C-163/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że w sprawach o odszkodowanie za naruszenie prawa konkurencji, sąd może nakazać ujawnienie dowodów, które strona musi stworzyć ex novo, pod warunkiem zachowania proporcjonalności.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2014/104/UE w sprawie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji. Sąd odsyłający z Hiszpanii pytał, czy sąd może nakazać ujawnienie dowodów, które strona musi stworzyć ex novo, czy tylko tych już istniejących. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że dyrektywa obejmuje również dowody tworzone ex novo, o ile wniosek jest precyzyjny, proporcjonalny i uwzględnia uzasadnione interesy stron oraz prawa podstawowe.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez hiszpański sąd gospodarczy dotyczył wykładni art. 5 ust. 1 dyrektywy 2014/104/UE. Sprawa wywodziła się ze sporu o naprawienie szkody spowodowanej przez kartel producentów samochodów ciężarowych, stwierdzony przez Komisję Europejską. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy przepisy dyrektywy pozwalają na nakazanie ujawnienia dowodów, które strona pozwana musiałaby stworzyć ex novo (poprzez zebranie lub sklasyfikowanie informacji), czy tylko tych już istniejących. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując brzmienie, kontekst i cel dyrektywy, stwierdził, że art. 5 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że obejmuje on również dowody tworzone ex novo. Podkreślono, że celem dyrektywy jest ułatwienie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i zaradzenie asymetrii informacji między stronami. Jednocześnie Trybunał zaznaczył, że takie żądania muszą być zgodne z zasadami proporcjonalności, istotności i konieczności, a sądy krajowe muszą ściśle kontrolować wnioski, uwzględniając uzasadnione interesy stron i prawa podstawowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 5 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2014/104/UE należy interpretować w ten sposób, że ujawnienie istotnych dowodów odnosi się również do dowodów, które strona, do której skierowano wniosek o ujawnienie dowodów, powinna stworzyć ex novo, poprzez zebranie lub sklasyfikowanie informacji, wiedzy lub danych będących w jej posiadaniu.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że cel dyrektywy (ułatwienie dochodzenia roszczeń i zaradzenie asymetrii informacji) oraz definicja 'dowodów' wskazują na szerokie rozumienie pojęcia ujawnianych dowodów. Wykluczenie dowodów tworzonych ex novo mogłoby utrudnić dochodzenie roszczeń. Jednocześnie podkreślono konieczność przestrzegania zasad proporcjonalności, istotności i konieczności, a także uwzględniania uzasadnionych interesów stron i praw podstawowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w zakresie wykładni)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| AD i in. | osoba_fizyczna | skarżący |
| PACCAR Inc | spolka | pozwany |
| DAF TRUCKS NV | spolka | pozwany |
| DAF Trucks Deutschland GmbH | spolka | pozwany |
| rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Dyrektywa 2014/104/UE art. 5 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Nakaz ujawnienia istotnych dowodów obejmuje również dowody, które strona musi stworzyć ex novo, pod warunkiem przestrzegania zasad proporcjonalności, istotności i konieczności.
TFUE art. 101
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakaz porozumień ograniczających konkurencję.
LEC art. 283 bis a § 1
Ustawa nr 1/2000 – Kodeks postępowania cywilnego (Hiszpania)
Transpozycja art. 5 ust. 1 dyrektywy 2014/104/UE do prawa hiszpańskiego.
Pomocnicze
Dyrektywa 2014/104/UE art. 5 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Wymaga, aby ujawnienie dowodów było ograniczone do konkretnych środków dowodowych lub kategorii dowodów, określonych jak najdokładniej i najwęziej.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 5 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Nakazuje sądom krajowym uwzględnianie uzasadnionych interesów stron i osób trzecich przy ocenie proporcjonalności ujawnienia dowodów.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 22 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Przepisy istotne dyrektywy nie są stosowane z mocą wsteczną.
Dyrektywa 2014/104/UE art. 22 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE
Przepisy inne niż istotne (proceduralne) nie mają zastosowania do powództw wniesionych przed 26 grudnia 2014 r.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłań prejudycjalnych.
LEC art. 328
Ustawa nr 1/2000 – Kodeks postępowania cywilnego (Hiszpania)
Możliwość żądania ujawnienia dokumentów od innych stron.
LEC art. 330
Ustawa nr 1/2000 – Kodeks postępowania cywilnego (Hiszpania)
Możliwość żądania ujawnienia dokumentów od osób trzecich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel dyrektywy 2014/104/UE, jakim jest ułatwienie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i zaradzenie asymetrii informacji, przemawia za szeroką wykładnią pojęcia ujawnianych dowodów, obejmującą również te tworzone ex novo. Definicja 'dowodów' w dyrektywie jest szeroka i nie wyklucza dowodów tworzonych ex novo. Wykluczenie dowodów tworzonych ex novo mogłoby utrudnić skuteczne dochodzenie roszczeń i podważyć prawo do pełnego naprawienia szkody. Przepisy dotyczące proporcjonalności (art. 5 ust. 2 i 3) zapewniają mechanizm kontroli wniosków o ujawnienie dowodów, w tym tworzonych ex novo, chroniąc przed nadużyciami i nadmiernym obciążeniem.
Odrzucone argumenty
Brzmienie art. 5 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy, odwołujące się do dowodów 'znajdujących się w ich dyspozycji', sugeruje ograniczenie do dowodów już istniejących. Żądanie stworzenia dowodów ex novo może wykraczać poza zwykłe poszukiwanie i wybór istniejących dokumentów, stanowiąc nadmierne obciążenie dla strony pozwanej.
Godne uwagi sformułowania
asymetria informacji prawo do pełnego naprawienia poniesionej szkody zasada proporcjonalności uzasadnione interesy wszystkich zainteresowanych stron i osób trzecich dowody, które strona [...] powinna stworzyć ex novo
Skład orzekający
A. Prechal
prezes_izby
M.L. Arastey Sahún
sędzia
F. Biltgen
sędzia
N. Wahl
sprawozdawca
J. Passer
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dyrektywy 2014/104/UE dotyczących ujawniania dowodów w sprawach o naruszenie prawa konkurencji, w szczególności dopuszczalność żądania dowodów tworzonych ex novo."
Ograniczenia: Stosowanie zasady proporcjonalności i konieczność ścisłej kontroli sądowej wniosków o ujawnienie dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowań o odszkodowanie za naruszenie konkurencji – możliwości uzyskania dowodów od przeciwnika procesowego, co jest kluczowe dla poszkodowanych firm. Wykładnia przepisów UE w tym zakresie ma istotne znaczenie praktyczne.
“Czy sąd może zmusić Twojego konkurenta do stworzenia dowodów przeciwko sobie? TSUE odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI