C-166/11

Trybunał Sprawiedliwości2012-03-01
cjeuochrona_konsumentowumowy poza lokalem przedsiębiorstwaWysokatrybunal
ochrona konsumentówumowy poza lokalem przedsiębiorstwaubezpieczeniaunit linkeddyrektywa 85/577/EWGryzyko inwestycyjnewykładnia przepisów

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że umowy ubezpieczeniowe typu 'unit linked', nawet zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa, nie podlegają ochronie dyrektywy o umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 85/577/EWG w kontekście umowy ubezpieczenia na życie typu 'unit linked' zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Sąd krajowy pytał, czy taka umowa, gdzie ryzyko inwestycyjne ponosi konsument, podlega ochronie dyrektywy. Trybunał, powołując się na ścisłą wykładnię wyłączeń i autonomiczne rozumienie pojęcia umowy ubezpieczenia, stwierdził, że umowy ubezpieczeniowe, w tym te powiązane z funduszami inwestycyjnymi, są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy 85/577/EWG.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 3 ust. 2 lit. d) dyrektywy Rady 85/577/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie ochrony konsumentów w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa. Sprawa rozpatrywana przez Audiencia Provincial de Oviedo dotyczyła umowy ubezpieczenia na życie typu 'unit linked' zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa przez Ángela Lorenzo Gonzáleza Alonso z Nationale Nederlanden Vida Cia De Seguros y Reaseguros SAE. Umowa ta polegała na inwestowaniu składek w różne rodzaje funduszy, przy czym ryzyko finansowe ponosił ubezpieczający. Sąd krajowy, mimo że umowy ubezpieczeniowe są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy 85/577/EWG, miał wątpliwości, czy sporna umowa nie powinna podlegać jej ochronie, biorąc pod uwagę potrzebę ścisłej wykładni wyłączeń. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytanie, przypomniał, że wyłączenia z przepisów prawa Unii należy interpretować ściśle, ale ochrona konsumentów nie jest bezwarunkowa. Stwierdził, że pojęcie 'umowy ubezpieczenia' należy interpretować autonomicznie i jednolicie w całej UE. Analizując charakter umowy 'unit linked', Trybunał wskazał, że jest ona powszechnie uznawana za umowę ubezpieczenia na życie, co potwierdzają przepisy dyrektyw 79/267/EWG i 2002/83/WE. W związku z tym, zgodnie z art. 3 ust. 2 lit. d) dyrektywy 85/577/EWG, takie umowy są wyłączone z jej zakresu stosowania. Trybunał zaznaczył, że konsumenci mogą mieć prawo do odstąpienia od umowy ubezpieczenia na mocy dyrektywy dotyczącej ubezpieczeń na życie, ale ocena spełnienia tych warunków należy do sądu krajowego. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że umowa tego typu nie jest objęta zakresem zastosowania dyrektywy 85/577/EWG.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, taka umowa nie jest objęta zakresem zastosowania dyrektywy 85/577/EWG.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że pojęcie 'umowy ubezpieczenia' należy interpretować autonomicznie i jednolicie w UE. Umowy typu 'unit linked' są uznawane za umowy ubezpieczenia na życie, a zgodnie z art. 3 ust. 2 lit. d) dyrektywy 85/577/EWG, umowy ubezpieczeniowe są z niej wyłączone. Wyłączenia te należy interpretować ściśle, ale nie w sposób, który pozbawiałby je skuteczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Nationale Nederlanden Vida Cia De Seguros y Reaseguros SAE (pozwany w postępowaniu głównym)

Strony

NazwaTypRola
Ángel Lorenzo González Alonsoosoba_fizycznaskarżący
Nationale Nederlanden Vida Cia De Seguros y Reaseguros SAEspolkapozwany
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 85/577/EWG art. 3 § ust. 2 lit. d)

Dyrektywa Rady 85/577/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie ochrony konsumentów w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa

Wyłącza umowy ubezpieczeniowe z zakresu stosowania dyrektywy. Wykładnia tego wyłączenia powinna być ścisła, ale nie może pozbawić go skuteczności. Umowy 'unit linked' są uznawane za umowy ubezpieczenia.

Pomocnicze

Dyrektywa 2002/83/WE art. 2 § ust. 1 lit. a)

Dyrektywa 2002/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie

Definiuje ubezpieczenia na życie, w tym te powiązane z funduszami inwestycyjnymi.

Dyrektywa 2002/83/WE art. 35 § ust. 1

Dyrektywa 2002/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie

Przewiduje prawo konsumenta do odstąpienia od umowy ubezpieczenia na życie.

Dyrektywa 79/267/EWG art. 1 § pkt 1 lit. a)

Dyrektywa 79/267/EWG

Określała grupę ubezpieczeń na życie, w tym te powiązane z funduszami inwestycyjnymi.

Ley 26/1991 art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa 26/1991, o umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa (Hiszpania)

Wyłącza umowy ubezpieczenia z zakresu stosowania ustawy.

Ley 26/1991 art. 3 § ust. 1 i 2

Ustawa 26/1991, o umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa (Hiszpania)

Określa wymogi formalne dla umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa.

Ley 26/1991 art. 4 § akapit pierwszy

Ustawa 26/1991, o umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa (Hiszpania)

Określa możliwość unieważnienia umowy zawartej z naruszeniem wymogów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowy ubezpieczeniowe, w tym typu 'unit linked', są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy 85/577/EWG na mocy art. 3 ust. 2 lit. d). Pojęcie 'umowy ubezpieczenia' należy interpretować autonomicznie i jednolicie w całej UE. Dyrektywy dotyczące ubezpieczeń na życie (79/267/EWG, 2002/83/WE) klasyfikują umowy 'unit linked' jako ubezpieczenia na życie.

Odrzucone argumenty

Wyłączenia z dyrektywy 85/577/EWG powinny być interpretowane ściśle, co mogłoby sugerować objęcie ochroną umowy 'unit linked'. Umowa zawiera elementy inwestycyjne, a ryzyko finansowe ponosi konsument, co może sugerować, że nie jest to typowe ubezpieczenie.

Godne uwagi sformułowania

wykładnia art. 3 ust. 2 lit. d) dyrektywy 85/577/EWG zakres zastosowania dyrektywy pojęcie umowy ubezpieczenia należy poszukiwać z uwzględnieniem kontekstu, w który wpisuje się ta dyrektywa, i powinien on znaleźć w całej Unii Europejskiej autonomiczną i jednolitą wykładnię wyjątki od przepisów prawa Unii zmierzających do ochrony konsumentów należy interpretować w sposób ścisły ochrona konsumentów przewidziana przez dyrektywę 85/577 nie jest bezwarunkowa i podlega określonym granicom umowy zwane „unit linked”, „wyrażone w jednostkach przeliczeniowych” lub „związane z funduszami inwestycyjnymi” są powszechne w prawie ubezpieczeń

Skład orzekający

M. Safjan

prezes izby

E. Levits

sędzia

M. Berger

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia umów ubezpieczeniowych typu 'unit linked' z zakresu ochrony dyrektywy o umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa (85/577/EWG). Interpretacja pojęcia 'umowy ubezpieczenia' w prawie UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego typu umowy ubezpieczeniowej ('unit linked') i konkretnej dyrektywy (85/577/EWG). Nie wyklucza możliwości odstąpienia od umowy na podstawie innych przepisów (np. dyrektywy o ubezpieczeniach na życie).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony konsumentów i interpretacji przepisów UE w kontekście produktów finansowych, które łączą cechy ubezpieczeniowe z inwestycyjnymi.

Czy umowa 'unit linked' zawarta poza biurem chroni konsumenta? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI