C-164/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zasada ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie wykonaniu europejskiego nakazu aresztowania, jeśli czyny popełnione w dwóch państwach członkowskich nie są tożsame, nawet jeśli prawo krajowe kwalifikuje je jako jedno przestępstwo ciągłe.
Sprawa dotyczyła wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez Portugalię przeciwko obywatelowi Hiszpanii, który został skazany w obu krajach za oszustwa. Sąd hiszpański pytał, czy zasada ne bis in idem (zakaz ponownego sądzenia za ten sam czyn) chroni go przed wykonaniem nakazu, jeśli czyny te, choć popełnione przez odrębne spółki i na szkodę różnych ofiar, mogłyby być uznane za jedno przestępstwo ciągłe według prawa hiszpańskiego. Trybunał stwierdził, że kluczowe jest ustalenie tożsamości czynów na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie ich kwalifikacji prawnej w prawie krajowym.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni zasady ne bis in idem w kontekście europejskiego nakazu aresztowania. Obywatel Hiszpanii, Juan, został skazany w Hiszpanii za oszustwa i pranie pieniędzy, a następnie w Portugalii za kwalifikowane oszustwo. Portugalia wydała europejski nakaz aresztowania w celu wykonania kary pozbawienia wolności. Juan argumentował, że czyny objęte wyrokami w obu krajach są tożsame i ich ściganie narusza zasadę ne bis in idem. Sąd odsyłający (Audiencia Nacional) miał wątpliwości, czy czyny te są tożsame, wskazując na odrębne spółki, różne ofiary i brak ścisłego powiązania czasowo-przestrzennego, ale jednocześnie zauważył, że prawo hiszpańskie mogłoby je zakwalifikować jako jedno przestępstwo ciągłe. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując pytanie pierwsze, podkreślił, że pojęcie „tych samych czynów” w kontekście zasady ne bis in idem należy interpretować autonomicznie i jednolicie w całej UE. Obejmuje ono czyny rozumiane jako zdarzenia i pewną całość nierozdzielnie ze sobą związanych konkretnych okoliczności, niezależnie od ich kwalifikacji prawnej w prawie krajowym. Trybunał stwierdził, że na podstawie przedstawionych informacji, czyny popełnione w Hiszpanii i Portugalii nie wydają się być tożsame, ponieważ zostały popełnione za pośrednictwem odrębnych osób prawnych, na szkodę różnych pokrzywdzonych i nie były nierozerwalnie ze sobą związane. W związku z tym, zasada ne bis in idem nie stała na przeszkodzie wykonaniu europejskiego nakazu aresztowania, pod warunkiem, że czyny te nie są tożsame. Pytanie drugie, dotyczące braku procedury łączenia kar w prawie hiszpańskim, zostało uznane za niedopuszczalne, ponieważ nie było bezpośrednio związane z postępowaniem dotyczącym wykonania nakazu aresztowania, a jedynie z potencjalnym przyszłym postępowaniem dotyczącym wykonania wyroku portugalskiego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Zasada ne bis in idem (art. 3 pkt 2 decyzji ramowej 2002/584) stoi na przeszkodzie wykonaniu europejskiego nakazu aresztowania, jeśli osoba ścigana została już prawomocnie osądzona w innym państwie członkowskim za te same czyny. Jednakże, aby ustalić istnienie „tych samych czynów”, nie jest konieczne uwzględnianie kwalifikacji rozpatrywanych przestępstw zgodnie z prawem państwa wykonującego nakaz, a ocena powinna opierać się na obiektywnych elementach zdarzenia.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że pojęcie „tych samych czynów” ma autonomiczne i jednolite znaczenie w prawie UE i odnosi się do zdarzeń oraz całości nierozdzielnie ze sobą związanych okoliczności, niezależnie od ich kwalifikacji prawnej w prawie krajowym. W analizowanej sprawie, czyny popełnione w Hiszpanii i Portugalii, mimo że mogły być zakwalifikowane jako przestępstwo ciągłe w Hiszpanii, nie były tożsame, ponieważ zostały popełnione przez odrębne spółki, na szkodę różnych ofiar i nie były nierozerwalnie ze sobą związane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Juan | osoba_fizyczna | osoba, której dotyczy nakaz |
| Ministerio Fiscal | organ_krajowy | uczestnik postępowania |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
decyzja ramowa 2002/584 art. 3 § 2
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Pomocnicze
Karta praw podstawowych art. 45
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta praw podstawowych art. 49 § 3
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta praw podstawowych art. 50
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
KWUS art. 54
Konwencja wykonawcza do układu z Schengen
decyzja ramowa 2002/584 art. 4 § 6
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
decyzja ramowa 2008/675
Decyzja ramowa Rady 2008/675/WSiSW
decyzja ramowa 2008/909 art. 8 § 1
Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW
decyzja ramowa 2008/909 art. 8 § 2
Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW
ley orgánica 7/2014 art. 14 § 2
Ustawa organiczna 7/2014 o wymianie informacji z rejestrów karnych i uwzględnianiu wyroków skazujących pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej
Ley de Enjuiciamiento Criminal art. 988 § 3
Kodeks postępowania karnego (Hiszpania)
Código Penal art. 76
Kodeks karny (Hiszpania)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pojęcie „tych samych czynów” w kontekście zasady ne bis in idem ma autonomiczne i jednolite znaczenie w prawie UE, niezależne od kwalifikacji prawnej w prawie krajowym. Ocena tożsamości czynów powinna opierać się na obiektywnych elementach zdarzenia (sprawca, czas, miejsce), a nie na kwalifikacji prawnej w prawie krajowym. Czynów popełnionych przez odrębne spółki, na szkodę różnych ofiar i bez ścisłego powiązania czasowo-przestrzennego nie można uznać za tożsame w rozumieniu zasady ne bis in idem.
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja czynów jako „przestępstwa ciągłego” według prawa hiszpańskiego powinna przesądzać o ich tożsamości w rozumieniu zasady ne bis in idem. Brak procedury łączenia kar w prawie hiszpańskim dla czynów popełnionych w różnych państwach członkowskich stanowi naruszenie prawa UE i zasady wzajemnego uznawania (pytanie drugie uznane za niedopuszczalne).
Godne uwagi sformułowania
„całość, na którą składają się nierozdzielnie ze sobą związane konkretne okoliczności” „nie jest konieczne uwzględnienie kwalifikacji rozpatrywanych przestępstw zgodnie z prawem wykonującego nakaz państwa członkowskiego” „ocena zdarzeń na podstawie obiektywnych elementów, która to ocena [...] jest niezależna od ich kwalifikacji prawnej w prawie krajowym”
Skład orzekający
A. Arabadjiev
prezes izby
P.G. Xuereb
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
A. Kumin
sprawozdawca
I. Ziemele
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście europejskiego nakazu aresztowania, zwłaszcza w przypadkach transgranicznych oszustw i odrębnych kwalifikacji prawnych w państwach członkowskich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której czyny nie są obiektywnie tożsame, mimo potencjalnej kwalifikacji jako przestępstwo ciągłe w prawie krajowym. Nie rozstrzyga kwestii łączenia kar w przypadku, gdyby czyny były tożsame lub gdyby istniały inne podstawy do odmowy wykonania nakazu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej zasady ne bis in idem w kontekście transgranicznej współpracy karnej i europejskiego nakazu aresztowania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Wyjaśnia, jak UE interpretuje tożsamość czynów w różnych systemach prawnych.
“Czy europejski nakaz aresztowania może być wykonany, jeśli czyny popełniono w dwóch krajach, ale prawo krajowe uznaje je za jedno przestępstwo?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI