C-180/22
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że VAT zapłacony z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia dzieła sztuki przez podatnika-pośrednika, którego późniejsza sprzedaż podlega procedurze marży, zalicza się do podstawy opodatkowania tej sprzedaży.
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów dyrektywy VAT w zakresie procedury marży dla dzieł sztuki. Podatnik-pośrednik nabył dzieła sztuki wewnątrzwspólnotowo, płacąc VAT, a następnie sprzedawał je w ramach procedury marży. Niemiecki sąd krajowy miał wątpliwości, czy VAT zapłacony przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym powinien obniżać podstawę opodatkowania w procedurze marży. Trybunał, analizując brzmienie przepisów, uznał, że VAT zapłacony z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia nie stanowi ceny nabycia w rozumieniu dyrektywy i nie obniża podstawy opodatkowania w procedurze marży, mimo że może to prowadzić do zróżnicowanego traktowania podatkowego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesfinanzhof dotyczył wykładni art. 311 i nast. dyrektywy VAT w sprawie procedury marży dla dzieł sztuki. Spór dotyczył sytuacji, w której podatnik-pośrednik (sprzedawca dzieł sztuki) nabył dzieła sztuki od twórców z innych państw członkowskich w ramach zwolnionych z VAT dostaw wewnątrzwspólnotowych, a następnie sam zapłacił VAT z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Niemieckie przepisy krajowe (UStG) wyłączały stosowanie procedury marży w takiej sytuacji, jeśli dostawa do pośrednika była zwolniona jako dostawa wewnątrzwspólnotowa. Po wcześniejszym wyroku TSUE w podobnej sprawie (C-264/17), sąd krajowy uznał, że podstawa opodatkowania powinna być ustalana zgodnie z prawem UE, a VAT zapłacony przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym powinien być uwzględniony jako pomniejszający marżę składnik ceny nabycia. Jednakże Finanzamt Hamm wniósł skargę rewizyjną, argumentując, że VAT ten nie zmniejsza podstawy opodatkowania. Bundesfinanzhof zadał pytania, czy sąd krajowy może interpretować przepisy krajowe w sposób sprzeczny z ich brzmieniem, jeśli prawo UE wymaga innego podejścia, oraz czy przepisy UE należy interpretować w taki sposób, że VAT zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego obniża marżę, czy też istnieje luka w prawie UE. Trybunał, badając drugie pytanie prejudycjalne w pierwszej kolejności, stwierdził, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 312, 315 i 317 akapit pierwszy dyrektywy VAT, VAT zapłacony przez podatnika-pośrednika z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia dzieła sztuki nie stanowi składnika ceny nabycia i nie obniża podstawy opodatkowania w procedurze marży. Trybunał podkreślił, że choć celem dyrektywy jest zapewnienie neutralności podatkowej i uniknięcie podwójnego opodatkowania, to wykładnia przepisów nie może prowadzić do sprzeczności z ich jasnym brzmieniem. Stwierdzono, że sytuacja ta wynika z przepisów i że w obecnym stanie prawnym UE nie ma podstaw do obniżenia podstawy opodatkowania o VAT zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. W związku z tym, odpowiedź na pierwsze pytanie stała się zbędna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, VAT zapłacony z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia dzieła sztuki nie stanowi składnika ceny nabycia w rozumieniu art. 312 pkt 2 dyrektywy VAT i nie obniża podstawy opodatkowania w procedurze marży.
Uzasadnienie
Trybunał oparł się na literalnym brzmieniu art. 312, 315 i 317 akapit pierwszy dyrektywy VAT, które jednoznacznie definiują pojęcia ceny sprzedaży i ceny nabycia. VAT zapłacony z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia nie mieści się w definicji ceny nabycia, a celem dyrektywy nie jest umożliwienie odejścia od jasnego brzmienia przepisów w imię neutralności podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Finanzamt Hamm (w sensie utrzymania wykładni zgodnej z brzmieniem przepisów UE, choć niekoniecznie korzystnej dla podatnika)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Finanzamt Hamm | organ_krajowy | pozwany |
| Harry Mensing | osoba_fizyczna | skarżący |
| Niemcy | panstwo_czlonkowskie | strona w postępowaniu głównym |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (15)
Główne
dyrektywa VAT art. 311
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Definiuje procedury szczególne dotyczące dzieł sztuki i podatników-pośredników.
dyrektywa VAT art. 312
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Definiuje pojęcia 'cena sprzedaży' i 'cena nabycia' w kontekście procedury marży.
dyrektywa VAT art. 315
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Określa, że podstawą opodatkowania jest marża uzyskana przez podatnika-pośrednika, pomniejszona o VAT odnoszący się do tej marży.
dyrektywa VAT art. 316
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Przyznaje podatnikom-pośrednikom prawo wyboru stosowania procedury marży do określonych dostaw dzieł sztuki.
dyrektywa VAT art. 317
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Określa, że podstawa opodatkowania jest ustalana zgodnie z art. 315, a w przypadku importu, cena nabycia obejmuje podstawę opodatkowania importu powiększoną o VAT z tytułu importu.
UStG art. 25a
Umsatzsteuergesetz
Niemiecki przepis dotyczący procedury marży dla handlu rzeczami ruchomymi, w tym dziełami sztuki.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
dyrektywa VAT art. 314
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Określa warunki stosowania procedury marży do dostaw towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków.
UStG art. 25a ust. 7 pkt 1 lit. a
Umsatzsteuergesetz
Wyłącza stosowanie procedury marży do dostaw towarów nabytych przez pośrednika wewnątrzwspólnotowo, jeżeli w odniesieniu do dostawy towaru pośrednikowi zostało zastosowane zwolnienie z tytułu wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów.
UStG art. 25a ust. 3 zdanie trzecie
Umsatzsteuergesetz
Przepis krajowy, którego wykładnia była przedmiotem sporu.
dyrektywa VAT art. 193
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Określa, kto jest zobowiązany do zapłaty VAT.
dyrektywa VAT art. 79
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Określa kwoty, które nie wchodzą w skład podstawy opodatkowania.
dyrektywa VAT art. 136
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dotyczy zwolnień z VAT.
dyrektywa VAT art. 282-292
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dotyczy zwolnień dla małych przedsiębiorstw.
dyrektywa VAT art. 85-89
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dotyczy podstawy opodatkowania z tytułu importu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Literalna wykładnia art. 312, 315 i 317 akapit pierwszy dyrektywy VAT, zgodnie z którą VAT zapłacony z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia dzieła sztuki nie stanowi ceny nabycia i nie obniża podstawy opodatkowania w procedurze marży. Zasada, że wykładnia przepisów prawa Unii nie może prowadzić do sprzeczności z ich jasnym brzmieniem, nawet w celu zapewnienia neutralności podatkowej.
Odrzucone argumenty
Argument, że VAT zapłacony z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia powinien obniżać podstawę opodatkowania w procedurze marży w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania i zakłóceń konkurencji. Argument, że w prawie Unii istnieje luka prawna w tym zakresie, która powinna zostać wypełniona przez orzecznictwo.
Godne uwagi sformułowania
wykładnia przepisu prawa Unii w świetle jego kontekstu i celu nie może skutkować pozbawieniem wszelkiej skuteczności jasnego i precyzyjnego brzmienia tego przepisu. nie można odejść od tej wykładni nie pozwala na rozszerzenie zakresu stosowania przepisu tej dyrektywy w sposób, który byłby sprzeczny z jej jasnym brzmieniem akt ten można zmienić jedynie w następstwie interwencji prawodawcy Unii
Skład orzekający
A. Arabadjiev
prezes izby
P.G. Xuereb
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
A. Kumin
sędzia
I. Ziemele
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy VAT dotyczących procedury marży dla dzieł sztuki, w szczególności w kontekście wewnątrzwspólnotowych nabyć i podstawy opodatkowania."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na ścisłej wykładni przepisów, co może prowadzić do sytuacji, w których podatnicy ponoszą wyższe obciążenia podatkowe w porównaniu do innych scenariuszy. Podkreśla potrzebę interwencji prawodawcy UE w celu ewentualnej zmiany przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii VAT w handlu dziełami sztuki i pokazuje, jak literalna wykładnia przepisów UE może prowadzić do nieoczekiwanych skutków dla podatników, nawet jeśli cel dyrektywy jest inny.
“VAT od dzieł sztuki: Czy zapłacony podatek przy zakupie w UE musi być uwzględniony przy sprzedaży?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI