C-17/10

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2012-02-14
cjeukonkurencjakartelWysokatrybunal
kartelkonkurencjaprawo UEprzystąpienie do UEne bis in idemkompetencjegrzywnyprawo krajowepostępowanie prejudycjalne

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące konkurencji nie mają zastosowania do kartelu działającego przed przystąpieniem Republiki Czeskiej do UE, ale krajowe organy mogą nadal nakładać kary za skutki tego kartelu na terytorium kraju przed datą akcesji, o ile nie narusza to zasady ne bis in idem.

Sprawa dotyczyła kartelu na rynku rozdzielnic z izolacją gazową, który działał przed przystąpieniem Republiki Czeskiej do UE, ale trwał również po akcesji. Czeski organ ochrony konkurencji nałożył kary na podstawie prawa krajowego za okres przed przystąpieniem, podczas gdy Komisja Europejska również prowadziła postępowanie dotyczące tego kartelu. Sąd krajowy zadał pytania prejudycjalne dotyczące zastosowania prawa UE do okresu przed akcesją oraz zasady ne bis in idem. Trybunał stwierdził, że prawo UE nie ma zastosowania do okresu przed przystąpieniem, ale krajowe organy mogą nakładać kary za skutki na terytorium kraju przed datą akcesji, o ile nie narusza to zasady ne bis in idem, co w tym przypadku nie miało miejsca, ponieważ decyzja Komisji nie obejmowała skutków na terytorium Czech przed przystąpieniem.

Sprawa C-17/10 dotyczyła wykładni przepisów prawa konkurencji Unii Europejskiej w kontekście przystąpienia Republiki Czeskiej do UE. Kartel na rynku rozdzielnic z izolacją gazową działał od 1988 do 2004 roku, obejmując okres przed i po przystąpieniu Czech do UE (1 maja 2004 r.). Zarówno Komisja Europejska, jak i czeski organ ochrony konkurencji (Úřad pro ochranu hospodářské soutěže) nałożyły grzywny na uczestników kartelu. Czeski organ nałożył kary na podstawie krajowego prawa konkurencji za okres przed przystąpieniem Czech do UE, podczas gdy Komisja nałożyła grzywny na podstawie prawa UE za okres obejmujący również część okresu po przystąpieniu. Sąd krajowy w Brnie, po uchyleniu przez Sąd Najwyższy Administracyjny wyroku pierwszej instancji, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi dwóch głównych kwestii: po pierwsze, czy przepisy UE dotyczące konkurencji (art. 81 WE i rozporządzenie nr 1/2003) powinny być stosowane do całego okresu trwania kartelu, który rozpoczął się przed przystąpieniem Republiki Czeskiej do UE, a trwał i zakończył się po tym dniu; po drugie, czy wszczęcie postępowania przez Komisję Europejską w sprawie naruszenia prawa konkurencji UE pozbawia krajowe organy ochrony konkurencji kompetencji do prowadzenia postępowania na podstawie prawa krajowego, a także czy takie równoległe postępowania naruszają zasadę ne bis in idem. Trybunał orzekł, że przepisy prawa UE dotyczące konkurencji nie mają zastosowania do kartelu, który przed datą przystąpienia Republiki Czeskiej do UE wywarł skutki na jej terytorium. Jednakże, Trybunał podkreślił, że wszczęcie postępowania przez Komisję Europejską nie pozbawia krajowych organów ochrony konkurencji kompetencji do nakładania kar na podstawie krajowego prawa konkurencji za skutki kartelu na terytorium państwa członkowskiego przed jego przystąpieniem do UE. W odniesieniu do zasady ne bis in idem, Trybunał stwierdził, że nie jest ona naruszona, ponieważ decyzja Komisji nie obejmowała karania skutków kartelu na terytorium Republiki Czeskiej przed datą przystąpienia, co oznaczało, że nie było tożsame postępowanie w rozumieniu tej zasady.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie znajdują zastosowania do kartelu, który przed datą przystąpienia państwa członkowskiego do Unii wywarł skutki na jego terytorium.

Uzasadnienie

Przepisy materialne prawa UE, w tym dotyczące konkurencji, co do zasady nie mają zastosowania wstecznego, chyba że wynika to jednoznacznie z ich treści, celu lub systematyki. Akt przystąpienia Republiki Czeskiej do UE oraz rozporządzenie nr 1/2003 nie zawierają takich wskazań. Stosowanie prawa UE do okresu przed przystąpieniem byłoby sprzeczne z zasadą pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Krajowe organy ochrony konkurencji (w zakresie stosowania prawa krajowego do okresu przed przystąpieniem)

Strony

NazwaTypRola
Toshiba Corporationspolkaskarżący
T&D Holdingspolkaskarżący
Alstom Grid SASspolkaskarżący
Alstom Grid AGspolkaskarżący
Mitsubishi Electric Corp.spolkaskarżący
Alstomspolkaskarżący
Fuji Electric Holdings Co. Ltdspolkaskarżący
Fuji Electric Systems Co. Ltdspolkaskarżący
Siemens Transmission & Distribution SAspolkaskarżący
Siemens AG Österreichspolkaskarżący
VA Tech Transmission & Distribution GmbH & Co. KEGspolkaskarżący
Siemens AGspolkaskarżący
Hitachi Ltdspolkaskarżący
Hitachi Europe Ltdspolkaskarżący
Japan AE Power Systems Corp.spolkaskarżący
Nuova Magrini Galileo SpAspolkaskarżący
Úřad pro ochranu hospodářské soutěžeorgan_krajowypozwany
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd słowackipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient
Urząd Nadzoru EFTAinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

TWE art. 81

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakazuje porozumień ograniczających konkurencję, które mogą wpływać na handel między państwami członkowskimi.

rozporządzenie nr 1/2003 art. 3 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003

Nakłada obowiązek stosowania art. 81 WE przez krajowe organy ochrony konkurencji, gdy stosują krajowe prawo konkurencji do porozumień mogących wpływać na handel między państwami członkowskimi.

rozporządzenie nr 1/2003 art. 11 § 6

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003

Wszczęcie przez Komisję postępowania w celu przyjęcia decyzji na mocy rozdziału III pozbawia organy ochrony konkurencji państw członkowskich ich kompetencji w zakresie stosowania art. 81 i 82 WE.

akt przystąpienia art. 2

Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Czeskiej...

Nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami traktatów i aktów przyjętych przed dniem przystąpienia.

porozumienie EOG art. 53

Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym

Zakazuje porozumień ograniczających konkurencję w sposób analogiczny do art. 81 WE.

ustawa o ochronie konkurencji art. 3 § 1

Ustawa o ochronie konkurencji (Republika Czeska)

Zakazuje porozumień między konkurentami zakłócających lub mogących zakłócić konkurencję na rynku.

Pomocnicze

Karta art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Stanowi podstawę zasady ne bis in idem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo UE dotyczące konkurencji nie ma zastosowania wstecznego do okresu przed przystąpieniem Republiki Czeskiej do UE. Wszczęcie postępowania przez Komisję UE nie pozbawia krajowych organów ochrony konkurencji kompetencji do stosowania prawa krajowego do okresu przed przystąpieniem. Brak tożsamości zdarzeń w rozumieniu zasady ne bis in idem, ponieważ decyzja Komisji nie obejmowała karania skutków kartelu na terytorium Czech przed przystąpieniem.

Odrzucone argumenty

Prawo UE powinno być stosowane do całego okresu trwania kartelu, nawet jeśli rozpoczął się on przed przystąpieniem do UE. Wszczęcie postępowania przez Komisję UE pozbawia krajowe organy ochrony konkurencji kompetencji do stosowania prawa krajowego. Równoległe postępowania naruszają zasadę ne bis in idem.

Godne uwagi sformułowania

przepisy materialne nie mogą co do zasady być stosowane z mocą wsteczną zasada pewności prawa wymaga, by jakiekolwiek okoliczności faktyczne były zwykle, w braku wyraźnie określonego wskazania przeciwnego, badane w świetle przepisów prawa obowiązujących w czasie, gdy dane okoliczności miały miejsce wszczęcie przez Komisję postępowania w celu przyjęcia decyzji na mocy rozdziału III pozbawia organy ochrony konkurencji państw członkowskich ich kompetencji w zakresie stosowania art. 81 WE i 82 WE zasada ne bis in idem zabrania ponownego karania lub ścigania przedsiębiorstwa z tytułu antykonkurencyjnego zachowania, za które zostało ono ukarane lub za które nie ponosi ono odpowiedzialności, jak uznano we wcześniejszej, niepodlegającej zaskarżeniu decyzji w sytuacji takiej jak w postępowaniu przed sądem krajowym, jeden z warunków [zasady ne bis in idem], mianowicie warunek tożsamości zdarzeń, nie został spełniony

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

A. Tizzano

prezes_izby

J.N. Cunha Rodrigues

prezes_izby

K. Lenaerts

prezes_izby

J.C. Bonichot

prezes_izby

J. Malenovský

prezes_izby

U. Lõhmus

prezes_izby

A. Rosas

sprawozdawca

A. Borg Barthet

sędzia

M. Ilešič

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

C. Toader

sędzia

J.J. Kasel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania prawa konkurencji UE do okresu przed przystąpieniem państwa członkowskiego do UE oraz zasada ne bis in idem w kontekście równoległych postępowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przystąpienia nowego państwa członkowskiego i interakcji między prawem UE a prawem krajowym w sprawach karteli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia interakcji między prawem konkurencji UE a prawem krajowym w kontekście rozszerzenia UE, co jest istotne dla praktyków prawa konkurencji. Zasada ne bis in idem w tym kontekście również budzi zainteresowanie.

Czy prawo UE ściga kartel sprzed lat? Trybunał rozstrzyga o kompetencjach i zasadzie ne bis in idem po akcesji Czech.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy