylenie aktu instytucji UE wywołuje skutki ex nunc, a nie ex tunc. Zastąpienie decyzji przez inną o identycznej treści nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem nieważności przez sąd i nie usuwa pierwotnej decyzji z porządku prawnego z mocą wsteczną. Skarżący zachowuje interes prawny w kwestionowaniu pierwotnej decyzji, jeśli mogła ona wywołać szkodliwe skutki, które mogą być podstawą skargi odszkodowawczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzgledniono_odwolanie
Strona wygrywająca
Nemea Bank plc (w części dotyczącej uchylenia postanowienia Sądu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Nemea Bank plc | spolka | strona wnosząca odwołanie |
| Heikki Niemelä | osoba_fizyczna | strona skarżąca w pierwszej instancji |
| Mika Lehto | osoba_fizyczna | strona skarżąca w pierwszej instancji |
| Nemea plc | spolka | strona skarżąca w pierwszej instancji |
| Nevestor SA | spolka | strona skarżąca w pierwszej instancji |
| Europejski Bank Centralny (EBC) | instytucja_ue | strona pozwana w pierwszej instancji |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient w pierwszej instancji |
Przepisy (11)
Główne
TFUE art. 263
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Kontrola zgodności z prawem aktów EBC zmierzających do wywarcia skutków prawnych wobec osób trzecich.
TFUE art. 340
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Przesłanki odpowiedzialności pozaumownej Unii.
Rozporządzenie w sprawie JMN art. 24 § 7
Rozporządzenie Rady (UE) nr 1024/2013
Procedura przeglądu decyzji EBC przez ARO i zastąpienie pierwotnej decyzji.
Rozporządzenie w sprawie JMN art. 24 § 8
Rozporządzenie Rady (UE) nr 1024/2013
Brak skutku zawieszającego wniosku o przegląd.
Rozporządzenie w sprawie JMN art. 4 § 1 lit. a
Rozporządzenie Rady (UE) nr 1024/2013
Wyłączna kompetencja EBC do wydawania i cofania zezwoleń.
Rozporządzenie w sprawie JMN art. 14 § 5
Rozporządzenie Rady (UE) nr 1024/2013
Możliwość cofnięcia zezwolenia przez EBC.
Rozporządzenie ramowe w sprawie JMN art. 80 § 1
Rozporządzenie Europejskiego Banku Centralnego (UE) nr 468/2014
Przedkładanie EBC przez właściwy organ krajowy projektu decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia.
Pomocnicze
Karta art. 41
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do dobrej administracji, w tym prawo do bycia wysłuchanym i prawo dostępu do akt.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
Statut TSUE art. 58 § 1
Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Zakres kontroli Trybunału nad ustaleniami faktycznymi Sądu.
Statut TSUE art. 46
Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Przedawnienie roszczeń z tytułu odpowiedzialności pozaumownej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastąpienie decyzji EBC przez inną o identycznej treści nie ma skutku wstecznego i nie pozbawia skarżącego interesu prawnego w kwestionowaniu pierwotnej decyzji. Utrata interesu prawnego nie następuje automatycznie, gdy akt przestał wywoływać skutki w trakcie postępowania, zwłaszcza gdy istnieje możliwość dochodzenia odszkodowania.
Odrzucone argumenty
Skarga odszkodowawcza była oczywiście niedopuszczalna z powodu braku wykazania bezprawnego działania, związku przyczynowego i szkody. Sąd prawidłowo ocenił, że skarżący nie przedstawili wystarczających dowodów na istnienie szkody i związku przyczynowego.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie aktu instytucji Unii nie stanowi uznania jego niezgodności z prawem i wywołuje skutki ex nunc, w odróżnieniu od wyroku stwierdzającego nieważność, na podstawie którego akt nieważny jest usuwany z mocą wsteczną z porządku prawnego Unii i jest uznawany za nigdy nieistniejący interes prawny skarżącego niekoniecznie przestaje istnieć ze względu na to, iż akt zaskarżony przez skarżącego przestał wywoływać skutki w trakcie postępowania zachowanie interesu prawnego skarżącego należy oceniać in concreto przy uwzględnieniu w szczególności skutków zarzucanej niezgodności z prawem oraz charakteru podnoszonej szkody
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
I. Jarukaitis
sprawozdawca
E. Regan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych zastąpienia decyzji instytucji UE oraz zasady dotyczące interesu prawnego i dopuszczalności skargi odszkodowawczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przeglądu decyzji EBC w ramach Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego, ale zasady dotyczące interesu prawnego i skargi odszkodowawczej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie UE, w szczególności interesu prawnego i dopuszczalności skarg, co jest kluczowe dla praktyków prawa UE. Wyjaśnia subtelne różnice między różnymi formami zakończenia postępowania administracyjnego i sądowego.
“Czy zastąpienie decyzji bankowej przez EBC oznacza koniec drogi sądowej? TSUE wyjaśnia, kiedy interes prawny trwa mimo zmian w postępowaniu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI