Orzeczenie · 2026-01-22

C-18/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-01-22
cjeuswobody_rynkuswoboda świadczenia usług i przedsiębiorczości w ubezpieczeniachWysokatrybunal
nadzór ubezpieczeniowyswoboda świadczenia usługpaństwo członkowskie siedzibypaństwo członkowskie przyjmującedyrektywa Wypłacalność IIrozporządzenie PRIIPdyrektywa dystrybucji ubezpieczeńsankcje administracyjnewspółpraca organów nadzoru

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 155 dyrektywy Wypłacalność II, złożony przez Nejvyšší správní soud w Republice Czeskiej. Sprawa dotyczyła grzywny administracyjnej nałożonej przez czeski bank narodowy na słowackiego ubezpieczyciela NOVIS za naruszenie przepisów dotyczących dokumentów zawierających kluczowe informacje (PRIIP) oraz przepisów o dystrybucji ubezpieczeń. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy procedura współpracy między organem nadzoru państwa przyjmującego a państwa siedziby, przewidziana w art. 155 dyrektywy Wypłacalność II, ma zastosowanie do naruszeń przepisów innych niż sama dyrektywa Wypłacalność II, w tym rozporządzenia o PRIIP i dyrektywy o dystrybucji ubezpieczeń. Ponadto, sąd pytał, czy organy państwa przyjmującego mogą nakładać sankcje administracyjne bez uprzedniego wyczerpania procedury współpracy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 155 dyrektywy Wypłacalność II należy interpretować w ten sposób, że procedura współpracy ma zastosowanie do naruszeń przepisów o PRIIP i dystrybucji ubezpieczeń. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że organy nadzoru państwa przyjmującego nie są zobowiązane do przestrzegania procedury przewidzianej w ust. 1-3 tego artykułu, gdy nakładają sankcje na podstawie ust. 5 i 6, o ile sankcje te nie dotyczą warunków zezwolenia ani nie skutkują pozbawieniem zakładu ubezpieczeń prawa do wykonywania działalności na terytorium tego państwa członkowskiego. Orzeczenie to wyjaśnia zakres kompetencji organów nadzoru w transgranicznym nadzorze nad działalnością ubezpieczeniową w Unii Europejskiej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia zakresu stosowania art. 155 dyrektywy Wypłacalność II oraz kompetencji organów nadzoru w sprawach transgranicznych naruszeń przepisów ubezpieczeniowych, PRIIP i dystrybucji ubezpieczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów UE w kontekście nadzoru ubezpieczeniowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 155 dyrektywy Wypłacalność II, regulujący postępowanie w przypadku naruszenia przepisów przez zakłady ubezpieczeń w przyjmującym państwie członkowskim, ma zastosowanie do naruszeń obowiązków wynikających z rozporządzenia o PRIIP oraz dyrektywy o dystrybucji ubezpieczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 155 dyrektywy Wypłacalność II należy interpretować w ten sposób, że procedura współpracy między organem nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego a organem nadzoru państwa członkowskiego siedziby ma zastosowanie do sytuacji, w której organ nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego stwierdza, że zakład ubezpieczeń prowadzący działalność na jego terytorium za pośrednictwem oddziału lub w ramach swobody świadczenia usług nie przestrzega obowiązków ciążących na nim na mocy rozporządzenia nr 1286/2014 lub przepisów krajowych transponujących dyrektywę 2016/97.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na literalnej wykładni art. 155 dyrektywy Wypłacalność II, który odnosi się ogólnie do 'obowiązujących w tym państwie członkowskim przepisów', a także na kontekście i celach dyrektywy, które obejmują harmonizację i zapewnienie ochrony ubezpieczających na całym rynku wewnętrznym. Brak było wyraźnego odstępstwa w rozporządzeniu o PRIIP lub dyrektywie o dystrybucji ubezpieczeń, które wyłączałoby zastosowanie art. 155 dyrektywy Wypłacalność II.

Czy w przypadku nakładania sankcji administracyjnych na podstawie art. 155 ust. 5 i 6 dyrektywy Wypłacalność II, organy nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego są zobowiązane do przestrzegania procedury przewidzianej w ust. 1-3 tego artykułu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego nie są zobowiązane do przestrzegania procedury przewidzianej w ust. 1-3 art. 155 dyrektywy Wypłacalność II, gdy na podstawie ust. 5 i 6 nakładają sankcje, o ile sankcje te nie dotyczą warunków zezwolenia ani nie skutkują pozbawieniem zakładu ubezpieczeń prawa do wykonywania działalności na terytorium tego państwa członkowskiego.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 155 ust. 5 dyrektywy Wypłacalność II stanowi odstępstwo od zwykłej procedury współpracy, zwalniając organy przyjmującego państwa członkowskiego z obowiązku informowania organów państwa siedziby przed nałożeniem sankcji. Wykładnia ta jest zgodna z brzmieniem przepisu i celami zapewnienia skutecznego egzekwowania prawa. Ograniczenia dotyczą sankcji, które nie mogą być równoznaczne z cofnięciem zezwolenia przez państwo siedziby.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
NOVIS Insurance Company, NOVIS Versicherungsgesellschaft, NOVIS Compagnia di Assicurazioni, NOVIS Poisťovňa a.s.spolkaskarżący
Česká národní bankaorgan_krajowypozwany
rząd czeskiorgan_krajowyinterwenient
rząd włoskiorgan_krajowyinterwenient
rząd słowackiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (17)

Główne

Dyrektywa Wypłacalność II art. 155

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Rozporządzenie PRIIP art. 3 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2014

Rozporządzenie PRIIP art. 6 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2014

Rozporządzenie PRIIP art. 8 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2014

Rozporządzenie PRIIP art. 22 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2014

Dyrektywa dystrybucji ubezpieczeń art. 2 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97

Dyrektywa dystrybucji ubezpieczeń art. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97

Dyrektywa dystrybucji ubezpieczeń art. 7

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97

Dyrektywa dystrybucji ubezpieczeń art. 8

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97

ustawa o ubezpieczeniach art. 110

Ustawa nr 277/2009 Sb. o pojišťovnictví

ustawa o dystrybucji ubezpieczeń

Ustawa nr 170/2018 Sb. o distribuci pojištění a zajištění

Dyrektywa Wypłacalność II art. 30

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE

Dyrektywa Wypłacalność II art. 36

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE

Dyrektywa Wypłacalność II art. 144

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE

Dyrektywa Wypłacalność II art. 27

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE

Dyrektywa Wypłacalność II art. 29

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 155 dyrektywy Wypłacalność II ma szerokie zastosowanie do naruszeń przepisów krajowych transponujących inne akty UE (PRIIP, dystrybucja ubezpieczeń). • Organy państwa przyjmującego mogą nakładać sankcje bez uprzedniego wyczerpania procedury współpracy, zgodnie z art. 155 ust. 5 i 6 dyrektywy Wypłacalność II.

Odrzucone argumenty

Procedura z art. 155 dyrektywy Wypłacalność II dotyczy wyłącznie naruszeń przepisów tej dyrektywy. • Organy państwa przyjmującego muszą wyczerpać procedurę współpracy przed nałożeniem sankcji, nawet jeśli dotyczą one art. 155 ust. 5 i 6.

Godne uwagi sformułowania

"przepisów prawnych obowiązujących w przyjmującym państwie członkowskim" nie można interpretować wąsko • art. 155 ust. 5 dyrektywy Wypłacalność II stanowi odstępstwo od zwykłej procedury • sankcje nałożone przez przyjmujące państwo członkowskie nie mogą być równoznaczne z cofnięciem zezwolenia

Skład orzekający

I. Jarukaitis

prezes izby

M. Condinanzi

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia zakresu stosowania art. 155 dyrektywy Wypłacalność II oraz kompetencji organów nadzoru w sprawach transgranicznych naruszeń przepisów ubezpieczeniowych, PRIIP i dystrybucji ubezpieczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów UE w kontekście nadzoru ubezpieczeniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii jurysdykcji i współpracy między organami nadzoru w UE w sektorze ubezpieczeń, co ma istotne znaczenie praktyczne dla firm działających transgranicznie.

Kto ma ostatnie słowo w sporach ubezpieczeniowych w UE? TSUE wyjaśnia kompetencje nadzorców.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy