C-163/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-03-19
cjeuazyl_imigracjasystem dublińskiWysokatrybunal
azyluchodźcysystem dublińskiprzekazanieterminyucieczkaprawa podstawoweart. 4 Karta Praw Podstawowychnieludzkie traktowaniewarunki życia

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przekazanie osoby ubiegającej się o azyl do innego państwa członkowskiego jest niedozwolone, jeśli istnieje poważne ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania, nawet po zakończeniu procedury azylowej, a także doprecyzował zasady dotyczące terminu przekazania i definicji 'ucieczki'.

Sprawa dotyczyła interpretacji rozporządzenia Dublin III i Karty Praw Podstawowych UE w kontekście przekazania osoby ubiegającej się o azyl do Włoch. Sąd odsyłający pytał o definicję 'ucieczki' w kontekście przedłużenia terminu przekazania, możliwość powoływania się na upływ terminu w postępowaniu odwoławczym oraz o to, czy warunki życia beneficjenta ochrony międzynarodowej w państwie docelowym mogą stanowić podstawę do odmowy przekazania ze względu na ryzyko naruszenia art. 4 Karty. Trybunał wyjaśnił, że 'ucieczka' wymaga celowego działania, ale można ją domniemywać, jeśli osoba opuściła miejsce zamieszkania bez powiadomienia. Potwierdził, że można powoływać się na upływ terminu w postępowaniu odwoławczym. Kluczowe jest, że przekazanie jest niedozwolone, jeśli istnieje udowodnione ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania, nawet po przyznaniu ochrony, a ocena tego ryzyka musi uwzględniać skrajną deprywację materialną.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgerichtshof Baden-Württemberg dotyczył wykładni rozporządzenia Dublin III oraz art. 4 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa dotyczyła przekazania Abubacarra Jawa do Włoch. Sąd odsyłający zadał trzy pytania: 1) Czy do uznania, że osoba ubiegająca się o azyl 'uciekła' w rozumieniu art. 29 ust. 2 rozporządzenia Dublin III, wystarczy, że opuściła miejsce zamieszkania i nie poinformowała o tym organów, czy też konieczne jest ustalenie celowego działania w celu udaremnienia przekazania? Czy osoba ta może powoływać się na upływ sześciomiesięcznego terminu na przekazanie? 2) Czy przedłużenie terminu przekazania do 18 miesięcy wymaga wspólnego uzgodnienia państw członkowskich, czy wystarczy jednostronne powiadomienie? 3) Czy przekazanie jest niedozwolone, jeśli w przypadku przyznania ochrony międzynarodowej istnieje poważne ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania ze względu na warunki życia? Trybunał orzekł, że 'ucieczka' wymaga celowego działania, ale można ją domniemywać, jeśli osoba opuściła miejsce zamieszkania bez powiadomienia, pod warunkiem poinformowania jej o obowiązkach. Potwierdził, że osoba ubiegająca się o azyl może powoływać się na upływ terminu w postępowaniu odwoławczym. W kwestii przedłużenia terminu, wystarczy jednostronne powiadomienie przez państwo wnioskujące. Co do trzeciego pytania, Trybunał stwierdził, że prawo UE obejmuje ocenę ryzyka naruszenia art. 4 Karty, nawet po zakończeniu procedury azylowej. Przekazanie jest niedozwolone, jeśli istnieją poważne i udowodnione powody, by sądzić, że osoba znajdzie się w sytuacji skrajnej deprywacji materialnej, która naruszałaby jej godność. Ocena ta musi opierać się na obiektywnych danych, a sam fakt gorszych warunków życia lub braku programów integracyjnych nie jest wystarczający, chyba że prowadzi do skrajnej deprywacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Ucieczka wymaga celowego działania w celu udaremnienia przekazania, ale można ją domniemywać, gdy osoba opuściła miejsce zamieszkania bez powiadomienia organów, pod warunkiem poinformowania jej o obowiązkach. Osoba ta może wykazać, że nie miała takiego zamiaru.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił potrzebę zapewnienia skutecznego funkcjonowania systemu dublińskiego. Wymóg udowodnienia zamiaru ucieczki byłby zbyt trudny do spełnienia dla organów, co mogłoby prowadzić do nadużyć. Domniemanie ucieczki w przypadku braku powiadomienia o nieobecności ułatwia stosowanie przepisów, jednocześnie chroniąc prawa osoby ubiegającej się o azyl poprzez możliwość obalenia domniemania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Abubacarr Jawoosoba_fizycznaskarżący
Bundesrepublik Deutschlandpanstwo_czlonkowskiepozwany

Przepisy (14)

Główne

Rozporządzenie Dublin III art. 3 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013

W przypadku systemowych nieprawidłowości w procedurze azylowej lub warunkach przyjmowania, które stwarzają ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania, państwo członkowskie dokonujące ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego prowadzi dalszą ocenę kryteriów w celu wyznaczenia innego państwa odpowiedzialnego. Jeśli przekazanie jest niemożliwe do żadnego państwa, odpowiedzialność przenosi się na państwo prowadzące postępowanie.

Rozporządzenie Dublin III art. 29 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013

Przekazanie powinno nastąpić w ciągu 6 miesięcy. Termin ten może być przedłużony do 1 roku (uwięzienie) lub 18 miesięcy (ucieczka). Ucieczka może być domniemana, jeśli osoba opuściła miejsce zamieszkania bez powiadomienia, pod warunkiem poinformowania jej o obowiązkach.

Rozporządzenie Dublin III art. 27 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013

Wnioskodawca ma prawo do skutecznego środka zaskarżenia w formie odwołania lub wniosku o ponowne rozpoznanie decyzji o przekazaniu.

Karta art. 4

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. Ma bezwzględne zastosowanie i wymaga oceny ryzyka skrajnej deprywacji materialnej.

Pomocnicze

Karta art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.

Karta art. 51 § ust. 1

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Zakres zastosowania Karty – państwa członkowskie stosują prawo Unii.

Karta art. 52 § ust. 3

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawa odpowiadające prawom gwarantowanym w EKPC mają takie samo znaczenie i zakres.

Dyrektywa w sprawie przyjmowania art. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE

Obowiązek informowania wnioskodawców o ich prawach i obowiązkach.

Dyrektywa w sprawie przyjmowania art. 7

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE

Możliwość ograniczenia swobody przemieszczania się i wymóg powiadamiania o zmianie adresu.

Dyrektywa w sprawie kwalifikowania art. 34

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Dostęp do programów integracyjnych dla beneficjentów ochrony międzynarodowej.

Aufenthaltsgesetz art. 60a § ust. 2

Ustawa o pobycie, pracy i integracji cudzoziemców

Tymczasowe zawieszenie wydalenia (tolerowanie).

AsylG art. 29 § ust. 1

Ustawa dotycząca prawa do azylu

Niedopuszczalność wniosku o azyl, gdy inne państwo jest odpowiedzialne na podstawie prawa UE lub umowy międzynarodowej.

AsylG art. 31 § ust. 3

Ustawa dotycząca prawa do azylu

Obowiązek ustalenia przesłanek z § 60 ust. 5 lub 7 Aufenthaltsgesetz w przypadku niedopuszczalnych wniosków.

AsylG art. 34a

Ustawa dotycząca prawa do azylu

Nakaz wydalenia do państwa odpowiedzialnego za procedurę azylową.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Definicja 'ucieczki' powinna uwzględniać możliwość domniemania w celu zapewnienia skuteczności systemu dublińskiego. Osoba ubiegająca się o azyl powinna mieć możliwość powołania się na upływ terminu przekazania w postępowaniu odwoławczym. Przekazanie jest niedozwolone, jeśli istnieje udowodnione ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania, nawet po przyznaniu ochrony międzynarodowej, ze względu na skrajną deprywację materialną.

Odrzucone argumenty

Interpretacja 'ucieczki' wymagająca udowodnienia celowego działania w celu udaremnienia przekazania. Przedłużenie terminu przekazania wymaga wspólnego uzgodnienia państw członkowskich. Ryzyko gorszych warunków życia lub braku programów integracyjnych w państwie docelowym nie stanowi samo w sobie podstawy do odmowy przekazania.

Godne uwagi sformułowania

Można domniemywać, że jest tak w przypadku, gdy przekazania tego nie można wykonać ze względu na fakt, że wnioskodawca ten opuścił miejsce zamieszkania, które zostało mu przydzielone, nie informując o swej nieobecności właściwych organów krajowych, pod warunkiem że został on poinformowany o ciążących na nim w tym zakresie obowiązkach. Artykuł 4 Karty praw podstawowych należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie takiemu przekazaniu [...] chyba że sąd [...] stwierdzi [...] rzeczywisty charakter tego ryzyka dla tej osoby ze względu na fakt, że w przypadku przekazania znalazłaby się ona [...] w sytuacji skrajnej deprywacji materialnej.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

A. Prechal

sędzia

M. Vilaras

sędzia

E. Regan

sędzia

F. Biltgen

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

M.C. Lycourgos

prezes izby

A. Rosas

sędzia

E. Juhász

sędzia

M. Ilešič

sprawozdawca

J. Malenovský

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

D. Šváby

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów rozporządzenia Dublin III dotyczących terminów przekazania, definicji 'ucieczki' oraz oceny ryzyka naruszenia praw podstawowych w kontekście przekazania osób ubiegających się o azyl. Określenie kryteriów oceny ryzyka skrajnej deprywacji materialnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów prawa UE i nie może być bezpośrednio stosowane do krajowych procedur azylowych bez uwzględnienia ich zgodności z prawem UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw osób ubiegających się o azyl i stanowi ważny precedens w interpretacji przepisów unijnych dotyczących procedury azylowej oraz ochrony przed nieludzkim traktowaniem. Jest to temat o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

Czy ucieczka z ośrodka dla uchodźców automatycznie przekreśla szansę na azyl? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI