Orzeczenie · 2012-02-14

C-17/10

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2012-02-14
cjeukonkurencjakartelWysokatrybunal
kartelkonkurencjaprawo UEprzystąpienie do UEne bis in idemkompetencjegrzywnyprawo krajowepostępowanie prejudycjalne

Podsumowanie

Sprawa C-17/10 dotyczyła wykładni przepisów prawa konkurencji Unii Europejskiej w kontekście przystąpienia Republiki Czeskiej do UE. Kartel na rynku rozdzielnic z izolacją gazową działał od 1988 do 2004 roku, obejmując okres przed i po przystąpieniu Czech do UE (1 maja 2004 r.). Zarówno Komisja Europejska, jak i czeski organ ochrony konkurencji (Úřad pro ochranu hospodářské soutěže) nałożyły grzywny na uczestników kartelu. Czeski organ nałożył kary na podstawie krajowego prawa konkurencji za okres przed przystąpieniem Czech do UE, podczas gdy Komisja nałożyła grzywny na podstawie prawa UE za okres obejmujący również część okresu po przystąpieniu. Sąd krajowy w Brnie, po uchyleniu przez Sąd Najwyższy Administracyjny wyroku pierwszej instancji, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi dwóch głównych kwestii: po pierwsze, czy przepisy UE dotyczące konkurencji (art. 81 WE i rozporządzenie nr 1/2003) powinny być stosowane do całego okresu trwania kartelu, który rozpoczął się przed przystąpieniem Republiki Czeskiej do UE, a trwał i zakończył się po tym dniu; po drugie, czy wszczęcie postępowania przez Komisję Europejską w sprawie naruszenia prawa konkurencji UE pozbawia krajowe organy ochrony konkurencji kompetencji do prowadzenia postępowania na podstawie prawa krajowego, a także czy takie równoległe postępowania naruszają zasadę ne bis in idem. Trybunał orzekł, że przepisy prawa UE dotyczące konkurencji nie mają zastosowania do kartelu, który przed datą przystąpienia Republiki Czeskiej do UE wywarł skutki na jej terytorium. Jednakże, Trybunał podkreślił, że wszczęcie postępowania przez Komisję Europejską nie pozbawia krajowych organów ochrony konkurencji kompetencji do nakładania kar na podstawie krajowego prawa konkurencji za skutki kartelu na terytorium państwa członkowskiego przed jego przystąpieniem do UE. W odniesieniu do zasady ne bis in idem, Trybunał stwierdził, że nie jest ona naruszona, ponieważ decyzja Komisji nie obejmowała karania skutków kartelu na terytorium Republiki Czeskiej przed datą przystąpienia, co oznaczało, że nie było tożsame postępowanie w rozumieniu tej zasady.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja stosowania prawa konkurencji UE do okresu przed przystąpieniem państwa członkowskiego do UE oraz zasada ne bis in idem w kontekście równoległych postępowań.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przystąpienia nowego państwa członkowskiego i interakcji między prawem UE a prawem krajowym w sprawach karteli.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy prawa konkurencji Unii Europejskiej (art. 81 WE i rozporządzenie nr 1/2003) stosuje się do kartelu, który rozpoczął się na terytorium państwa członkowskiego przed jego przystąpieniem do UE, a trwał i zakończył się po przystąpieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie znajdują zastosowania do kartelu, który przed datą przystąpienia państwa członkowskiego do Unii wywarł skutki na jego terytorium.

Uzasadnienie

Przepisy materialne prawa UE, w tym dotyczące konkurencji, co do zasady nie mają zastosowania wstecznego, chyba że wynika to jednoznacznie z ich treści, celu lub systematyki. Akt przystąpienia Republiki Czeskiej do UE oraz rozporządzenie nr 1/2003 nie zawierają takich wskazań. Stosowanie prawa UE do okresu przed przystąpieniem byłoby sprzeczne z zasadą pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań.

Czy wszczęcie postępowania przez Komisję Europejską w sprawie naruszenia prawa konkurencji UE pozbawia krajowe organy ochrony konkurencji kompetencji do prowadzenia postępowania na podstawie krajowego prawa konkurencji w odniesieniu do skutków kartelu na terytorium państwa członkowskiego przed jego przystąpieniem do UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania przez Komisję nie pozbawia krajowych organów ochrony konkurencji kompetencji do nakładania kar na podstawie krajowego prawa konkurencji za skutki kartelu na terytorium państwa członkowskiego przed jego przystąpieniem do UE.

Uzasadnienie

Artykuł 11 ust. 6 rozporządzenia nr 1/2003, który pozbawia krajowe organy kompetencji w zakresie stosowania art. 81 i 82 WE, nie pozbawia ich trwale i ostatecznie kompetencji do stosowania krajowego prawa konkurencji. Kompetencje te mogą zostać przywrócone po zakończeniu postępowania przez Komisję. Ponadto, decyzja Komisji nie obejmowała karania skutków kartelu na terytorium Republiki Czeskiej przed datą przystąpienia.

Czy równoległe postępowania w sprawie kartelu prowadzone przez Komisję Europejską (na podstawie prawa UE) i krajowy organ ochrony konkurencji (na podstawie prawa krajowego) naruszają zasadę ne bis in idem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w tym konkretnym przypadku nie naruszają zasady ne bis in idem.

Uzasadnienie

Zasada ne bis in idem wymaga tożsamości zdarzeń, podmiotu i chronionego interesu prawnego. W tej sprawie decyzja Komisji nie obejmowała karania skutków kartelu na terytorium Republiki Czeskiej przed datą przystąpienia do UE, podczas gdy decyzja czeskiego organu dotyczyła wyłącznie tych skutków i tego okresu. Brak tożsamości zdarzeń w rozumieniu zasady ne bis in idem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
Krajowe organy ochrony konkurencji (w zakresie stosowania prawa krajowego do okresu przed przystąpieniem)

Strony

NazwaTypRola
Toshiba Corporationspolkaskarżący
T&D Holdingspolkaskarżący
Alstom Grid SASspolkaskarżący
Alstom Grid AGspolkaskarżący
Mitsubishi Electric Corp.spolkaskarżący
Alstomspolkaskarżący
Fuji Electric Holdings Co. Ltdspolkaskarżący
Fuji Electric Systems Co. Ltdspolkaskarżący
Siemens Transmission & Distribution SAspolkaskarżący
Siemens AG Österreichspolkaskarżący
VA Tech Transmission & Distribution GmbH & Co. KEGspolkaskarżący
Siemens AGspolkaskarżący
Hitachi Ltdspolkaskarżący
Hitachi Europe Ltdspolkaskarżący
Japan AE Power Systems Corp.spolkaskarżący
Nuova Magrini Galileo SpAspolkaskarżący
Úřad pro ochranu hospodářské soutěžeorgan_krajowypozwany
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd słowackipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient
Urząd Nadzoru EFTAinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

TWE art. 81

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakazuje porozumień ograniczających konkurencję, które mogą wpływać na handel między państwami członkowskimi.

rozporządzenie nr 1/2003 art. 3 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003

Nakłada obowiązek stosowania art. 81 WE przez krajowe organy ochrony konkurencji, gdy stosują krajowe prawo konkurencji do porozumień mogących wpływać na handel między państwami członkowskimi.

rozporządzenie nr 1/2003 art. 11 § 6

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003

Wszczęcie przez Komisję postępowania w celu przyjęcia decyzji na mocy rozdziału III pozbawia organy ochrony konkurencji państw członkowskich ich kompetencji w zakresie stosowania art. 81 i 82 WE.

akt przystąpienia art. 2

Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Czeskiej...

Nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami traktatów i aktów przyjętych przed dniem przystąpienia.

porozumienie EOG art. 53

Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym

Zakazuje porozumień ograniczających konkurencję w sposób analogiczny do art. 81 WE.

ustawa o ochronie konkurencji art. 3 § 1

Ustawa o ochronie konkurencji (Republika Czeska)

Zakazuje porozumień między konkurentami zakłócających lub mogących zakłócić konkurencję na rynku.

Pomocnicze

Karta art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Stanowi podstawę zasady ne bis in idem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo UE dotyczące konkurencji nie ma zastosowania wstecznego do okresu przed przystąpieniem Republiki Czeskiej do UE. • Wszczęcie postępowania przez Komisję UE nie pozbawia krajowych organów ochrony konkurencji kompetencji do stosowania prawa krajowego do okresu przed przystąpieniem. • Brak tożsamości zdarzeń w rozumieniu zasady ne bis in idem, ponieważ decyzja Komisji nie obejmowała karania skutków kartelu na terytorium Czech przed przystąpieniem.

Odrzucone argumenty

Prawo UE powinno być stosowane do całego okresu trwania kartelu, nawet jeśli rozpoczął się on przed przystąpieniem do UE. • Wszczęcie postępowania przez Komisję UE pozbawia krajowe organy ochrony konkurencji kompetencji do stosowania prawa krajowego. • Równoległe postępowania naruszają zasadę ne bis in idem.

Godne uwagi sformułowania

przepisy materialne nie mogą co do zasady być stosowane z mocą wsteczną • zasada pewności prawa wymaga, by jakiekolwiek okoliczności faktyczne były zwykle, w braku wyraźnie określonego wskazania przeciwnego, badane w świetle przepisów prawa obowiązujących w czasie, gdy dane okoliczności miały miejsce • wszczęcie przez Komisję postępowania w celu przyjęcia decyzji na mocy rozdziału III pozbawia organy ochrony konkurencji państw członkowskich ich kompetencji w zakresie stosowania art. 81 WE i 82 WE • zasada ne bis in idem zabrania ponownego karania lub ścigania przedsiębiorstwa z tytułu antykonkurencyjnego zachowania, za które zostało ono ukarane lub za które nie ponosi ono odpowiedzialności, jak uznano we wcześniejszej, niepodlegającej zaskarżeniu decyzji • w sytuacji takiej jak w postępowaniu przed sądem krajowym, jeden z warunków [zasady ne bis in idem], mianowicie warunek tożsamości zdarzeń, nie został spełniony

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

A. Tizzano

prezes_izby

J.N. Cunha Rodrigues

prezes_izby

K. Lenaerts

prezes_izby

J.C. Bonichot

prezes_izby

J. Malenovský

prezes_izby

U. Lõhmus

prezes_izby

A. Rosas

sprawozdawca

A. Borg Barthet

sędzia

M. Ilešič

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

C. Toader

sędzia

J.J. Kasel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania prawa konkurencji UE do okresu przed przystąpieniem państwa członkowskiego do UE oraz zasada ne bis in idem w kontekście równoległych postępowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przystąpienia nowego państwa członkowskiego i interakcji między prawem UE a prawem krajowym w sprawach karteli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia interakcji między prawem konkurencji UE a prawem krajowym w kontekście rozszerzenia UE, co jest istotne dla praktyków prawa konkurencji. Zasada ne bis in idem w tym kontekście również budzi zainteresowanie.

Czy prawo UE ściga kartel sprzed lat? Trybunał rozstrzyga o kompetencjach i zasadzie ne bis in idem po akcesji Czech.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy