C-175/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że automatyczne nakładanie kar finansowych za naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych, bez oceny szkody dla budżetu UE i proporcjonalności kary, jest niezgodne z prawem UE.
Sprawa dotyczyła gminy Swisztow, która otrzymała korektę finansową w wysokości 5% dotacji z powodu naruszenia zasad udzielania zamówień publicznych. Bułgarskie przepisy nakładały automatyczną karę, nie badając faktycznej szkody dla budżetu UE ani wagi naruszenia. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy takie automatyczne stosowanie stawek ryczałtowych jest zgodne z zasadą proporcjonalności i definicją 'nieprawidłowości' w prawie UE. Trybunał uznał, że prawo UE wymaga indywidualnej oceny szkody i proporcjonalności kary, a nie automatycznego stosowania stawek.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez bułgarski sąd administracyjny w sprawie gminy Swisztow, która otrzymała korektę finansową w wysokości 5% kosztów kwalifikowalnych dwóch umów z powodu naruszenia zasad udzielania zamówień publicznych. Bułgarskie przepisy, w szczególności art. 70 ust. 2 ustawy o zarządzaniu środkami z funduszy europejskich (ZUSEFSU) w związku z rozporządzeniem wykonawczym, nakładały na instytucję zarządzającą obowiązek zastosowania korekty finansowej na podstawie z góry ustalonej stawki ryczałtowej, bez konieczności badania, czy budżet Unii poniósł lub mógł ponieść stratę, ani uwzględniania wagi naruszenia. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności tych przepisów z prawem Unii, w szczególności z definicją 'nieprawidłowości' zawartą w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 oraz z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 143 ust. 2 tego rozporządzenia. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę, przypomniał, że definicja 'nieprawidłowości' wymaga spełnienia trzech przesłanek: naruszenia prawa, działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego oraz rzeczywistej lub potencjalnej szkody dla budżetu Unii. Trybunał podkreślił, że prawo UE stoi na przeszkodzie automatycznemu uznawaniu każdego naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych za nieprawidłowość skutkującą szkodą dla budżetu UE, niezależnie od faktycznych skutków. Ponadto, ustalanie kwoty korekty finansowej powinno opierać się na indywidualnej ocenie charakteru i wagi nieprawidłowości oraz poniesionej straty, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Stawki ryczałtowe mogą być stosowane, ale ich zastosowanie musi być poprzedzone analizą konkretnych okoliczności sprawy. W przypadku braku możliwości wykładni zgodnej prawa krajowego z prawem UE, sąd krajowy ma obowiązek odstąpić od stosowania przepisu krajowego sprzecznego z prawem UE. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że prawo UE stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które automatycznie nakłada korektę finansową za naruszenie zasad zamówień publicznych, bez indywidualnej oceny szkody i proporcjonalności kary.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie przepisy krajowe są niezgodne z prawem Unii.
Uzasadnienie
Definicja 'nieprawidłowości' w prawie UE wymaga nie tylko naruszenia prawa, ale także wykazania, że naruszenie to miało lub mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii. Automatyczne stosowanie stawek korekty finansowej bez indywidualnej oceny charakteru i wagi nieprawidłowości oraz straty finansowej narusza zasadę proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
gmina Swisztow (skarżąca)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Obshtina Svishtov | organ_krajowy | skarżący |
| Rakovoditel na Upravlyavashtia organ na Operativna programa „Regioni v rastezh” 2014–2020 | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd estoński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
Rozporządzenie nr 1303/2013 art. 2 § 36
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013
Definicja 'nieprawidłowości' wymaga naruszenia prawa, działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego oraz rzeczywistej lub potencjalnej szkody dla budżetu Unii.
Rozporządzenie nr 1303/2013 art. 143 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013
Państwa członkowskie są odpowiedzialne za wykrywanie nieprawidłowości i dokonywanie korekt finansowych.
Rozporządzenie nr 1303/2013 art. 143 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013
Korekty finansowe muszą być proporcjonalne do charakteru i wagi nieprawidłowości oraz straty finansowej.
ZUSEFSU art. 70 § 1
Ustawa o zarządzaniu zasobami funduszy europejskich w ramach zarządzania dzielonego
Wsparcie finansowe może zostać unieważnione w drodze korekty finansowej z powodu nieprawidłowości stanowiącej naruszenie zasad wyznaczenia wykonawcy.
ZUSEFSU art. 70 § 2
Ustawa o zarządzaniu zasobami funduszy europejskich w ramach zarządzania dzielonego
Przypadki nieprawidłowości powodujące korekty finansowe są wskazane w akcie normatywnym rady ministrów.
Rozporządzenie art. 1 § 1
Rozporządzenie stwierdzające nieprawidłowości, które uzasadniają zastosowanie korekt finansowych i wartości procentowych służących ustaleniu wysokości korekt finansowych na podstawie ustawy o zarządzaniu zasobami funduszy europejskich w ramach zarządzania dzielonego
Określa przypadki nieprawidłowości polegające na naruszeniu zasad wyznaczania wykonawcy.
Rozporządzenie art. 2 § 1
Rozporządzenie stwierdzające nieprawidłowości, które uzasadniają zastosowanie korekt finansowych i wartości procentowych służących ustaleniu wysokości korekt finansowych na podstawie ustawy o zarządzaniu zasobami funduszy europejskich w ramach zarządzania dzielonego
Wskazuje przypadki nieprawidłowości i stawki korekty finansowej w załączniku nr 1.
Rozporządzenie art. 2 § 2
Rozporządzenie stwierdzające nieprawidłowości, które uzasadniają zastosowanie korekt finansowych i wartości procentowych służących ustaleniu wysokości korekt finansowych na podstawie ustawy o zarządzaniu zasobami funduszy europejskich w ramach zarządzania dzielonego
Wskazuje przypadki nieprawidłowości i stawki korekty finansowej w załączniku nr 1.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 1303/2013 art. 144 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013
Komisja może dokonywać korekt finansowych, stosując stawki zryczałtowane lub ekstrapolowane, gdy nie można precyzyjnie określić kwoty nieprawidłowych wydatków.
Rozporządzenie nr 1303/2013 art. 144 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013
Komisja musi przestrzegać zasady proporcjonalności przy ustalaniu kwoty korekty.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
TFUE art. 4 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada współpracy między państwami członkowskimi a instytucjami UE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Automatyczne stosowanie stawek korekty finansowej bez indywidualnej oceny szkody i proporcjonalności narusza prawo UE. Definicja 'nieprawidłowości' wymaga wykazania potencjalnej lub rzeczywistej szkody dla budżetu UE. Zasada proporcjonalności wymaga uwzględnienia charakteru i wagi naruszenia.
Godne uwagi sformułowania
każde naruszenie prawa Unii lub prawa krajowego mającego zastosowanie do działań wspieranych z funduszy strukturalnych Unii automatycznie powoduje szkodę w budżecie Unii lub zawsze może spowodować szkodę w budżecie Unii, niezależnie od skutków takiego naruszenia dla tego budżetu. kwoty korekty finansowej nie należy ustalać w sposób automatyczny wyłącznie na podstawie ustalonej z góry skali stawek korekty ryczałtowej. obowiązek wykładni zgodnej jest jednak ograniczony przez ogólne zasady prawa, w tym zasadę pewności prawa, i nie może służyć jako podstawa do dokonywania wykładni prawa krajowego contra legem.
Skład orzekający
N. Piçarra
prezes_izby
N. Jääskinen
sędzia
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie korekt finansowych w przypadku naruszeń zamówień publicznych finansowanych z funduszy UE, stosowanie zasady proporcjonalności, wykładnia pojęcia 'nieprawidłowości'."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia nr 1303/2013 i jego zastosowania w kontekście krajowych przepisów o zamówieniach publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście i zasada proporcjonalności w stosowaniu kar finansowych przez instytucje UE i państwa członkowskie, co ma bezpośrednie przełożenie na beneficjentów funduszy UE.
“Czy automatyczne kary za błędy w zamówieniach publicznych są zgodne z prawem UE? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI