C-168/20
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że brytyjskie przepisy uzależniające wyłączenie uprawnień emerytalnych z masy upadłości od zatwierdzenia programu w Wielkiej Brytanii dyskryminują obywateli UE prowadzących działalność na własny rachunek.
Sprawa dotyczyła obywatela Irlandii, pana M, który prowadził działalność na własny rachunek w Wielkiej Brytanii, a następnie ogłoszono jego upadłość. Syndycy domagali się włączenia do masy upadłości jego irlandzkich uprawnień emerytalnych, które nie były zatwierdzone przez brytyjskie organy podatkowe. Pan M twierdził, że brytyjskie przepisy dyskryminują obywateli UE, ponieważ pełne wyłączenie z masy upadłości przysługuje tylko programom zatwierdzonym w Wielkiej Brytanii. Trybunał uznał, że takie przepisy mogą stanowić ograniczenie swobody przedsiębiorczości, chyba że zostaną uzasadnione nadrzędnym względem interesu ogólnego i będą proporcjonalne.
Sprawa C-168/20 dotyczyła obywatela irlandzkiego, pana M, który przeniósł swoją działalność gospodarczą na własny rachunek z Irlandii do Wielkiej Brytanii, gdzie następnie ogłoszono jego upadłość. Syndycy masy upadłości domagali się włączenia do masy upadłości uprawnień emerytalnych pana M, wynikających z programu emerytalnego ustanowionego i zatwierdzonego do celów podatkowych w Irlandii. Kluczową kwestią było brytyjskie prawo (Welfare Reform and Pensions Act 1999), które przewidywało pełne i automatyczne wyłączenie uprawnień emerytalnych z masy upadłości tylko w przypadku programów zatwierdzonych do celów podatkowych w Wielkiej Brytanii. Program pana M, choć zatwierdzony w Irlandii, nie spełniał tego wymogu. Pan M argumentował, że takie rozróżnienie stanowi dyskryminację obywateli Unii Europejskiej, naruszając tym samym art. 49 TFUE (swoboda przedsiębiorczości) oraz art. 24 ust. 1 dyrektywy 2004/38. Sąd odsyłający (High Court of Justice) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi wykładni tych przepisów. Trybunał uznał, że sprawa wchodzi w zakres stosowania art. 49 TFUE, ponieważ dotyczy obywatela UE, który skorzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się i osiedlił się w innym państwie członkowskim w celu prowadzenia działalności na własny rachunek. Trybunał stwierdził, że brytyjskie przepisy, uzależniając pełne wyłączenie uprawnień emerytalnych z masy upadłości od zatwierdzenia programu w Wielkiej Brytanii, mogą stanowić pośrednio dyskryminujące ograniczenie swobody przedsiębiorczości. Taka dyskryminacja jest zakazana, chyba że jest uzasadniona nadrzędnym względem interesu ogólnego, odpowiednia do osiągnięcia celu i nie wykracza poza to, co jest konieczne. Trybunał wskazał, że choć cel polityki społecznej, jakim jest zapewnienie uprawnień emerytalnych, może być uznany za nadrzędny, to wymóg zatwierdzenia programu w Wielkiej Brytanii, nawet jeśli program jest już zatwierdzony w państwie pochodzenia, może być nieproporcjonalny, zwłaszcza jeśli nie ma związku z celem ochrony wierzycieli lub jeśli istnieją inne mechanizmy zapewniające przejrzystość. Ostatecznie Trybunał orzekł, że art. 49 TFUE stoi na przeszkodzie takim przepisom, chyba że zostaną one uzasadnione zgodnie z prawem Unii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, takie przepisy stanowią ograniczenie swobody przedsiębiorczości zakazane przez art. 49 TFUE, chyba że są one uzasadnione nadrzędnym względem interesu ogólnego, odpowiednie do osiągnięcia celu i nie wykraczają poza to, co jest konieczne.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że brytyjskie przepisy, które wymagają zatwierdzenia programu emerytalnego w Wielkiej Brytanii, aby uprawnienia z niego wynikające mogły zostać wyłączone z masy upadłości, mogą stanowić pośrednio dyskryminujące ograniczenie swobody przedsiębiorczości dla obywateli UE, którzy przenieśli się do Wielkiej Brytanii i prowadzą tam działalność na własny rachunek, a ich program emerytalny został zatwierdzony w państwie pochodzenia. Taka dyskryminacja jest zakazana, chyba że zostanie uzasadniona.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Pan M (obywatel UE)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| BJ | inne | syndyk masy upadłości pana M |
| OV | inne | syndyk masy upadłości pana M |
| Pani M | osoba_fizyczna | inna strona postępowania |
| MH | osoba_fizyczna | inna strona postępowania |
| ILA | spolka | inna strona postępowania |
| Pan M | osoba_fizyczna | inna strona postępowania |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
TFUE art. 49
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Swoboda przedsiębiorczości; zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.
WRPA 1999 art. 11
Welfare Reform and Pensions Act 1999
Wyłączenie uprawnień emerytalnych z zatwierdzonych systemów emerytalnych z masy upadłości.
Pomocnicze
TFUE art. 21
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Ogólne prawo obywatela UE do swobodnego przemieszczania się i pobytu.
Dyrektywa 2004/38 art. 24 § 1
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Zasada równego traktowania obywateli UE na terytorium państw członkowskich.
Rozporządzenie nr 1346/2000 art. 3 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000
Jurysdykcja w postępowaniu upadłościowym (główny ośrodek podstawowej działalności).
Rozporządzenie nr 1346/2000 art. 4
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000
Prawo właściwe dla postępowania upadłościowego (prawo państwa wszczęcia postępowania).
WRPA 1999 art. 12
Welfare Reform and Pensions Act 1999
Wyłączenie uprawnień emerytalnych z niezatwierdzonych systemów emerytalnych z masy upadłości (ograniczone).
ustawa finansowa z 2004 r. art. 153
Finance Act 2004
Rejestracja programów emerytalnych.
ITEPA art. 308A
Income Tax (Earnings and Pensions) Act 2003
Zwolnienie składek na zagraniczne programy emerytalne spełniające warunki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brytyjskie przepisy uzależniające wyłączenie uprawnień emerytalnych z masy upadłości od zatwierdzenia programu w Wielkiej Brytanii dyskryminują obywateli UE prowadzących działalność na własny rachunek, naruszając art. 49 TFUE. Ograniczenie to nie jest uzasadnione nadrzędnym względem interesu ogólnego ani proporcjonalne do realizowanego celu.
Odrzucone argumenty
Przepisy prawa krajowego dotyczące upadłości nie podlegają kontroli pod kątem zgodności z podstawowymi swobodami UE. Upadłość jest zdarzeniem przyszłym i hipotetycznym, zbyt niepewnym, aby stanowić ograniczenie swobody przedsiębiorczości. Pan M dokonał wyboru sądu ze względu na możliwość korzystniejszego rozstrzygnięcia (forum shopping). Pan M dokonał selekcji przepisów ('cherry picking'), co podważa skuteczność rozporządzenia o upadłości. Sekcja 11 WRPA 1999 ma zastosowanie dopiero po skorzystaniu ze swobody przedsiębiorczości, a przepis ten nie zniechęcił pana M do osiedlenia się w Wielkiej Brytanii.
Godne uwagi sformułowania
Ograniczenie swobody przedsiębiorczości zakazane przez art. 49 TFUE, chyba że jest uzasadnione. Pośrednio dyskryminujący charakter przepisu krajowego. Nadrzędny wzgląd interesu ogólnego. Proporcjonalność ograniczenia. Zasada równego traktowania. Ochrona uprawnień emerytalnych jako cel polityki społecznej.
Skład orzekający
A. Prechal
sprawozdawca
J. Passer
sędzia
F. Biltgen
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
N. Wahl
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 49 TFUE w kontekście prawa upadłościowego i ochrony uprawnień emerytalnych obywateli UE prowadzących działalność na własny rachunek."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy program emerytalny został zatwierdzony w państwie członkowskim pochodzenia, a postępowanie upadłościowe toczy się w innym państwie członkowskim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnych swobód obywatelskich w UE (swoboda przedsiębiorczości) w kontekście osobistych finansów (emerytury) i trudnej sytuacji życiowej (upadłość), co czyni ją interesującą dla prawników i potencjalnie dla szerszej publiczności.
“Czy brytyjskie prawo upadłościowe dyskryminuje obywateli UE? TSUE rozstrzyga w sprawie emerytur i swobody przedsiębiorczości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI