C-167/12
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że matka zamawiająca dziecko z umowy o macierzyństwo zastępcze nie ma prawa do urlopu macierzyńskiego na podstawie dyrektyw UE, nawet jeśli karmi dziecko piersią, a odmowa takiego urlopu nie stanowi dyskryminacji ze względu na płeć.
Sprawa dotyczyła pracownicy, która zamówiła dziecko poprzez umowę o macierzyństwo zastępcze. Pracodawca odmówił jej urlopu macierzyńskiego, argumentując, że nie była w ciąży ani nie urodziła dziecka. Pracownica twierdziła, że odmowa ta stanowi dyskryminację ze względu na płeć. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że dyrektywy UE dotyczące urlopu macierzyństwgo i równości traktowania nie obejmują matek zamawiających w takich sytuacjach, a odmowa urlopu nie jest dyskryminacją.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektyw 92/85/EWG i 2006/54/WE w sprawie pracownicy, która zamówiła dziecko poprzez umowę o macierzyństwo zastępcze. Pracownica, która nie była w ciąży ani nie urodziła dziecka, domagała się urlopu macierzyńskiego, argumentując, że odmowa jego przyznania przez pracodawcę stanowi dyskryminację ze względu na płeć. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując sprawę w składzie wielkiej izby, orzekł, że dyrektywa 92/85/EWG, dotycząca ochrony pracownic w ciąży, po porodzie i karmiących, ma na celu ochronę zdrowia matki w specyficznej sytuacji wynikającej z ciąży i porodu. W związku z tym, pracownica będąca matką zamawiającą, która nie była w ciąży, nie jest objęta zakresem art. 8 tej dyrektywy, nawet jeśli karmi dziecko piersią. Trybunał podkreślił, że dyrektywa ta nie wyklucza stosowania przepisów krajowych korzystniejszych dla takich pracownic. Odnosząc się do dyrektywy 2006/54/WE w sprawie równości traktowania, Trybunał stwierdził, że odmowa przyznania urlopu macierzyńskiego matce zamawiającej nie stanowi dyskryminacji ze względu na płeć, ponieważ nie jest ona traktowana mniej korzystnie w związku z ciążą lub urlopem macierzyńskim w rozumieniu dyrektywy 92/85/EWG. Ponadto, jeśli ojciec zamawiający również nie ma prawa do takiego urlopu, nie ma mowy o dyskryminacji bezpośredniej lub pośredniej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pracownica będąca matką zamawiającą, która nie była w ciąży, nie mieści się w zakresie stosowania art. 8 dyrektywy 92/85/EWG, nawet jeśli karmi dziecko piersią. Państwa członkowskie nie są zobowiązane do przyznania takiego urlopu na mocy tej dyrektywy.
Uzasadnienie
Urlop macierzyński na podstawie dyrektywy 92/85/EWG ma na celu ochronę zdrowia matki w specyficznej sytuacji wynikającej z ciąży i porodu. Wymaga, aby pracownica była wcześniej w ciąży i urodziła dziecko. Matka zamawiająca, która nie przeszła ciąży, nie spełnia tych warunków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
pracodawca (S.T.) / państwa członkowskie (nieobowiązane do przyznania urlopu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C.D. | osoba_fizyczna | skarżący |
| S.T. | instytucja_ue | pozwany |
| Zjednoczone Królestwo | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
Dyrektywa 92/85/EWG art. 1 § 1, 2 lit. c)
Dyrektywa Rady 92/85/EWG
Określa cel dyrektywy dotyczący poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, po porodzie i karmiących.
Dyrektywa 92/85/EWG art. 8 § 1
Dyrektywa Rady 92/85/EWG
Ustanawia prawo do nieprzerwanego urlopu macierzyńskiego trwającego co najmniej 14 tygodni, przyznawanego pracownicom w ciąży, po porodzie lub karmiącym. Wymaga, aby pracownica była wcześniej w ciąży i urodziła dziecko.
Dyrektywa 92/85/EWG art. 11 § 2 lit. b)
Dyrektywa Rady 92/85/EWG
Zapewnia utrzymanie płatności lub prawa do odpowiednich zasiłków dla pracownic korzystających z urlopu macierzyńskiego.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 1 lit. a), b)
Dyrektywa 2006/54/WE
Definiuje dyskryminację bezpośrednią i pośrednią ze względu na płeć.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 2 lit. c)
Dyrektywa 2006/54/WE
Stanowi, że dyskryminacją jest wszelkie mniej korzystne traktowanie kobiety związane z ciążą lub urlopem macierzyńskim w rozumieniu dyrektywy 92/85/EWG.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 14 § 1 lit. c)
Dyrektywa 2006/54/WE
Zakazuje dyskryminacji ze względu na płeć w odniesieniu do warunków zatrudnienia i pracy, w tym zwolnień i wynagrodzenia.
Pomocnicze
Human Fertilisation and Embryology Act 2008 art. 54
Employment Rights Act 1996 art. 47C
The Maternity and Parental Leave etc. Regulations 1999 art. 19
Equality Act 2010
EKPC art. 8
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Urlop macierzyński na podstawie dyrektywy 92/85/EWG jest ściśle związany z ciążą i porodem pracownicy. Matka zamawiająca, która nie była w ciąży, nie spełnia warunków do skorzystania z urlopu macierzyńskiego na mocy dyrektywy 92/85/EWG. Odmowa przyznania urlopu macierzyńskiego matce zamawiającej nie stanowi dyskryminacji ze względu na płeć, gdyż nie jest ona traktowana mniej korzystnie w związku z ciążą lub urlopem macierzyńskim w rozumieniu dyrektyw.
Odrzucone argumenty
Matka zamawiająca powinna mieć prawo do urlopu macierzyńskiego, nawet jeśli nie była w ciąży, zwłaszcza jeśli karmi dziecko piersią. Odmowa przyznania urlopu macierzyńskiego matce zamawiającej stanowi dyskryminację ze względu na płeć, naruszając zasadę równości traktowania.
Godne uwagi sformułowania
„pracownice w ciąży, pracownice, które niedawno rodziły, i karmiące piersią muszą być uznane za grupę szczególnego ryzyka” „urlop macierzyński [...] ma na celu ochronę zdrowia matki dziecka w szczególnej, wrażliwej sytuacji wynikającej z ciąży.” „przyznanie urlopu macierzyńskiego [...] wymaga, by pracownica z niego korzystająca była wcześniej w ciąży i urodziła dziecko.” „nie można uznać, by taka matka zamawiająca była dyskryminowana ze względu na płeć w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. c) dyrektywy 2006/54”
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
K. Lenaerts
wiceprezes
A. Tizzano
prezes_izby
L. Bay Larsen
prezes_izby
M. Safjan
sprawozdawca
J. Malenovský
sędzia
E. Levits
sędzia
A. Ó Caoimh
sędzia
J.C. Bonichot
sędzia
D. Šváby
sędzia
M. Berger
sędzia
A. Prechal
sędzia
E. Jarašiūnas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania dyrektyw UE dotyczących urlopu macierzyńskiego i ochrony przed dyskryminacją w kontekście macierzyństwa zastępczego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji matki zamawiającej i nie obejmuje innych form rodzicielstwa zastępczego ani adopcji. Interpretacja opiera się na brzmieniu i celu dyrektyw, co może ograniczać jej zastosowanie w przypadkach odmiennych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny i aktualny temat macierzyństwa zastępczego oraz jego konsekwencji prawnych w kontekście prawa pracy i równości traktowania, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i prawach człowieka.
“Macierzyństwo zastępcze a urlop macierzyński: czy matka zamawiająca jest chroniona przez prawo UE?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI