C-162/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że państwa członkowskie nie mogą zezwalać na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin do zaprawiania nasion ani na obrót i stosowanie zaprawionych nasion, jeśli zostało to wyraźnie zakazane rozporządzeniem wykonawczym, nawet powołując się na przepisy dotyczące sytuacji nadzwyczajnych.
Sprawa dotyczyła wykładni art. 53 rozporządzenia nr 1107/2009, który przewiduje możliwość zezwolenia na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin w sytuacjach nadzwyczajnych. Belgia wydała tymczasowe zezwolenia na środki zawierające klotianidynę i tiametoksam do zaprawiania nasion buraka cukrowego i innych roślin, mimo że stosowanie tych substancji na zewnątrz było zakazane ze względu na ryzyko dla pszczół. Organizacje ekologiczne i pszczelarz zaskarżyli te decyzje. Trybunał orzekł, że art. 53 nie pozwala na obejście wyraźnych zakazów wprowadzonych rozporządzeniami wykonawczymi, które mają na celu ochronę zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 53 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009, który pozwala państwom członkowskim na zezwolenie w sytuacjach nadzwyczajnych na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin. Sprawa wywołała się w związku z tym, że Belgia udzieliła tymczasowych zezwoleń na środki ochrony roślin zawierające klotianidynę i tiametoksam (neonikotynoidy) do zaprawiania nasion buraka cukrowego i innych roślin. Substancje te, ze względu na wysokie ryzyko dla pszczół, podlegały ograniczeniom i zakazom stosowania na zewnątrz, w tym zakazowi wprowadzania do obrotu i stosowania nasion zaprawionych tymi środkami, z wyjątkiem zastosowań w szklarniach trwałych. Organizacje ekologiczne i pszczelarz zaskarżyli te zezwolenia, argumentując, że naruszają one unijne przepisy dotyczące ochrony pszczół. Sąd odsyłający (Conseil d’État) miał wątpliwości co do zakresu stosowania art. 53 i możliwości jego zastosowania w sytuacji, gdy wprowadzanie do obrotu i stosowanie nasion zaprawionych danymi środkami zostało wyraźnie zakazane. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytania pierwsze i drugie, orzekł, że art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 należy interpretować w ten sposób, że nie zezwala on państwu członkowskiemu na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin w celu zaprawiania nasion, jak również wprowadzania do obrotu i stosowania nasion zaprawionych tymi produktami, jeżeli wprowadzanie do obrotu i stosowanie nasion zaprawionych tymi samymi środkami zostało wyraźnie zakazane rozporządzeniem wykonawczym. Trybunał podkreślił, że przepisy dotyczące sytuacji nadzwyczajnych powinny być interpretowane ściśle i nie mogą prowadzić do obejścia wyraźnych zakazów mających na celu ochronę zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska, zgodnie z zasadą ostrożności i nadrzędnością ochrony zdrowia nad poprawą produkcji roślinnej. W związku z tym, dalsze pytania dotyczące definicji 'szczególnych okoliczności' stały się bezprzedmiotowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 nie zezwala państwu członkowskiemu na takie działania, ponieważ stanowi on odstępstwo od art. 28 tego rozporządzenia i nie może być interpretowany jako zezwolenie na obejście wyraźnych zakazów wprowadzonych na mocy innych przepisów tego rozporządzenia (np. art. 49 ust. 2) lub rozporządzeń wykonawczych.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że art. 53 ust. 1 jest przepisem szczególnym, który stanowi odstępstwo od art. 28 i powinien być interpretowany ściśle. Nie pozwala on na obejście przepisów szczególnych dotyczących nasion zaprawionych środkami ochrony roślin (art. 49) ani wyraźnych zakazów wprowadzonych rozporządzeniami wykonawczymi (np. 2018/784, 2018/785), które mają na celu ochronę zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska zgodnie z zasadą ostrożności. Wykładnia zezwalająca na takie działania byłaby sprzeczna z celami rozporządzenia nr 1107/2009.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w postępowaniu głównym)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Pesticide Action Network Europe ASBL | inne | skarżący |
| Nature et Progrès Belgique ASBL | inne | skarżący |
| TN | osoba_fizyczna | skarżący |
| État belge | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Sesvanderhave SA | spolka | interwenient |
| Confédération des Betteraviers Belges ASBL | inne | interwenient |
| Société Générale des Fabricants de Sucre de Belgique ASBL (Subel) | inne | interwenient |
| Isera & Scaldis Sugar SA (Iscal Sugar) | spolka | interwenient |
| Raffinerie Tirlemontoise SA | spolka | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Rozporządzenie nr 1107/2009 art. 53 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009
Przepis ten zezwala na odstępstwo od art. 28 w szczególnych okolicznościach, ale nie pozwala na obejście wyraźnych zakazów wprowadzonych innymi przepisami rozporządzenia lub rozporządzeniami wykonawczymi.
Rozporządzenie nr 1107/2009 art. 49 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009
W przypadku istotnych obaw o zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska, należy podjąć środki mające na celu ograniczenie lub zakazanie stosowania lub sprzedaży zaprawionych nasion.
Rozporządzenie wykonawcze 2018/784 art. 2
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/784
Zakazuje wprowadzania do obrotu i stosowania nasion zaprawionych klotianidyną, chyba że są przeznaczone do stosowania wyłącznie w szklarniach trwałych.
Rozporządzenie wykonawcze 2018/785 art. 2
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/785
Zakazuje wprowadzania do obrotu i stosowania nasion zaprawionych tiametoksamem, chyba że są przeznaczone do stosowania wyłącznie w szklarniach trwałych.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 1107/2009 art. 28 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009
Środek ochrony roślin nie jest wprowadzany do obrotu ani stosowany, chyba że uzyskał zezwolenie.
Dyrektywa 2009/128/WE art. 14 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE
Nakłada na państwa członkowskie obowiązek zachęcania do stosowania ochrony roślin o niskim zużyciu pestycydów i promowania metod niechemicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009, jako przepis stanowiący odstępstwo, powinien być interpretowany ściśle i nie może być wykorzystywany do obejścia wyraźnych zakazów wprowadzonych innymi przepisami tego rozporządzenia lub rozporządzeniami wykonawczymi. Zakazy wprowadzania do obrotu i stosowania nasion zaprawionych neonikotynoidami zostały wprowadzone w celu ochrony pszczół i środowiska, zgodnie z zasadą ostrożności i nadrzędnością ochrony zdrowia nad produkcją roślinną. Wykładnia art. 53 ust. 1 zezwalająca na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin do zaprawiania nasion, mimo istniejącego zakazu stosowania zaprawionych nasion, byłaby sprzeczna z celami rozporządzenia nr 1107/2009.
Godne uwagi sformułowania
przepisy dotyczące sytuacji nadzwyczajnych powinny podlegać ścisłej wykładni poprawa produkcji roślinnej powinna być podporządkowana ochronie zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska zasada ostrożności
Skład orzekający
A. Arabadjiev
prezes izby
L. Bay Larsen
sprawozdawca
P. G. Xuereb
sędzia
A. Kumin
sędzia
I. Ziemele
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących sytuacji nadzwyczajnych w prawie ochrony roślin UE, zasada ostrożności, ochrona pszczół, zakres stosowania zakazów wprowadzonych rozporządzeniami wykonawczymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej wykładni przepisów UE w kontekście ochrony roślin i nasion zaprawionych środkami ochrony roślin.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego problemu ochrony pszczół i wpływu pestycydów na środowisko, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze. Wykładnia przepisów UE w kontekście sytuacji nadzwyczajnych i zakazów jest kluczowa dla praktyki.
“Czy przepisy o "sytuacjach nadzwyczajnych" pozwalają na omijanie zakazów ochrony pszczół? TSUE odpowiada!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI