C-168/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-12-19
cjeuprawo_pracyochrona pracownikow na wypadek niewyplacalnoscWysokatrybunal
ochrona pracownikowniewyplacalnosc pracodawcyswiadczenia emerytalnedyrektywa UEskutek bezposredniprawo pracygwarancje pracownicze

Podsumowanie

TSUE orzekł, że art. 8 dyrektywy o ochronie pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy ma zastosowanie nawet gdy pracodawca nie może wyrównać obniżonych świadczeń emerytalnych z powodu niewypłacalności, a pracownikowi grozi ubóstwo, a także że można powoływać się na ten przepis bezpośrednio przeciwko instytucji gwarancyjnej.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 8 dyrektywy 2008/94 w sytuacji, gdy były pracodawca nie mógł wyrównać obniżonych świadczeń emerytalnych z powodu niewypłacalności, a pracownikowi groziło ubóstwo. Bundesarbeitsgericht pytał, czy dyrektywa ma zastosowanie, jakie straty są "oczywiście nieproporcjonalne", czy art. 8 ma skutek bezpośredni i czy można go stosować przeciwko instytucji gwarancyjnej. Trybunał orzekł, że dyrektywa ma zastosowanie, a straty są nieproporcjonalne, gdy pracownikowi grozi ubóstwo. Potwierdził również bezpośrednią skuteczność art. 8 i możliwość powołania się na niego przeciwko instytucji gwarancyjnej, jeśli można ją traktować na równi z państwem.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 8 dyrektywy 2008/94 w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy. Sprawa dotyczyła Günthera Bauera, którego były pracodawca nie mógł wyrównać obniżonych świadczeń emerytalnych z powodu niewypłacalności. Pensions-Sicherungs-Verein VVaG (PSV), instytucja gwarancyjna, odmówiła pokrycia tych obniżek. Bundesarbeitsgericht (sąd odsyłający) zadał pytania dotyczące zastosowania dyrektywy, definicji "oczywiście nieproporcjonalnych" strat, bezpośredniej skuteczności art. 8 oraz możliwości powołania się na niego przeciwko PSV. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 8 dyrektywy ma zastosowanie, gdy pracodawca nie może wyrównać strat wynikających z obniżenia świadczeń przez instytucję emerytalną z powodu własnej niewypłacalności. Strata jest "oczywiście nieproporcjonalna", gdy pracownikowi grozi ubóstwo, nawet jeśli otrzymuje co najmniej połowę należnych świadczeń. Trybunał potwierdził, że art. 8 ma bezpośredni skutek i można się na niego powoływać przeciwko instytucji gwarancyjnej, jeśli można ją traktować na równi z państwem, a jej zadanie obejmuje gwarantowanie tego typu świadczeń. Rozstrzygnięcie o kosztach pozostawiono sądowi odsyłającemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 8 dyrektywy ma zastosowanie w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Spełnione są przesłanki przedmiotowe wskazane w art. 8 dyrektywy, gdyż pracownik jest byłym pracownikiem, jego pracodawca jest niewypłacalny, a jego prawa do świadczeń emerytalnych zostały naruszone z powodu niemożności wyrównania obniżek przez pracodawcę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (G. Bauer)

Strony

NazwaTypRola
Pensions-Sicherungs-Verein VVaGinnepozwany
Günther Bauerosoba_fizycznaskarżący
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd luksemburskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

Dyrektywa 2008/94/WE art. 8

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Artykuł 8 dyrektywy ma zastosowanie w sytuacji, gdy pracodawca zapewniający świadczenia z pracowniczego programu emerytalnego za pośrednictwem międzyzakładowej instytucji emerytalnej nie może – z powodu niewypłacalności – zagwarantować wyrównania strat wynikających z obniżenia kwoty świadczeń wypłacanych przez tę instytucję międzyzakładową, na które to obniżenie wyraził zgodę państwowy organ nadzoru nad usługami finansowymi, sprawujący nadzór ostrożnościowy nad tą instytucją. Obniżenie świadczeń emerytalnych z powodu niewypłacalności byłego pracodawcy uważa się za oczywiście nieproporcjonalne, mimo że zainteresowany otrzymuje co najmniej połowę kwoty świadczeń wynikającej z uprawnień nabytych, jeżeli ten były pracownik już żyje lub będzie żył, wskutek tego obniżenia, poniżej progu zagrożenia ubóstwem określonego przez Eurostat dla danego państwa członkowskiego. Artykuł 8 dyrektywy, przewidujący obowiązek minimalnej ochrony, może wywoływać bezpośredni skutek, w związku z czym możliwe jest powołanie się na niego przeciwko instytucji prawa prywatnego, wyznaczonej przez państwo jako instytucja gwarancyjna na wypadek niewypłacalności pracodawców w dziedzinie pracowniczych programów emerytalnych, jeżeli w świetle powierzonego jej zadania oraz warunków, w których je wykonuje, instytucję tę można traktować na równi z państwem, pod warunkiem że powierzone jej zadanie gwarancyjne rzeczywiście obejmuje rodzaje świadczeń emerytalnych, dla których poszukiwana jest ochrona minimalna przewidziana w tymże art. 8.

BetrAVG art. 1 § 1

Ustawa o poprawie pracowniczych programów emerytalnych (Betriebsrentengesetz)

Reguluje zobowiązanie pracodawcy w zakresie pracowniczego programu emerytalnego.

BetrAVG art. 7 § 1

Ustawa o poprawie pracowniczych programów emerytalnych (Betriebsrentengesetz)

Określa roszczenie świadczeniobiorców wobec instytucji zabezpieczenia na wypadek upadłości pracodawcy.

BetrAVG art. 14 § 1

Ustawa o poprawie pracowniczych programów emerytalnych (Betriebsrentengesetz)

Wskazuje PSV jako instytucję gwarancyjną na wypadek niewypłacalności pracodawcy.

Pomocnicze

Dyrektywa 2008/94/WE art. 1 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Ma zastosowanie do roszczeń pracowników wynikających z umów o pracę lub stosunku pracy i istniejących wobec pracodawców, którzy są niewypłacalni.

Dyrektywa 2008/94/WE art. 2 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Definiuje niewypłacalność pracodawcy.

Dyrektywa 2008/94/WE art. 11 § pierwszy

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Nie narusza prawa państw członkowskich do stosowania lub wprowadzania przepisów korzystniejszych dla pracowników.

BetrAVG art. 1b

Ustawa o poprawie pracowniczych programów emerytalnych (Betriebsrentengesetz)

Określa możliwości realizacji pracowniczego programu emerytalnego.

BetrAVG art. 10

Ustawa o poprawie pracowniczych programów emerytalnych (Betriebsrentengesetz)

Reguluje obowiązek uiszczania składek i ich wysokość.

VwVfG art. 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Verwaltungs-Vollstreckungsgesetz)

Reguluje przesłanki wszczęcia egzekucji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 8 dyrektywy 2008/94 powinien być interpretowany szeroko, aby chronić pracowników przed utratą środków utrzymania w przypadku niewypłacalności pracodawcy, nawet jeśli świadczenia są wypłacane przez instytucje zewnętrzne. Strata jest "oczywiście nieproporcjonalna", gdy pracownikowi grozi ubóstwo, co jest celem ochrony przewidzianej w dyrektywie. Art. 8 dyrektywy ma bezpośredni skutek i można się na niego powoływać przeciwko instytucjom gwarancyjnym, które można traktować na równi z państwem.

Odrzucone argumenty

PSV nie jest zobowiązane do gwarantowania wysokości świadczeń wypłacanych przez kasy emerytalne, a jedynie świadczeń wypłacanych bezpośrednio przez pracodawcę. Prawo krajowe nie przewiduje obowiązku gwarancyjnego PSV w przypadku obniżenia świadczeń przez kasę emerytalną i niewypłacalności pracodawcy.

Godne uwagi sformułowania

minimalny poziom ochrony oczywiście nieproporcjonalne próg zagrożenia ubóstwem bezpośredni skutek traktować na równi z państwem

Skład orzekający

E. Regan

prezes izby

I. Jarukaitis

sędzia

E. Juhász

sprawozdawca

M. Ilešič

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 8 dyrektywy 2008/94, bezpośrednia skuteczność przepisów unijnych, ochrona pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy, sytuacje gdy pracownikowi grozi ubóstwo."

Ograniczenia: Konkretne zastosowanie zależy od oceny sądu krajowego, czy instytucja gwarancyjna może być traktowana na równi z państwem i czy jej zadanie obejmuje gwarantowanie danego rodzaju świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony pracowników w trudnej sytuacji finansowej i wykładni przepisów unijnych, które mają bezpośredni wpływ na ich życie.

Czy pracownikowi grozi ubóstwo po utracie pracy? TSUE wyjaśnia, kto zapłaci za obniżone świadczenia emerytalne!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI