C-161/18
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że hiszpańskie przepisy dotyczące obliczania emerytur dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy mogą stanowić dyskryminację pośrednią ze względu na płeć, jeśli stawiają kobiety w szczególnie niekorzystnej sytuacji.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 79/7/EWG w kontekście hiszpańskich przepisów dotyczących obliczania emerytur dla osób pracujących w niepełnym wymiarze godzin. Sąd odsyłający powziął wątpliwość, czy system, który proporcjonalnie obniża wysokość emerytury i okresy składkowe dla pracowników niepełnoetatowych, stanowi dyskryminację pośrednią ze względu na płeć, biorąc pod uwagę, że większość takich pracowników stanowią kobiety. Trybunał uznał, że taki system może być niezgodny z prawem UE, jeśli faktycznie stawia kobiety w gorszej sytuacji, chyba że jest obiektywnie uzasadniony zgodnym z prawem celem polityki społecznej i środki są właściwe i niezbędne.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunal Superior de Justicia de Castilla y León dotyczył wykładni art. 4 ust. 1 dyrektywy 79/7/EWG oraz art. 21 Karty praw podstawowych UE. Sprawa dotyczyła Violety Villar Láiz, której emerytura została obliczona z zastosowaniem współczynnika obniżającego ze względu na pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy przez znaczną część jej kariery zawodowej. Sąd odsyłający powziął wątpliwość, czy hiszpańskie przepisy (art. 247 lit. a i art. 248 ust. 3 LGSS) prowadzące do zmniejszenia liczby lat składkowych uwzględnianych przy obliczaniu wysokości emerytury dla pracowników niepełnoetatowych, stanowią dyskryminację pośrednią ze względu na płeć, ponieważ większość pracowników niepełnoetatowych to kobiety. Trybunał przypomniał, że dyskryminacja pośrednia ma miejsce, gdy pozornie neutralny przepis stawia jedną płeć w szczególnie niekorzystnym położeniu, chyba że jest to obiektywnie uzasadnione celem polityki społecznej i środki są właściwe i niezbędne. Analizując hiszpański system, Trybunał stwierdził, że choć zasada pro rata temporis jest dopuszczalna, to podwójne obniżenie (niższa podstawa wymiaru i dodatkowy współczynnik obniżający okres składkowy) może wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celu systemu składkowego, zwłaszcza gdy dotyczy pracowników pracujących w ograniczonym niepełnym wymiarze godzin. W konsekwencji, jeśli uregulowanie to stawia kobiety w szczególnie niekorzystnym położeniu, jest ono niezgodne z prawem UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli takie uregulowanie stawia kobiety w szczególnie niekorzystnym położeniu w porównaniu z mężczyznami, chyba że jest obiektywnie uzasadnione zgodnym z prawem celem polityki społecznej, a środki są właściwe i niezbędne.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że system podwójnego obniżenia (niższa podstawa wymiaru i dodatkowy współczynnik obniżający okres składkowy) dla pracowników niepełnoetatowych może wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celu systemu składkowego, zwłaszcza gdy dotyczy pracowników pracujących w ograniczonym niepełnym wymiarze godzin, i może prowadzić do dyskryminacji pośredniej kobiet.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w zakresie interpretacji prawa UE)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Violeta Villar Láiz | osoba_fizyczna | skarżący |
| Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS) | organ_krajowy | pozwany |
| Tesorería General de la Seguridad Social (TGSS) | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
Dyrektywa 79/7/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego
Zakazuje wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, bezpośrednio lub pośrednio, w tym w zakresie obliczania wysokości świadczeń w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Dyskryminacja pośrednia ma miejsce, gdy pozornie neutralny przepis, kryterium lub praktyka stawia osoby jednej płci w szczególnie niekorzystnym położeniu, chyba że jest obiektywnie uzasadniona zgodnym z prawem celem i środki są właściwe i niezbędne.
LGSS art. 247 § lit. a
Powszechna ustawa o zabezpieczeniu społecznym (Hiszpania)
Określa zasady uwzględniania okresów zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy przy obliczaniu okresów składkowych, stosując współczynnik obniżający.
LGSS art. 248 § ust. 3
Powszechna ustawa o zabezpieczeniu społecznym (Hiszpania)
Przewiduje podwyższenie liczby dni składkowych dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy poprzez zastosowanie współczynnika 1,5, ale z ograniczeniem.
Pomocnicze
Karta art. 21
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 1
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy
Definicja dyskryminacji pośredniej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Hiszpańskie przepisy dotyczące obliczania emerytur dla pracowników niepełnoetatowych prowadzą do dyskryminacji pośredniej ze względu na płeć, ponieważ większość pracowników niepełnoetatowych to kobiety, a system podwójnego obniżenia (niższa podstawa wymiaru i współczynnik obniżający okres składkowy) jest nieproporcjonalny. System obliczania emerytur dla pracowników niepełnoetatowych wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celu systemu składkowego.
Odrzucone argumenty
Proporcjonalne obniżenie emerytury w przypadku pracy w niepełnym wymiarze godzin jest przejawem ogólnego celu polityki społecznej, zgodnego z zasadą składkowości i równości między pracownikami zatrudnionymi w niepełnym i pełnym wymiarze czasu pracy. Emerytura jest odpowiednikiem świadczenia pracy w mniejszym wymiarze i odprowadzania niższych składek.
Godne uwagi sformułowania
"dyskryminację pośrednią ze względu na płeć stanowi sytuacja, w której z pozoru neutralny przepis, kryterium lub praktyka stawiałaby osoby danej płci w szczególnie niekorzystnym położeniu w porównaniu do osób innej płci, chyba że dany przepis, kryterium lub praktyka są obiektywnie uzasadnione usankcjonowanym prawnie celem, a środki osiągania tego celu są właściwe i niezbędne" "co się tyczy grupy pracowników, których w szczególności dotyczą przepisy krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym, z akt, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że dla 65% osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy [...] współczynnik obniżający mający zastosowanie do podstawy wymiaru jest niższy od współczynnika mającego zastosowanie do podstawy wymiaru pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze godzin." "stosowanie dodatkowo współczynnika obniżającego dotyczącego zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy wykracza poza to, co jest niezbędne dla osiągnięcia wspomnianego celu"
Skład orzekający
A. Prechal
prezes izby
F. Biltgen
sędzia
J. Malenovský
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w kontekście systemów emerytalnych, zwłaszcza w odniesieniu do pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy i potencjalnej dyskryminacji pośredniej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki hiszpańskiego systemu emerytalnego, ale zasady interpretacji prawa UE są uniwersalne. Konieczność analizy danych statystycznych przez sądy krajowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierówności płacowych i ich wpływu na przyszłe świadczenia emerytalne, co jest istotne dla wielu osób i budzi zainteresowanie społeczne.
“Czy praca na pół etatu oznacza niższe emerytury dla kobiet? TSUE analizuje hiszpańskie przepisy.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI