C-167/17
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że zasada 'niezbyt drogiego postępowania' w sprawach środowiskowych nie ma bezpośredniej skuteczności, ale sądy krajowe muszą wykładać prawo krajowe zgodnie z tym celem, nawet jeśli postępowanie rozpoczęło się przed terminem transpozycji dyrektywy, o ile nie narusza to zasady powagi rzeczy osądzonej.
Sprawa dotyczyła wykładni zasady 'niezbyt drogiego postępowania' w kontekście kosztów postępowania sądowego w sprawach środowiskowych. Sąd najwyższy Irlandii zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy zasada ta ma zastosowanie do postępowań wszczętych przed terminem transpozycji dyrektywy, czy jest bezpośrednio skuteczna, oraz jak pogodzić ją z zasadą powagi rzeczy osądzonej. Trybunał stwierdził, że zasada ta nie jest bezpośrednio skuteczna, ale sądy krajowe mają obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnie z celem dyrektywy, zapewniając szeroki dostęp do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sprawach, gdzie orzeczenie o kosztach zapadło przed pełną transpozycją, o ile nie narusza to zasady powagi rzeczy osądzonej.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 10a dyrektywy 85/337/EWG zmienionej dyrektywą 2003/35/WE, w szczególności zasady, że postępowania sądowe w sprawach dotyczących środowiska nie powinny być zbyt drogie. Sprawa wywodziła się ze sporu o koszty postępowania sądowego, które Volkmar Klohn poniósł w związku ze skargą na pozwolenie na budowę ośrodka badania zwierząt padłych. Irlandia nie transponowała odpowiednich przepisów dyrektywy w terminie, co zostało stwierdzone przez Trybunał w poprzednim orzeczeniu. Sąd najwyższy Irlandii pytał, czy zasada 'niezbyt drogiego postępowania' ma zastosowanie do postępowań wszczętych przed terminem transpozycji, czy jest bezpośrednio skuteczna, oraz jak należy ją stosować w kontekście zasady powagi rzeczy osądzonej. Trybunał orzekł, że zasada ta nie ma bezpośredniego skutku. Jednakże, w przypadku niedokonania transpozycji, sądy krajowe są zobowiązane do wykładni prawa krajowego w sposób zgodny z celem dyrektywy, tak aby jednostki nie były pozbawione dostępu do wymiaru sprawiedliwości z powodu kosztów. Dotyczy to również postępowań, które toczyły się w momencie upływu terminu transpozycji, niezależnie od momentu poniesienia kosztów. Trybunał podkreślił, że obowiązek ten jest ograniczony przez zasadę pewności prawa i zasadę powagi rzeczy osądzonej. W odniesieniu do pytania trzeciego, Trybunał wskazał, że zasada powagi rzeczy osądzonej może ograniczać możliwość stosowania zasady 'niezbyt drogiego postępowania', ale to sąd krajowy musi ocenić, czy w konkretnym przypadku nie stoi ona na przeszkodzie wykładni zgodnej z prawem Unii, zwłaszcza że orzeczenie o podziale kosztów nie zawsze rozstrzyga o ich ostatecznej kwocie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, sądy krajowe mają obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnie z tą zasadą, nawet jeśli postępowanie rozpoczęło się przed terminem transpozycji, o ile nie narusza to zasady pewności prawa i powagi rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
Zasada niedziałania wstecz aktów prawnych nie wyklucza stosowania nowego przepisu do przyszłych skutków stanu faktycznego powstałego w okresie obowiązywania dawniejszego przepisu, jeśli nie ma przepisów szczególnych określających warunki stosowania w czasie. Obowiązek wykładni zgodnej z prawem UE stosuje się od chwili upływu terminu transpozycji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Volkmar Klohn | osoba_fizyczna | skarżący |
| An Bord Pleanála | organ_krajowy | pozwany |
| Sligo County Council | organ_krajowy | interwenient |
| Maloney and Matthews Animal Collections Ltd | spolka | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 85/337 art. 10a § akapit piąty
Dyrektywa Rady 85/337/EWG
Przepis nakłada wymóg, aby postępowania sądowe w sprawach dotyczących środowiska były 'uczciwe, sprawiedliwe, przeprowadzane bez zbędnej zwłoki i niezbyt drogie'. Nie ma on jednak bezpośredniego skutku. Sądy krajowe mają obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnie z tym celem, jeśli dyrektywa nie została transponowana.
Dyrektywa 2003/35
Dyrektywa 2003/35/WE
Dyrektywa dostosowała prawo wspólnotowe do Konwencji z Aarhus, dodając art. 10a do dyrektywy 85/337.
Pomocnicze
Konwencja z Aarhus art. 9 § ust. 4
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Przepis ten, podobny do art. 10a dyrektywy 85/337, stanowi, że procedury odwoławcze powinny być 'uczciwe, sprawiedliwe, terminowe i niedyskryminacyjne ze względu na koszty'. Trybunał orzekł, że nie ma on bezpośredniego zastosowania.
TFUE art. 267
TFUE
Podstawa prawna dla odesłania prejudycjalnego.
TFUE art. 288 § akapit trzeci
TFUE
Przepis dotyczący mocy wiążącej dyrektyw i obowiązku państw członkowskich osiągnięcia rezultatu przez nie przewidzianego.
Rules of the Superior Courts art. 99
Rules of the Superior Courts
Irlandzki przepis proceduralny stanowiący, że 'rozstrzygnięcie o kosztach zależy od wyniku postępowania'.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada 'niezbyt drogiego postępowania' nie jest bezpośrednio skuteczna, ale wymaga wykładni prawa krajowego zgodnie z celem dyrektywy. Obowiązek wykładni zgodnej z prawem UE stosuje się do postępowań wszczętych przed terminem transpozycji, o ile nie narusza to zasady pewności prawa i powagi rzeczy osądzonej. Zasada pewności prawa nie wyklucza stosowania zasady 'niezbyt drogiego postępowania' do przyszłych skutków stanu faktycznego powstałego w czasie obowiązywania starego przepisu, zwłaszcza gdy strony nie otrzymały żadnych zapewnień co do utrzymania w mocy starego przepisu.
Odrzucone argumenty
Zasada 'niezbyt drogiego postępowania' jest bezpośrednio skuteczna i powinna być stosowana do wszystkich kosztów, niezależnie od momentu ich poniesienia. Zasada pewności prawa sprzeciwia się stosowaniu zasady 'niezbyt drogiego postępowania' do postępowań, które rozpoczęły się przed upływem terminu transpozycji, ponieważ wpłynęło to na decyzje stron dotyczące ponoszenia kosztów.
Godne uwagi sformułowania
zasada niezbyt drogiego postępowania bezpośrednia skuteczność obowiązek wykładni prawa krajowego zasada pewności prawa zasada powagi rzeczy osądzonej szeroki dostęp do wymiaru sprawiedliwości
Skład orzekający
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes, pełniący obowiązki prezesa pierwszej izby
J.C. Bonichot
sprawozdawca
A. Arabadjiev
sędzia
E. Regan
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia zasady 'niezbyt drogiego postępowania' w sprawach środowiskowych, stosowanie prawa UE w przypadku braku transpozycji, relacja między prawem UE a zasadą powagi rzeczy osądzonej oraz pewności prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku transpozycji dyrektywy i konieczności wykładni prawa krajowego. Ograniczone przez zasadę powagi rzeczy osądzonej i pewności prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, a także złożonych kwestii związanych z bezpośrednią skutecznością prawa UE i jego stosowaniem w czasie, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy koszty postępowania środowiskowego mogą zablokować dostęp do sądu? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI