C-176/20

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że krajowe przepisy uzależniające dopłaty bezpośrednie od posiadania przez rolnika własnych zwierząt nie naruszają prawa UE, ale sztuczne tworzenie warunków do uzyskania dopłat może być podstawą do odmowy ich przyznania.

Sprawa dotyczyła wniosku o dopłaty bezpośrednie w ramach jednolitej płatności obszarowej, gdzie rumuńskie przepisy wymagały od rolnika posiadania własnych zwierząt do wypasu na użytkach zielonych. SC Avio Lucos SRL wniosła o dopłaty, przedstawiając umowy dzierżawy gruntów i użyczenia zwierząt od osób trzecich. Sądy krajowe odmówiły dopłat, uznając, że warunek posiadania własnych zwierząt nie został spełniony, a także że warunki zostały sztucznie stworzone. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że przepisy UE nie sprzeciwiają się wymogowi posiadania własnych zwierząt przez rolnika, ale definicja 'rolnika aktywnego zawodowo' może obejmować podmioty korzystające z użyczonych zwierząt, jeśli mają one wystarczające uprawnienia decyzyjne i ponoszą ryzyko. Jednocześnie podkreślono, że sztuczne tworzenie warunków do uzyskania dopłat, wbrew celom wspólnej polityki rolnej, może prowadzić do odmowy ich przyznania.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 w sprawie płatności bezpośrednich dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej. Sprawa wywodziła się ze sporu między rumuńską spółką SC Avio Lucos SRL a Agenția de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură (APIA) w przedmiocie odmowy przyznania płatności jednolitej obszarowej za rok 2015. Spółka Avio Lucos wniosła o dopłaty do 170,36 ha użytków zielonych, przedstawiając umowę dzierżawy gruntów od rady gminy oraz umowy użyczenia zwierząt od osób fizycznych. APIA odmówiła przyznania płatności, argumentując, że spółka nie zapewniła minimalnej obsady zwierząt (0,3 DJP/ha) własnymi zwierzętami, a jedynie użyczonymi. Sądy rumuńskie podtrzymały tę decyzję, wskazując na naruszenie prawa krajowego i sztuczne tworzenie warunków do uzyskania wsparcia. Sąd odsyłający (Curtea de Apel Alba Iulia) zadał Trybunałowi Sprawiedliwości UE trzy pytania prejudycjalne dotyczące zgodności rumuńskiego uregulowania z prawem UE, definicji 'rolnika aktywnego zawodowo' oraz pojęcia 'sztucznie stworzonych warunków'. Trybunał Sprawiedliwości UE w swoim wyroku z dnia 7 kwietnia 2022 r. udzielił następujących odpowiedzi: 1. **Pytanie pierwsze:** Artykuł 4 ust. 1 lit. c) ppkt (iii) i ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1307/2013 nie sprzeciwia się uregulowaniu krajowemu, które przewiduje, że minimalne działania na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy powinny być prowadzone przez rolnika z wykorzystaniem zwierząt, które sam posiada. Oznacza to, że państwa członkowskie mają pewien zakres uznania w określeniu tych działań, a wymóg posiadania własnych zwierząt jest dopuszczalny. 2. **Pytanie drugie:** Artykuł 4 ust. 1 lit. a) i c) oraz art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie 'rolnika aktywnego zawodowo' może obejmować osobę prawną, która dzierżawi grunty i wykorzystuje do wypasu zwierzęta użyczone jej nieodpłatnie, pod warunkiem że osoba ta prowadzi na tych użytkach 'działania minimalne' i posiada wystarczające uprawnienia do rozporządzania zwierzętami dla celów swojej działalności rolniczej, odnosi korzyści i ponosi ryzyko finansowe. Kluczowe jest zarządzanie i ponoszenie ryzyka, a niekoniecznie własność zwierząt. 3. **Pytanie trzecie:** Artykuł 60 rozporządzenia nr 1306/2013 należy interpretować w ten sposób, że sytuacja, w której wnioskodawca przedstawia umowę dzierżawy gruntów i umowy użyczenia zwierząt, może być objęta pojęciem 'sztucznie stworzonych warunków', jeśli spełnione są dwa warunki: po pierwsze, z obiektywnych okoliczności wynika, że cel regulacji nie został osiągnięty pomimo formalnego spełnienia warunków, a po drugie, wykazano wolę uzyskania korzyści poprzez sztuczne stworzenie warunków. Ocenę tych przesłanek pozostawiono sądowi krajowemu. Wyrok ten precyzuje zasady przyznawania dopłat bezpośrednich w rolnictwie, podkreślając znaczenie faktycznego prowadzenia działalności rolniczej i ponoszenia ryzyka, jednocześnie chroniąc przed nadużyciami i sztucznym tworzeniem warunków do uzyskania środków publicznych.

Zagadnienia prawne (3)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (14)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy