C-160/25
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że polskie sądy mogą usuwać nieuczciwe marże bankowe z klauzul indeksacyjnych kredytów hipotecznych, o ile nie wpływa to na istotę umowy i stanowi odrębne zobowiązanie.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście polskiego kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej. Sąd Okręgowy w Warszawie pytał, czy polskie orzecznictwo dopuszczające usunięcie nieuczciwej marży bankowej z klauzuli przeliczeniowej, przy jednoczesnym zachowaniu części dotyczącej kursu NBP, jest zgodne z prawem UE. Trybunał, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że takie rozwiązanie jest dopuszczalne, pod warunkiem, że usunięty element stanowi odrębne zobowiązanie umowne i jego usunięcie nie narusza istoty warunku.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Okręgowy w Warszawie dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Spór w postępowaniu głównym dotyczył umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, w której polski sąd uznał za nieuczciwe jedynie elementy klauzuli przeliczeniowej odnoszące się do marży kupna i sprzedaży stosowanej przez bank. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy częściowe usunięcie tych marż, przy zachowaniu części dotyczącej kursu NBP, jest zgodne z prawem UE, zwłaszcza z zasadą skuteczności i obowiązkiem zniechęcania przedsiębiorców do stosowania nieuczciwych warunków. Trybunał Sprawiedliwości UE, stosując art. 99 swojego regulaminu postępowania i opierając się na wyroku w sprawie C-19/20 (Bank BPH), stwierdził, że przepisy dyrektywy 93/13 (art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1) nie stoją na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, które dopuszcza usunięcie nieuczciwego elementu warunku umownego (marży bankowej), pod warunkiem, że element ten stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które można oddzielić od innych zobowiązań, i jego usunięcie nie narusza istoty warunku. Trybunał podkreślił, że to do sądu krajowego należy ocena odrębności zobowiązania i wpływu usunięcia elementu na istotę warunku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, jest to zgodne, pod warunkiem że usunięty element stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które można oddzielić od innych zobowiązań, i jego usunięcie nie narusza istoty warunku.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał, że sądy krajowe mają obowiązek wyłączenia nieuczciwych warunków, ale zasadniczo bez możliwości ich zmiany. Jednakże, jeśli nieuczciwy element stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które można oddzielić od reszty warunku i jego usunięcie nie zmienia istoty warunku, to takie częściowe usunięcie jest dopuszczalne. Pozwala to na realizację celu odstraszającego dyrektywy, unikając jednocześnie nadmiernej ingerencji w umowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| JK | osoba_fizyczna | skarżący |
| KK | osoba_fizyczna | skarżący |
| KB | osoba_fizyczna | skarżący |
| AP | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bank BPH S.A. | spolka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowy nieindywidualnie negocjowane, stojące w sprzeczności z wymogami dobrej wiary i powodujące znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, mogą być uznane za nieuczciwe.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części pozostaje w mocy, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu nieuczciwych warunków.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki zapobiegające stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Usunięcie nieuczciwego elementu (marży bankowej) z klauzuli przeliczeniowej jest dopuszczalne, jeśli stanowi on odrębne zobowiązanie umowne i nie narusza istoty warunku. Zachowanie pozostałej części warunku (kursu NBP) jest zgodne z prawem UE, jeśli spełnione są powyższe warunki.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedź, którą można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa odrębny charakter nieuczciwego elementu warunku skutek odstraszający nie stoją one na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu
Skład orzekający
I. Ziemele
prezeska izby
A. Kumin
sędzia
M. Bošnjak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności częściowego usuwania nieuczciwych klauzul umownych w umowach konsumenckich, w szczególności w kontekście kredytów indeksowanych do walut obcych."
Ograniczenia: Wymaga indywidualnej oceny przez sąd krajowy, czy usunięty element stanowi odrębne zobowiązanie i czy nie narusza istoty warunku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i nieuczciwych klauzul, co jest bardzo istotne dla wielu konsumentów i prawników w Polsce. Wykładnia TSUE ma bezpośrednie przełożenie na polskie postępowania.
“Kredyty frankowe: TSUE rozwiewa wątpliwości – czy banki mogą tracić na nieuczciwych marżach?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI