C-173/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-04-11
cjeuprawo_ue_ogolneochrona_konsumentowWysokatrybunal
ochrona konsumentównieuczciwe warunki umownecesja wierzytelnościtransport lotniczydyrektywa 93/13zasada kontradyktoryjnościzasada równoważnościzasada skutecznościkonwencja montrealska

Podsumowanie

TSUE orzekł, że sąd krajowy nie musi z urzędu badać nieuczciwego charakteru klauzuli zakazującej cesji praw pasażera, gdy sprawę wnosi spółka będąca cesjonariuszem, o ile ta spółka miała możliwość powołania się na nieuczciwość klauzuli.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście cesji wierzytelności pasażera lotniczego na rzecz spółki handlowej. Sąd odsyłający pytał, czy sąd krajowy musi z urzędu badać nieuczciwość klauzuli zakazującej takiej cesji, gdy powództwo wnosi cesjonariusz niebędący konsumentem. Trybunał stwierdził, że sąd krajowy nie ma takiego obowiązku, o ile cesjonariusz miał możliwość powołania się na nieuczciwość klauzuli, a zasada kontradyktoryjności nie wymaga informowania pierwotnego pasażera.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez hiszpański sąd gospodarczy dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa wywodziła się ze sporu między spółką Eventmedia, która nabyła wierzytelność pasażera lotniczego od Air Europa z tytułu opóźnienia bagażu, a przewoźnikiem Air Europa. Przewoźnik kwestionował legitymację procesową Eventmedia, powołując się na klauzulę w ogólnych warunkach przewozu zakazującą cesji praw pasażera. Sąd odsyłający pytał, czy sąd krajowy musi z urzędu badać nieuczciwy charakter tej klauzuli, gdy powództwo wnosi spółka handlowa (cesjonariusz), a nie konsument, oraz czy w takim przypadku należy informować pierwotnego pasażera. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że sąd krajowy nie ma obowiązku z urzędu badać nieuczciwego charakteru klauzuli zakazującej cesji praw pasażera, gdy powództwo wnosi spółka będąca cesjonariuszem, pod warunkiem że ta spółka miała rzeczywistą możliwość powołania się na nieuczciwy charakter warunku. W kwestii zasady kontradyktoryjności, TSUE stwierdził, że sąd nie jest zobowiązany do informowania pierwotnego pasażera o kontroli z urzędu ani do uzyskiwania jego stanowiska, ale musi poinformować strony toczącego się sporu (cesjonariusza i przewoźnika) i dać im możliwość przedstawienia argumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd krajowy nie ma obowiązku badania z urzędu nieuczciwego charakteru takiego warunku, o ile spółka będąca cesjonariuszem miała możliwość powołania się na nieuczciwość warunku.

Uzasadnienie

Ochrona konsumenta wynikająca z dyrektywy 93/13 nie wymaga od sądu krajowego badania z urzędu nieuczciwości warunku w sporze między dwoma przedsiębiorcami (cesjonariuszem a przewoźnikiem), jeśli cesjonariusz miał możliwość podniesienia zarzutu nieuczciwości. Zasada równoważności może jednak nakładać taki obowiązek, jeśli prawo krajowe przewiduje badanie z urzędu podobnych warunków w kontekście norm porządku publicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Air Europa Líneas Aéreas SAU (w zakresie kwestionowania obowiązku sądu do badania z urzędu)

Strony

NazwaTypRola
Eventmedia Soluciones SLspolkaskarżący
Air Europa Líneas Aéreas SAUspolkapozwany
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Dyrektywa 93/13/EWG art. 2 § lit. b)

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Konwencja montrealska art. 19

Konwencja o ujednoliceniu niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór między dwoma przedsiębiorcami (cesjonariuszem a przewoźnikiem) nie charakteryzuje się brakiem równowagi, jaki występuje w sporze konsument-przedsiębiorca, co uzasadnia brak obowiązku badania z urzędu nieuczciwości klauzuli przez sąd. Zasada kontradyktoryjności nie wymaga informowania pierwotnego konsumenta, który przeniósł swoje prawa, o kontroli z urzędu nieuczciwości klauzuli w sporze między cesjonariuszem a przewoźnikiem.

Godne uwagi sformułowania

System ochrony ustanowiony na mocy dyrektywy 93/13 opiera się na założeniu, iż konsument znajduje się w gorszym położeniu niż przedsiębiorca każdy przypadek, w którym powstaje pytanie, czy krajowy przepis proceduralny nie czyni niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym stosowania prawa Unii, należy rozpatrywać z uwzględnieniem miejsca tego przepisu w całości procedury, jej przebiegu i jej cech szczególnych spór między dwoma przedsiębiorcami nie charakteryzuje się brakiem równowagi, jaki istnieje w przypadku powództwa wytoczonego przez konsumenta przeciwko jego kontrahentowi będącemu przedsiębiorcą

Skład orzekający

K. Jürimäe

sprawozdawczyni

K. Lenaerts

prezes_izby

N. Piçarra

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu obowiązku sądu krajowego do badania z urzędu nieuczciwych warunków umownych w sporach, w których stroną nie jest konsument, a także stosowania zasady kontradyktoryjności w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Wyniki analizy zasady równoważności zależą od konkretnych przepisów prawa krajowego dotyczących badania z urzędu warunków sprzecznych z normami porządku publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów ochrony konsumentów w kontekście cesji wierzytelności i roli sądów w wykrywaniu nieuczciwych klauzul, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie konsumenckim i umowach.

Czy sąd musi chronić konsumenta, nawet gdy sprawę wnosi firma? TSUE wyjaśnia granice kontroli nieuczciwych klauzul.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI